Avustralya'nın 16 Yaş Altı Sosyal Medya Yasağı Dünyaya Yayılıyor
Avustralya'da 10 Aralık'ta yürürlüğe giren devrim niteliğindeki sosyal medya yasağı, küresel bir domino etkisi yarattı. Birleşik Krallık'tan Fransa'ya, ABD eyaletlerinden Türkiye'ye kadar birçok ülke, çocukları dijital dünyanın risklerinden korumak için 15-16 yaş sınırı getirmeye hazırlanıyor.
Dünya genelinde hükümetler, sosyal medyanın gençler üzerindeki olumsuz etkilerine karşı "yasak" kartını masaya sürüyor. Avustralya’nın öncülük ettiği, 16 yaş altındaki çocukların Instagram, TikTok, X (Twitter), YouTube ve Reddit gibi platformlara girişini engelleyen düzenleme, modern dijital çağın en büyük politika değişikliği olarak değerlendiriliyor.
Avustralya’da Kurallar Sert
Yasa kapsamında teknoloji devleri, yaş doğrulama sistemleri kurmakla yükümlü kılındı. Eğer bir platform, 16 yaş altındaki bir çocuğun hesap açmasına izin verirse, 49,5 milyon Avustralya dolarına (yaklaşık 32 milyon ABD doları) kadar ağır para cezalarıyla karşı karşıya kalacak.
Avrupa Birliği ve Birleşik Krallık Sırada
Avustralya'nın ardından en somut adımın Birleşik Krallık’tan gelmesi bekleniyor.
Birleşik Krallık: Başbakan Keir Starmer, Avustralya modelini incelediklerini açıkladı. "Smartphone Free Childhood" (Akıllı Telefonsuz Çocukluk) girişimi, milletvekillerine 100 binden fazla e-posta göndererek baskıyı artırdı.
Fransa: Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron'un desteğiyle, 15 yaş altına kısıtlama öngören iki yasa tasarısı mecliste tartışılıyor.
Diğer Ülkeler: Danimarka, İspanya, Almanya, İtalya ve Yunanistan da benzer modeller üzerinde taslak çalışmalar yürütüyor.
ABD'de Eyalet Düzeyinde Mücadele
Federal düzeyde bir yasak olasılığı düşük görülse de, ABD'de yerel yönetimler harekete geçti. Sosyal psikolog Jonathan Haidt’in "The Anxious Generation" (Kaygılı Nesil) kitabındaki veriler, politika yapıcıları ikna etmiş durumda. Kaliforniya ve Teksas eyaletlerinde 2026 yılı için yasak tartışmaları hız kazandı.
Teknoloji Devlerinden Tepki
Düzenlemelere teknoloji şirketlerinden itiraz gecikmedi:
Reddit: Çevrimiçi siyasi tartışmaların kısıtlandığı gerekçesiyle dava açtı.
Meta: Yasağın yeniden değerlendirilmesi için Avustralya hükümetine çağrıda bulundu.
X (Twitter): Kullanıcılara, bu kısıtlamaların bir şirket tercihi değil, yasal zorunluluk olduğu mesajını iletti.
Türkiye'de Hazırlıklar Tamam
Türkiye de küresel bu akıma sessiz kalmıyor. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş, sosyal medya ağ sağlayıcılarına 15 yaşından küçük çocuklara hizmet sunmama yükümlülüğü getirileceğini duyurdu.
Çocukların çevrimiçi güvenliğini odağına alan ve 15 yaş altı yasağını da içeren düzenlemenin, Ocak ayı sonunda Meclis'e sevk edilmesi bekleniyor.