Haber.com

Haftada Sadece 2 Saatlik Kuvvet Antrenmanı Hayat Kurtarıyor

Didem Bektaş — Tue, 23 Jun 2026 09:30:00 +0300

ABD'de 150 bin sağlık çalışanı üzerinde 30 yıl boyunca yürütülen dev kapsamlı çalışma, ağırlık kaldırmanın erken ölüm riskini ciddi oranda düşürdüğünü ve yaşam süresini uzattığını gözler önüne serdi.

Haftada 1,5-2 Saat, Ölüm Riskini Yüzde 13 Azaltıyor

Araştırmanın sonuçlarına göre, haftada 90 ila 120 dakika (yaklaşık 1,5-2 saat) kuvvet antrenmanı yapan bireylerin, bu egzersizleri hiç yapmayanlara kıyasla herhangi bir nedene bağlı erken ölüm riski %13 daha düşük.

Daha da çarpıcı olanı, kuvvet antrenmanlarının belirli hastalıklar üzerindeki koruyucu etkisi:

Kalp ve Damar Hastalıkları: Ölüm riskinde %19 azalma.

Nörolojik Rahatsızlıklar (Demans vb.): Ölüm riskinde %27 azalma.

Araştırmacılar, haftalık iki saati aşan egzersizlerde riskin daha fazla düşmediğini, bu nedenle "daha fazlasının her zaman daha iyi olmadığını" vurguluyor.

Aerobik ve Kuvvet: "Altın İkili"

Çalışma, direnç antrenmanları ile aerobik egzersizlerin (yürüyüş, yüzme, bisiklet) birbirinin rakibi değil, birbirini tamamlayan unsurlar olduğunu kanıtladı.

Tek başına 150 dakikalık orta düzey aerobik egzersiz, ölüm riskini %26 ila %43 oranında düşürürken;

Bu programa haftada 1-2 saatlik kuvvet antrenmanı eklendiğinde, toplam erken ölüm riski %45 oranında geriliyor.

Kaslar "Vücudun Yönetim Merkezi" Gibi Çalışıyor

Peki, ağırlık kaldırmak neden bu kadar etkili? Uzmanlar, kas dokusunun vücuttaki işlevini şöyle açıklıyor:

Kan Şekeri Yönetimi: Yemek sonrası kandaki şekerin %80'i kaslar tarafından emiliyor. Bu durum, tip 2 diyabet riskini minimize ediyor.

Miyokin Etkisi: Kaslar kasıldığında "miyokin" adı verilen hormon benzeri haberciler salgılanıyor. Bu maddeler, kalp hastalığı ve kanserin temelindeki kronik inflamasyonu (iltihabı) hafifletiyor.

Organ Sağlığı: Miyokinler; karaciğer, beyin ve kemik sağlığını destekleyerek vücut genelinde koruyucu bir ağ kuruyor.

Güneş Gözlüğü Alırken Dikkat!

Didem Bektaş — Mon, 22 Jun 2026 11:06:00 +0300

Göz Hastalıkları Uzmanı Op. Dr. Yavuz Özpınar, "Sahte gözlükler, gözü korumak bir yana, zararlı ışınlara maruziyeti artırarak görme kaybına kadar giden hastalıkları hızlandırır" uyarısında bulundu.

Güneş gözlüğünü sadece şık bir aksesuar olarak görmenin büyük bir yanılgı olduğunu vurgulayan Op. Dr. Yavuz Özpınar, kaliteli bir gözlüğün göz için "güneş kremi" görevi gördüğünü belirtti.

"Göz Bebeğinizi Kandırmayın"

Piyasada "merdiven altı" olarak tabir edilen, ultraviyole (UV) koruması bulunmayan koyu camlı gözlüklerin yarattığı tehlikeye dikkat çeken Özpınar, mekanizmayı şu sözlerle açıkladı:

"Yanlış bir güneş gözlüğü kullandığınızda, camın koyuluğu nedeniyle gözünüz karanlık bir ortamda olduğunuzu sanır ve ışığı daha iyi alabilmek için göz bebeğini büyütür. Ancak bu gözlüklerde UV filtresi olmadığı için, genişleyen göz bebeğinden içeriye normalden çok daha fazla zararlı ışın girer. Yani korunmak isterken; katarakt, göz eti (pterjium) ve sarı nokta gibi hastalıkların çıkış ve ilerleme hızını kendi elimizle artırmış oluyoruz."

Güneş Gözlüğü Alırken Bunlara Dikkat Edin

Göz sağlığını riske atmamak için güneş gözlüğü seçiminde titiz davranılması gerektiğini belirten Op. Dr. Özpınar, dikkat edilmesi gereken temel kriterleri şöyle sıraladı:

Bir güneş gözlüğünde aranması gereken en temel özellik "Ultraviyole 400" koruma standardıdır. Bu özellik olmadan gözlüğün koruyuculuğu yoktur.

Uzun yol şoförleri veya karlı/yağışlı havalarda araç kullananlar, yansımaları engelleyen polarize kaplamaları tercih etmelidir.

İç cam parlamalarını önlemek adına antirefle (yansıma önleyici) kaplamalar, görüş konforunu ciddi oranda artırır.

"Lisanssız Ürünlerden Uzak Durun"

Op. Dr. Yavuz Özpınar, vatandaşları işportada satılan veya güvenilir olmayan internet sitelerinden alışveriş yapmamaları konusunda sert bir dille uyardı. Sağlıklı bir gözlük alışverişi için rüştünü ispat etmiş, tecrübeli ve lisanslı optisyenlerin tercih edilmesi gerektiğini vurgulayan Özpınar, "Göz sağlığı şansa bırakılamayacak kadar hassas bir konudur" ifadelerini kullandı.

