adplus-dvertising

Rusya, yaptırımlara karşı buğday kozunu kullanacak!

RUSYA yaptırımlara karşı en tehlikeli açlık kozunu oynuyor… Rusya kendisine karşı ekonomik yaptırımlar uygulandığı zaman, petrol, gaz, gübre ve buğday gibi ürünlerle yanıt vereceğini ima etmişti ve uygulamaya koyuyor.
Takip et
Rusya, yaptırımlara karşı buğday kozunu kullanacak!
  • Yazdir
  • Arttir - Azalt
  • Yorum 0

Dünyanın en büyük buğday ihracatçısı Rusya, buğdayı yaptırımlar karşısında stratejik bir ürün olarak kullanabilir mi? Kimi tarım uzmanlarına göre dünyada bu tarz panikler ile büyük gıda alımları yapılıyor ve yiyeceğe erişmek pahalılaşıyor.

Rusya’nın Ukrayna’yı işgali üstünden 77 gün geçti. Bu zaman zarfı içinde Soğuk Savaş’tan bu yana dünya düzeninde görülmedik ölçüde değişimler meydana geldi. Rusya ekonomisine uygulanan yaptırımlar neticesinde küresel emtia fiyatlarında ciddi artış görülürken, Ukrayna’da yaşananlar nedeniyle ayçiçeği fiyatları dalgalandı. Rusya ve Ukrayna dünyanın en büyük buğday üreticileri arasında bulunuyor.

Peki Rusya’nın kendisine uygulanan ambargo neticesi bir buğday planı var mı? Dünyaya en fazla buğday ihraç eden, bu devasa kara parçasına sahip ülkenin lideri Putin ne planlıyor? Rusya kendisine karşı ekonomik yaptırımlar uygulandığı zaman, petrol, gaz, gübre ve buğday gibi ürünlerle yanıt vereceğini ima ediyor.

Eski Devlet Başkanı Dmitry Medvedev 1 Nisan’da Telegram hesabı üstünden, “Yalnızca dostlarımıza yiyecek ve tarım ürünü sağlayacağız” açıklamasında bulunmuştu. Rusya’nın düşman ülkeler listesinde neredeyse tüm batı var.

ABD Senatosu alt komitesi 2008 ekonomik krizi sonrası yaptığı toplantılardan birinde buğdayı ‘modern toplumlar için petrolden daha mühim bir ürün’ olarak tanımlamıştı. Bugün dünyada meydana gelen gıda problemleri gıdanın olmamasından kaynaklı değil, insanların gıda alacak bütçesinin azalmasından kaynaklanıyor.

Imalat kaynaklı değil erişim kaynaklı
Öyle ki Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) obezite vakalarının artışını insanların sağlıklı gıdaya erişim sıkıntısı çekmesine bağlıyor. Dünya Gıda Programı’nın baş ekonomisti Arif Hüseyin ise, “Kıtlıklar gıda imalatı kaynaklı olmaz, her zaman gıdaya erişim problemlerinden kaynaklı olur” diyerek konuştu.

Bugün dünya genelinde buğdayda da benzeri bir problem var. Savaş, tedarik krizi ve iklim değişikliği benzeri problemler piyasayı yükseltiyor. 2021 senesinde Ukrayna ve Rusya dünyaya ihraç edilen buğdayın yüzde 30’unu ülkelerinden gönderiyorlardı. Savaş sonrası fiyatların artmasıyla ABD’den Hindistan’a pek çok ülkede çiftçiler önümüzdeki sene için buğday ekmeye başladı. Bu sene pirinç imalatı ise bütün zamanların zirvesinde.

Tarım konusunda danışmanlık veren ABD’li uzman Angie Setzer, “Eğer herkes sakin kalırsa daha gidecek çok yol var ama şu an çıldırmış vaziyetteyiz” diyor. Setzer’a göre büyük gıda toptancıları enflasyonun da etkisiyle son senelerde görülmediği kadar stok yapıyor, bu da fiyatları yukarı çekiyor. Böylesi çılgın fiyat hareketlerinin etkisiyle Sri Lanka’da halk protestoları neticesi Başbakan Mahinda Rajapaksa görevinden istifa etti.

Peki Putin Rusyasının dünya gıda fiyatlarıyla oynayabilecek kuvveti var mı? Gıda arzı üstüne kitap da yazmış olan basın mensubu Annia Ciezadlo, “Eğer biz izin verirsek belki, yalnızca geçici bir müddet insanların halihazırda aç olduğu ülkelerde fiyatlar çok artacak. Eğer halkını iyi besleyebilen uluslar panik yapmaya devam ederse, gıda gerçekten dünyada aç bölgelerde yaşayan insanlar için karşılanamaz bir ürün olacak” diyor.

Rusya 2020 senesinde dünyaya en fazla buğday ihraç eden ülke oldu. Financial Times gazetesi geçen sonbaharda yayımladığı bir analizde dünyaya ihraç edilen buğdayın üçte birinin Rusya’dan gittiğini yazdı. Türkiye, 2021 senesinde ithal ettiği buğdayın yüzde 70’ini Rusya’dan aldı. Türkiye’nin Rusya’dan aldığı buğday ağırlıklı olarak makarna ve un yapımında kullanılıyor.

Karbonhidrat ağırlıklı besleniyorlar
Dünyanın dar gelirli bölgelerinin küresel buğday fiyatlarından etkilenmesinin iki temel nedeni var. Bunlardan birincisi yiyeceklerin ağırlıklı olarak karbonhidratlara dayanması, diğeri ise gıdanın aile bütçesinde büyük bir yer tutuyor olması.

Dünyanın gelişmiş ülkelerinde gıda fiyatları aylık aile bütçesinin yüzde 7 ila 10’unu yaratırken, fakir ülkelerde bu oran yüzde 50’ye kadar çıkabiliyor.

Kimi ülkeler zor zamanlar için buğday stoku yapmayı ihmal etmiyordu. Örneğin senelerdir ağır bir ekonomik kriz ile pençeleşen Lübnan’ın başkenti Beyrut Limanı’nda meydana gelen patlama neticesi 250 kişi yaşamını yitirmiş, aynı zamanda ülkenin buğday stokunun büyük bir bölümü de patlamada yok olmuştu.

*Yukarıdaki derlemede yer verilen bilgilerin mühim bir bölümü Washington Post’ta Annia Ciezadlo imzası ile yayımlanan ‘The world has plenty of wheat. Putin still uses it as a weapon’ adlı analizden alınmıştır.

Benzer Haberler
Yorum Yap
Yorumlar (0)
Henuz hic yorum yapilmamis, ilk siz yapin.