Türkiye'de yapay zekâ destekli otonom çiftlik dönemi başlıyor: İlk çiftlikler kuruldu
Türkiye'de 12 şehirden seçilen 22 tarım girişimcisi, yapay zekâ destekli otonom çiftliklere geçiyor. Sağım ve yemlemeden hayvan takibine kadar pek çok süreç robotlar ve sensörlerle yürütülecek.

Tarım ve hayvancılıkta teknoloji kullanımı giderek yaygınlaşırken, robotlar, sensörler ve yapay zekâ üretimin farklı aşamalarında daha fazla rol üstlenmeye başlıyor. Özellikle hayvanların sağlık durumunun takip edilmesi, yemleme, sağım ve sürü yönetimi gibi sürekli tekrarlanan işlemler, otomasyon sistemleri sayesinde insan müdahalesine daha az ihtiyaç duyacak şekilde gerçekleştirilebiliyor. Türkiye de şimdi bu alanda önemli bir adım atıyor.
Tarım Teknolojileri Kümelenmesi Vakfı'nın başlattığı yeni program kapsamında 12 şehirden seçilen 22 tarım girişimcisi, kendi şehirlerinde yapay zekâ destekli otonom çiftliklere geçiyor. 100'er büyükbaş kapasiteli bu otonom çiftliklerde; sağım ve yemlemeden hayvan takibine, ahır iklimlendirmesinden tarla operasyonlarına kadar pek çok sürecin robotlar, sensörler ve veri sistemleriyle yürütülmesi hedefleniyor.
Çiftliklerde günlük işleri robotlar üstlenecek
Yeni modelin geleneksel çiftliklerden en önemli farklarından biri, üretim süreçlerinin yalnızca insan deneyimine ve fiziksel altyapıya bağlı olmaması. Çiftlik içerisinde farklı noktalara yerleştirilen sensörler ve görüntüleme sistemlerinden elde edilen veriler, hayvanların durumunun ve üretim süreçlerinin sürekli takip edilmesine yardımcı olacak. Yapay zekâ ve veri analiz sistemleri ise toplanan bilgilerin değerlendirilerek üreticinin daha hızlı karar almasını sağlayacak.
Programa dâhil edilen girişimciler bu sisteme hazırlanmak için kapsamlı bir eğitim sürecinden geçiriliyor. Hayvan sağlığı, sürü yönetimi, üretim planlaması, işletmecilik, robotik, sensörler, veri analizi ve yapay zekâ destekli üretim konularında teorik ve uygulamalı eğitim alan girişimciler, eğitim sonrasında sınava tabi tutuluyor. Başarılı olanlar sertifikalandırılarak yatırımcılarla buluşturuluyor ve çiftliklerinin kurulumu gerçekleştiriliyor.
İnekleri robotlar sağacak

Otonom çiftliklerin dikkat çeken unsurlarından biri, süt sağımının robotik sistemlere devredilmesi. Otonom sağım robotları, hayvanların sağım sürecini daha az insan müdahalesiyle gerçekleştirebilirken aynı zamanda sağım sırasında elde edilen verilerin dijital olarak kaydedilmesine de imkân tanıyor.
Otomasyon bununla da sınırlı değil. Özellikle gün içerisinde sürekli tekrarlanan yemleme ve besleme işlemleri de robotların görev alanına giriyor. Otonom buzağı besleme sistemleri, otomatik yemleme çözümleri ve yem itme robotları sayesinde hayvanların beslenmesine ilişkin işlemlerin daha düzenli şekilde yürütülmesi amaçlanıyor. Otonom çiftlik modelinde yem hazırlama ve çiftlik içerisindeki yem lojistiğinin de dijital sistemlerle yönetilmesi planlanıyor. Akıllı yem merkezleri, hayvanların ihtiyaçlarına yönelik yemin hazırlanması ve ilgili noktalara ulaştırılması süreçlerinde otomasyondan yararlanılmasını sağlayacak.
Çiftliklerde otomasyonun bir diğer kullanım alanı ise hayvanların bulunduğu ortamın kontrolü olacak. Akıllı ahır sistemleri sayesinde sıcaklık, havalandırma ve diğer çevresel koşulların sensörlerle sürekli izlenmesi ve uygun şekilde yönetilmesi planlanıyor.

Tarlalarda da otonom sistemler kullanılacak a').click(); event.preventDefault();">Tam Boyutta Gör Otonom üretim modeli hayvancılıkla sınırlı kalmayacak. Program kapsamında tarımsal üretimde kullanılabilecek otonom ilaçlama ve hasat sistemleri de bulunuyor. Tarım dronları ve robotik araçlar, tarlalarda insan gücüyle gerçekleştirilen bazı işlemlerin otomatikleştirilmesinde kullanılacak. Sensörlerden elde edilen verilerin bu sistemlere aktarılmasıyla daha hassas bir üretim modeline geçilmesi amaçlanıyor. Tarlanın tamamına aynı işlemi uygulamak yerine, ihtiyaç duyulan bölgenin tespit edilmesi ve müdahalenin yalnızca gerekli noktada gerçekleştirilmesi hedefleniyor.
24 otonom çiftlik şimdiden kuruldu
Son bir yıl içerisinde 12 şehirde toplam 24 otonom çiftlik kuruldu. Bunların 12'si üniversitelerde eğitim ve araştırma amacıyla, 12'si ise tarım girişimcileri için hayata geçirildi. Üniversitelerdeki çiftlikler, Yükseköğretim Kurulu (YÖK) ile yapılan protokol kapsamında hibe edildi. Bu program kapsamında öğrencilerin ve bölgedeki üreticilerin yeni teknolojilerle uygulamalı eğitim alması hedefleniyor. Aynı zamanda bilimsel çalışmaların gerçek üretim koşullarında yürütülmesi ve AR-GE çalışmalarının sahaya taşınması amaçlanıyor.

Girişimciler için kurulan çiftliklerde ise süreç artık uygulama aşamasına geçmiş durumda. Programa seçilen bazı girişimcilerin çiftliklerinin kurulumu tamamlandı. Artık hayvanların yeni tesislere getirilmesi bekleniyor. Anadolu Ajansı'na konuşan girişimcilerden Şeydanur Kaya, 100 anaç Angus'tan 100 sağlıklı buzağı elde etmeyi hedeflediklerini belirtiyor.