Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından hazırlanan ve Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren yeni mevzuat paketiyle, inşaat sektöründe karbon ayak izini azaltacak radikal kurallar devreye alındı.
Bakanlığın Mesleki Hizmetler Genel Müdürlüğü tarafından hazırlanan “Binalarda Enerji Performansı Yönetmeliği” ile “Enerji Kimlik Belgesi Uzmanlarının Eğitim ve Denetimlerine Dair Tebliğ” tamamen güncellendi.
1 Ocak 2027’den İtibaren Zorunlu Olacak
Yeni düzenlemeye ilişkin sosyal medya hesabından bir paylaşım yapan Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, şu ifadeleri kullandı:
"Çevre dostu yapılaşmayı yaygınlaştıracak düzenlememiz yayımlandı. 1 Ocak 2027’den itibaren 10 bin metrekare ve üzeri yeni binalarda; Enerji Kimlik Belgesi ile Bina Yaşam Döngüsü Analizi Belgesini devreye alıyoruz. Sera gazı emisyonu düşük olan binalar için ‘Düşük Karbonlu Bina Belgesi’ uygulaması getiriyoruz."
Yeni kurallara göre, 1 Ocak 2027 tarihinden itibaren yapı ruhsatı alacak ve yapı inşaat alanı 10 bin metrekare ve üzerinde olan tüm projelerde, yapı kullanma izin belgesi (iskan) aşamasında bu belgelerin ilgili idareye sunulması zorunlu tutulacak.
"Bina Yaşam Döngüsü Analizi" ile Karbon Emisyonu A'dan Z'ye Hesaplanacak
Yönetmelikle hayatımıza giren en önemli kavramlardan biri olan Bina Yaşam Döngüsü Analizi, bir yapının sadece kullanım esnasındaki enerji tüketimini değil, adeta tüm ömrünü mercek altına alacak. BEP-TR sistemi üzerinden yetkili uzmanlar tarafından yapılacak hesaplamalar şu süreçleri kapsayacak:
Ham madde temini ve şantiyeye kadar olan tüm nakliye süreçleri,
İnşaat, kullanım, işletme, bakım, onarım, değişim ve tadilat aşamaları,
Yıkım, atık işleme, bertaraf süreçleri ile varsa yeniden kullanım, geri kazanım ve enerji ihracı faaliyetleri.
Çevre Dostu Yapılara "Düşük Karbonlu Bina Belgesi"
İşletme sürecinde çevreye en az zarar veren yapılara prestij kazandırmak amacıyla "Düşük Karbonlu Bina Belgesi" uygulaması başlatıldı. Bir binanın bu belgeyi alabilmesi için; Enerji Kimlik Belgesi'nde (EKB) sera gazı emisyon sınıfının en az "B", enerji performans sınıfının ise en az "C" düzeyinde olması gerekecek.
Uzmanların görev alanı bu yeni belgeleri kapsayacak şekilde genişletilirken, eğitim süreleri de artırıldı. Mevcut uzmanlar haklarını süreleri sonuna kadar koruyacak, süresi bitenler ise yeni eğitime katılarak sınava girecek.
İşte İnşaat Sektöründeki 16 Yeni Kural ve Zorunluluk
Yeni yönetmelik kapsamında binaların tasarımından denetimine kadar getirilen köklü değişiklikler şu şekilde sıralandı:
Enerji Verimliliği Odaklı Tasarım: Yeni binaların tamamı yüksek enerji verimliliği kriterlerine göre tasarlanacak.
Yeni Hesaplama Sistemi: Isıtma ve soğutma ihtiyaçlarına göre daha hassas bir hesaplama modeli uygulanacak.
Yalıtım Değerlerinde Güncelleme: Binalarda zorunlu olan ısı yalıtım değerleri değiştirildi.
İklime Uygun Yalıtım: Yalıtım sistemleri bulunulan bölgenin iklim koşullarına göre revize edildi.
Detaylı Meteoroloji Verileri: Hesaplamalarda meteoroloji verileri çok daha detaylı ve dinamik kullanılacak.
Performans Hesaplamalarında Revizyon: Binaların enerji performans hesaplama yöntemi yeniden düzenlendi.
Rüzgardan Enerji Üretimi: Bina bazlı rüzgar enerjisi sistemleri artık enerji hesaplamalarına dahil edilebilecek.
Daha Yüksek Verimlilik Hedefi: Yeni yapılacak tüm binalarda enerji verimliliği çıtası yukarı çekildi.
Yenilenebilir Enerji Zorunluluğu: Büyük ölçekli binalarda yenilenebilir enerji kaynaklarının kullanım zorunluluk oranı artırıldı.
EKB'de "B Sınıfı" Şartı: Enerji Kimlik Belgesi’ndeki mevcut en az “B sınıfı” olma kuralı korunarak titizlikle sürdürülecek.
Yalıtım Bölge Sayısı Artırıldı: Türkiye genelindeki yalıtım bölge sayısı daha spesifik çözümler adına 4’ten 6’ya çıkarıldı.
Merkezi Isıtmada Esneklik: İklim avantajı olan bazı sıcak illerde merkezi ısıtma sistemi kurma zorunluluğu kaldırıldı.
Bakım Zorunluluğu Genişletildi: Enerji sistemlerinin periyodik bakım süreçlerine dair zorunluluklar genişletildi.
Sıkı Denetim ve Raporlama: Tüm enerji performansı denetim ve raporlama süreçleri ciddi şekilde sıkılaştırıldı.
Acil Durum ve Yangın Ekipmanı: Yangın ekipmanı ve acil durum ekiplerinin koordinasyonu için yeni teknik zorunluluklar getirildi.
Hasar Tespitlerinde Mühendislik Şartı: Olası hasar tespit süreçlerinde detaylı mühendislik hesaplamalarının yapılması zorunlu hale geldi.
