DSÖ'den Küresel Ebola Alarmı: Deneysel Aşılar Masada

Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), Kongo Demokratik Cumhuriyeti'nde (KDC) patlak veren ve komşu ülke Uganda'ya da sıçrayan yeni Ebola salgınının hızla yayılması üzerine en üst düzey alarm durumuna geçti.

DSÖ Genel Direktörü Tedros Adhanom Ghebreyesus, salgının yayılma hızı ve coğrafi ölçeğinden derin endişe duyduklarını belirterek, durumu resmi olarak "Uluslararası Öneme Sahip Halk Sağlığı Acil Durumu (PHEIC)" ilan etti.

Salgının kontrol dışına çıkma riski nedeniyle, henüz test aşamasındaki deneysel aşı ve ilaçların acil kullanımı değerlendiriliyor.

Vakalar Katlanarak Artıyor: "Buzdağının Sadece Görünen Kısmı"

KDC'nin Ituri eyaletinde baş gösteren ve "Bundibugyo" suşunun yol açtığı salgında bilanço ağırlaşıyor. İlk başlarda 200 vaka ve 65 ölüm olarak kayıtlara geçen salgında, şüpheli vaka sayısı kısa sürede 500'ü aşarken, hayatını kaybedenlerin sayısı ise 130’a ulaştı.

Bölgede aktif olarak çalışan Uluslararası Kurtarma Komitesi (IRC) Sağlık Direktörü Dr. Mesfin Teklu Tessema, resmi verilerin gerçeği tam yansıtmadığına dikkat çekerek şu uyarıda bulundu:

"Mevcut rakamlar ne yazık ki buzdağının sadece görünen kısmı. Virüsün, denetimi zor ve geçirgen sınır hattından Güney Sudan'a sıçraması an meselesi. Bölgedeki sağlık altyapısının son derece zayıf olması, salgını kontrol altına almayı imkansızlaştırıyor."

Ölüm Riski Yüksek, Koruyucu Ekipman Yok

Sağlık kliniklerine insani yardım ulaştırmaya çalışan IRC, bölgede eldiven, maske ve koruyucu gözlük gibi en temel tıbbi malzemelerde bile çok ciddi eksiklikler yaşandığını rapor etti.

Uzmanlar, Bundibugyo suşunun en ideal hastane ve bakım şartlarında bile yüzde 30 ile yüzde 50 arasında değişen yüksek bir ölüm oranına sahip olduğunu, tedaviye erişimin olmadığı çatışma bölgelerinde bu ölüm riskinin çok daha yukarılara çıkacağını belirtiyor.

Mevcut Aşılar Etkisiz

Salgını daha tehlikeli kılan en önemli unsur ise tıp dünyasının hazırlıksız yakalanması oldu. Mevcut durumda, dünyada kullanımı onaylanmış olan Ebola aşıları yalnızca 1976 yılında keşfedilen "Zaire" suşuna karşı tam koruma sağlıyor.

DSÖ KDC Temsilcisi Anne Ancia, bilim heyetinin eldeki mevcut aşıların bu yeni salgında doğrudan kullanılamayacağı görüşünde birleştiğini aktardı. Bu nedenle DSÖ, hangi deneysel aşıların, test kitlerinin ve tedavi yöntemlerinin acilen sahaya sürülebileceğini belirlemek üzere küresel bir teknik heyet topluyor.

Sınırlar Kapatılıyor, Kitlesel Etkinlikler İptal Ediliyor

Genetik veriler, virüsün bir hayvandan insana geçmesiyle zincirin başladığını gösterse de insandan insana bulaş hızı komşu ülkeleri radikal önlemler almaya itti.

Uganda: Halktan el sıkışmayı ve kucaklaşmayı tamamen kesmesini talep etti. Ülkede her yıl milyonlarca kişiyi bir araya getiren geleneksel 3 Haziran Şehitler Günü etkinlikleri resmen iptal edildi. Uganda'nın başkenti Kampala'da da ilk ölüm vakası doğrulandı.

Ruanda: KDC ile olan sınır kapılarını tamamen kapattığını duyurdu.

ABD ve Diğer Ülkeler: Bölgeden gelen yolculara seyahat kısıtlaması ve sıkı karantina yasakları getirmeye başladı. Enfekte olan bir ABD vatandaşının ise özel teçhizatla tedavi için Almanya'ya nakledildiği açıklandı.

Çatışmalar Müdahaleyi Zorlaştırıyor

Sınır Tanımayan Doktorlar (MSF) yetkilileri, KDC'nin Ituri eyaletinde devam eden silahlı çatışmalar ve iç karışıklıklar nedeniyle sağlık ekiplerinin köylere ulaşmakta büyük zorluk yaşadığını bildiriyor.

DSÖ Genel Direktörü Ghebreyesus, bölgedeki çatışmalar nedeniyle son iki ayda 100 binden fazla insanın yerinden edilerek göç etmek zorunda kaldığını, bu kitlesel nüfus hareketliliğinin ve virüsün sağlık çalışanlarına da bulaşmasının krizi daha da derinleştirdiğini vurguladı.

DSÖ, acil müdahale kapsamında bölgeye ilk etapta 40'tan fazla uzman ve 12 ton tıbbi malzeme sevk etti.