Yemek sipariş sektörünü bekleyen tehlike: Yapay zeka
Yapay zeka asistanları, yemek sipariş sektöründe dengeleri değiştirebilir. Yeni girişimler, siparişleri doğrudan restoranlara ileterek komisyon maliyetlerini azaltmayı hedefliyor.
Yapay zeka asistanları, kullanıcıların restoranları keşfetmesinden sipariş vermesine kadar uzanan süreci üstlenirse DoorDash, Uber Eats, Yemeksepeti, Trendyol Go ve GetirYemek gibi platformların iş modeli değişebilir. ABD’de bu yönde faaliyet gösteren yeni girişimler ortaya çıkarken, Türkiye’de restoran komisyonları ve hizmet bedelleri tartışmaları da devam ediyor.
Yapay zeka, yemek siparişinde aracıları azaltabilir
ABD’de faaliyet gösteren Bites adlı girişim, bu dönüşümün somut örneklerinden biri. Yaklaşık 10 kişilik ekiple çalışan şirket, San Francisco Körfez Bölgesi’nde yaklaşık 300 restoranla faaliyet gösteriyor. Bites’ın temel yaklaşımı, müşterilerin siparişlerini üçüncü taraf bir teslimat platformu üzerinden geçirmek yerine doğrudan restoranlara ulaştırmak.
Şirket, geleneksel bir uygulama da sunuyor ancak kendisini yapay zeka odaklı bir girişim olarak konumlandırıyor. Kullanıcılar, Bites’a katılan restoranlardan ChatGPT üzerinden sipariş verebiliyor. Sipariş, aracı platforma iletilmek yerine doğrudan restorana aktarılıyor.
Bu model, özellikle nereden yemek yiyeceğini önceden bilen kullanıcıları hedefliyor. Bites, müşterilerin yeni restoranlar keşfetmesini sağlayan geniş bir platform oluşturmaktan çok, mevcut tercihlerini daha düşük maliyetle siparişe dönüştürmeyi amaçlıyor.
Girişimin fiyatlandırma modeli de bu yaklaşımın bir parçası. Bites, sipariş başına sabit 1 dolar ek ücret uyguladığını ve restoranların ürün fiyatlarını daha düşük tutabilmesine imkan verdiğini belirtiyor.
ABD’nin önde gelen teslimat şirketi DoorDash ise restoranlardan sipariş başına yüzde 15 ile yüzde 30 arasında değişen komisyonlar alıyor. Benzer süreçler Türkiye’de de işliyor.
Türkiye'de yemek siparişi pazarı ne kadar büyük?
Ticaret Bakanlığının Mayıs 2026’da yayımladığı Türkiye’de E-Ticaretin Görünümü 2025 raporuna göre, Türkiye’nin toplam e-ticaret hacmi 2025’te bir önceki yıla kıyasla yüzde 52,2 artarak 4,5 trilyon TL’yi aştı. Yemek sektörü, 2025 yılında 270,16 milyar TL’lik e-ticaret hacmi oluşturdu.
Ticaret Bakanlığı, 13 Nisan 2026’da yemek siparişi hizmetlerine yönelik yeni düzenlemeleri duyurdu. Düzenlemeyle platformların restoranlardan tahsil ettiği ücretlerin hizmet kalemleri bazında ayrıntılı biçimde gösterilmesi zorunlu hale getirildi.
Tek siparişte 14 dolar fark var
Bites ve DoorDash senaryosunda platformların nasıl zorlanacağı bir örnek sipariş üzerinden de gösterildi. ChatGPT üzerinden Bites aracılığıyla verilen pizza ve içecek siparişi, bahşiş, vergi ve teslimat ücretleri dahil 56,73 dolara mal oldu. Aynı sipariş DoorDash üzerinden verildiğinde toplam tutar 70,29 dolara ulaştı.
Müşteri-restoran ilişkisi de değişebilir
Geleneksel teslimat platformlarının restoranlara sağladığı avantajlardan biri, yeni müşterilere ulaşma imkanı sunması. Yapay zeka asistanlarının aracı haline gelmesi durumunda bu ilişkinin değişmesi mümkün. DoorDash ise eylül ayında kullanıcıların iMessage üzerinden doğal dil komutlarıyla sipariş vermesini sağlayacak bir özellik üzerinde çalıştığını duyurdu.