Rusya veri merkezlerini saldırılardan korumak için yer altına taşıyor

Ukrayna'nın Rusya içlerine kadar uzanan karşı saldırıları son dönemde Rusya'nın veri merkezlerini de hedef almaya başladı. Yandex ve VKontakte gibi Rus teknoloji şirketlerinin veri merkezlerinin vurulması bazı hizmetlerin aksamasına yol açtı ve Rusya'nın yapay zekâ hedeflerine darbe indirdi. Rusya'nın yapay zekâ konusundaki planlarının Ukrayna saldırılarıyla sarsıldığı daha önce belirtilmişti. Bu durum Rusya'yı yeni çözümler aramaya yöneltti.

Rusya'nın kısa vadeli çözümü veri merkezlerini yerin altına taşımak olacak. Devlete ait telekomünikasyon şirketi Rostelecom veri merkezlerinin en azından bir bölümünü yer altına taşımak için çalışmalara başladı. Bu kapsamda nikel ve paladyum madenciliği yapan Norilsk şirketiyle görüşmelere başlandı. Artık kullanılmayan kömür madenlerinin veri merkezi olarak değerlendirilmesi gündeme geldi. Bazı yerel yöneticiler atıl durumdaki eski madenlerin veri merkezlerine ev sahipliği yapmasını önerdi.

Putin, Veri Merkezlerinin Kapasitesinin Yüzde 10'unun Devlete Ayrılmasını İstiyor

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin 2 Kasım'da imzaladığı kararnameyle ülkedeki veri merkezi işletmecilerine işlem kapasitelerinin yüzde 10'unu devletin olası ihtiyaçları için ayırma zorunluluğu getirdi. Bu kapasitenin hangi durumlarda kullanılacağına ilişkin ayrıntılar henüz netleşmedi.

Putin'in kararnamesi bununla sınırlı kalmadı. Yeni düzenleme özel bir Rus hükümet komisyonuna Federal Güvenlik Servisi ile istişare ederek yabancı ülkelerdeki veri merkezlerinin kullanılmasına izin verme yetkisi tanıdı. Bu adım Rusya'nın uzun süredir izlediği dijital egemenlik politikası açısından dikkat çekici bir değişime işaret ediyor. Putin ve Rus parlamentosu daha önce yürürlüğe koydukları Egemen İnternet Yasası ile ülkenin internet altyapısını dış dünyadan daha bağımsız ve kontrollü hâle getirmeyi amaçlamıştı. Bu doğrultuda Rus şirketlerinin ülke dışındaki bulut bilişim altyapılarını kullanmasının önüne engeller konulmuştu. Savaşın yarattığı güvenlik sorunları Kremlin'i yabancı veri merkezlerinin kullanılmasına kapı aralamaya itiyor.

Rusya'nın Merkezi Dijital Altyapısı Savaşta Zayıf Noktaya Dönüştü

Rusya'nın internet altyapısını daha bağımsız hâle getirme çabaları yıllar içinde dijital hizmetlerin büyük ölçüde ülke içindeki birkaç teknoloji şirketinin altyapısında toplanmasına yol açtı. Yandex gibi şirketlerin kritik hizmetlerde merkezi rol üstlendiği bu yapı normal koşullarda dijital egemenlik açısından avantaj olarak görülse de savaş döneminde önemli bir güvenlik açığına dönüştü. Kritik hizmetlerin sınırlı sayıda veri merkezine bağımlı olması bir tesisin devre dışı kalmasının geniş çaplı kesintilere yol açmasına neden oluyor.

Ukrayna'nın gerçekleştirdiği saldırıların ardından Rusya'da ödeme ve dijital bankacılık uygulamaları e-ticaret platformları video yayın servisleri araç çağırma ve yemek siparişi uygulamaları gibi günlük hayatta milyonlarca kişinin kullandığı hizmetlerde aksamalar yaşandı.

Ukrayna'nın dijital altyapı konusunda Rusya'ya kıyasla daha dayanıklı bir yapı oluşturduğu görülüyor. Rusya'nın yıllardır devam eden füze ve insansız hava aracı saldırılarına maruz kalan Ukrayna kritik enerji ve telekomünikasyon altyapısını ülke geneline yaymak ve önemli tesisleri yer altına taşımak için önlemler aldı. Rusya'nın Şubat 2022'de başlattığı geniş çaplı işgalin hemen ardından Amazon ve Microsoft gibi ABD'li teknoloji devleri Ukrayna hükümetinin dijital kaynaklarını ve kritik hizmetlerini Avrupa'daki bulut altyapılarına taşımasına yardımcı oldu. Böylece Ukrayna ülke içindeki fiziksel altyapısı saldırıya uğrasa bile dijital hizmetlerinin önemli bir bölümünü ülke dışındaki veri merkezleri üzerinden sürdürebilecek bir yapı oluşturdu.