Astımın klasik belirtileri arasında hırıltılı solunum, öksürük, göğüste sıkışma hissi ve nefes darlığı yer alıyor. Ancak alerjiler, kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH), uyku apnesi ve geniz akıntısı gibi diğer durumlar da aynı sorunları tetikleyebilir.
Örneğin, alerjileri ele alalım. Küfe alerjisi olan kişiler, mantara maruz kaldıklarında öksürük veya hırıltı geliştirebilirler. Böcek alerjisi olan kişiler ise arı veya yaban arısı sokması durumunda göğüs sıkışması ve nefes darlığı yaşayabilirler.
Alerji ve astım semptomlarını ayırt etmenin bir yolu şöyledir: Alerjiler üst solunum sisteminde meydana gelir ve burun tıkanıklığı, sinüs ağrısı ve burun akıntısı ile birlikte görülür; bu da hava yollarında tahrişe ve öksürüğe neden olabilir. Astım ise, akciğerlerinize hava taşıyan ve akciğerlerinizden hava çıkaran hava yollarını etkiler.
Dahası, bazı kişiler özellikle hamamböcekleri, küf ve toz akarları gibi belirli alerjenlere maruz kaldıklarında astım krizi geçirirler.
Kronik ve sürekli öksürüğün en yaygın nedeni astım olsa da, diğer nedenler arasında geniz akıntısı, uyku apnesi, mide reflüsü ve KOAH da yer alabilir.
Astım Teşhisinin Temelleri
Doktorunuz muhtemelen muayeneye, geçmiş tıbbi öykünüzü inceleyerek ve akrabalarınızdan herhangi birinin alerjisi veya astımı olup olmadığını sorarak başlayacaktır. Ayrıca belirtilerinizi, şiddetlerini ve varsa tetikleyici faktörleri açıklamanız istenecektir.
Tetikleyici faktörler arasında soğuk hava, toz, saç spreyleri, parfümler, ev temizleyici buharları, sigara veya puro dumanı ve hava kirliliği yer alabilir.
Ardından doktorunuz stetoskopla nefesinizi dinleyecek ve aşağıdaki tanı testlerinden birini veya birkaçını isteyebilir:
- Spirometri, nefes alıp verme hızınızı ölçerek akciğerlerinizin ne kadar iyi çalıştığını gösteren bir solunum testidir.
- Alerji testi, solunumunuzu olumsuz etkileyen herhangi bir alerjen olup olmadığını belirleyebilir.
- Akciğer röntgeni, solunum yollarınızın tıkalı olup olmadığını belirlemek için akciğerlerinizin ve kaburgalarınızın görüntüsünü oluşturur. Röntgen, genellikle zatürre, kalp yetmezliği, akciğer kanseri ve tüberküloz gibi astım benzeri semptomların diğer nedenlerini ekarte etmek için kullanılır.
- IgE kan testi, immünoglobulin E (IgE) seviyelerinizi tespit eder. IgE antikorları, bağışıklık sisteminiz polen veya bazı yiyecekler gibi zararlı bir şeyi algıladığında ürettiği bir tür proteindir. Seviyeleriniz yüksekse, alerjik astımınız olabilir.
Astımınızla İlgili Ne Zaman Bir Uzmana Görünmelisiniz?
Astım her zaman kolay teşhis edilemeyen bir hastalıktır, ancak tekrarlayan hırıltılı solunum, öksürük veya nefes darlığı atakları yaşıyorsanız doktorunuza görünmelisiniz. Eğer teşhis konulursa, doktorunuzla birlikte bir astım yönetimi ve eylem planı geliştirmelisiniz.
Birinci basamak doktorunuz astımınızı teşhis edip tedavi edebilse de, belirtileriniz inhaler kortikosteroidler ve kısa etkili bronkodilatörlerden oluşan birinci basamak tedaviye yanıt vermezse, bir akciğer uzmanına veya alerji ve astım uzmanına görünmenizi önerilir.