Vücut Geliştiricilerin Vazgeçilmezi 'Kreatin' Aslında Birçok Derde Deva! İşte Nedenleri

Didem Bektaş — Fri, 19 Jun 2026 11:47:23 +0300

Kreatin, artık sadece vücut geliştirme alanında değil, kadınların sohbetlerinde de yerini aldı. Eskiden yalnızca ciddi sporcular için bir takviye olarak görülen kreatin, artık güç, kuvvet ve antrenman istikrarını desteklemek isteyen spor salonu müdavimleri, yeni başlayanlar, kadınlar ve aktif yetişkinler için günlük performansın vazgeçilmez bir parçası haline geliyor.

İşte, kreatinin bilinmeyen faydaları!

Kreatin Nelere Faydalı?

Düzenli olarak spor yapan kişiler için yapılan çalışmalar, kreatin takviyesi almanın şu faydaları olabileceğini göstermektedir:

Egzersiz performanslarını iyileştirir.

Yoğun egzersiz sonrası toparlanmalarına yardımcı olur.

Kas kütlelerini artırır.

Ciddi kas yaralanmalarını önleyin veya kas yaralanmalarının şiddetini azaltır.

Sporcuların daha yoğun aktivitelere dayanmalarına yardımcı olur.

Vücutta sıvı kaybını ve krampları azaltır.

Kas gerilmelerini ve incinmelerini en aza indirir.

Vejetaryen veya vegan iseniz, kreatin takviyeleri alarak daha belirgin kas kazanımları görebilirsiniz çünkü kreatini hayvansal kaynaklardan almazsınız. Bununla birlikte, kaslarınızdaki kreatin seviyelerinin artması daha uzun sürebilir.

Sporculara sağladığı faydaların yanı sıra, kreatin takviyeleri aşağıdaki durumlarda da kişilere fayda sağlayabilir:

Nörodejeneratif hastalıklar, örneğin kas distrofisi, Parkinson hastalığı ve Huntington hastalığı

Diyabet

Osteoartrit

Fibromiyalji

Kreatin metabolizmasını etkileyen durumlar

Kreatinin vücudunuzda nasıl taşındığını etkileyen koşullar.

Kalp kasınıza yeterli kan akışının olmaması (miyokardiyal iskemi).

Covid-19 Aşılarının Şaşırtan Etkisi

Didem Bektaş — Thu, 18 Jun 2026 15:05:00 +0300

Göğüs Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Şevket Özkaya, tıp dünyasının saygın yayınlarından JAMA Internal Medicine dergisinde yayımlanan kapsamlı bir araştırmayı değerlendirerek, Covid-19 aşılarının kalp sağlığı üzerindeki kritik koruyucu etkilerine dikkat çekti.

Araştırma sonuçlarına göre, Covid-19 aşıları kalp krizi, felç ve kalp hastalığına bağlı hastaneye yatış riskini yüzde 40 oranında azaltıyor.

"Aşının Etkisi Sadece Kalple Sınırlı Değil"

Prof. Dr. Özkaya, aşının sağladığı faydaların sanılanın aksine çok daha geniş bir perspektife sahip olduğunu belirtti. Yapılan incelemelerin, aşının sadece kardiyovasküler olayları engellemekle kalmadığını, aynı zamanda Covid-19 ile doğrudan bağlantılı olmayan nedenlere bağlı ölümlerde de düşüş sağladığını ortaya koyduğunu ifade etti.

Özkaya, aşının bu olumlu etkisinin uzun yıllar boyunca devam ettiğinin altını çizdi.

"Ani Ölümlerin Nedeni Aşı Değil, Virüsün Tahribatı"

Pandemi sonrası dönemde genç yaşlarda görülen ani ölümlerin zaman zaman yanlış bir şekilde aşılara bağlandığını hatırlatan Prof. Dr. Özkaya, bu konuda önemli bir ayrım yaptı:

"Bizim araştırmalarımızda, ülkemizde görülen erken ölümlerin aşılara bağlı olmadığını, Covid-19 virüsünün oluşturduğu yüksek virüs yüküne bağlı kılcal damar hasarlarıyla doğrudan ilişkili olduğunu belirlemiştik."

Risk Faktörlerine Karşı Uyarı

Prof. Dr. Özkaya, virüsün uzun vadeli etkilerinin göz ardı edilmemesi gerektiğini vurguladı. Özellikle genç yaşta yaşanan ani kalp krizlerini tetikleyebilecek unsurları şu sözlerle sıraladı:

Pandemi sonrası virüsün vücutta bıraktığı tahribat.

Virüs yükü altındaki bir vücudun bu tür eforlara maruz kalması.

Kalp sağlığını riske atan diğer çevresel faktörler.

Özkaya, aşıların ölüm oranlarını azaltmadaki başarısının tartışılmaz olduğunu belirterek, toplum sağlığını korumak adına aşıların kritik rolünün süreceğini ifade etti.

Sağlık Bakanlığı 26 Bin 673 Personel Alımı Hakkında Merak Edilenler

Didem Bektaş — Wed, 17 Jun 2026 12:07:24 +0300

4924 sayılı Kanun kapsamında, eleman temininde güçlük çekilen yerlerde görevlendirilmek üzere planlanan 26 bin 673 sözleşmeli sağlık personeli alımına ilişkin süreç, Resmi Gazete'de yayımlanan Cumhurbaşkanı Kararı ile resmiyet kazandı. Karar, 1 Ocak 2026 itibarıyla yürürlüğe girmiş durumda.

Başvurular Ne Zaman?

Alıma ilişkin resmi başvuru takvimi henüz Sağlık Bakanlığı tarafından duyurulmadı. Adaylar, tercih kılavuzunun ÖSYM tarafından yayımlanmasını bekliyor. Sürecin ilerleyişine dair resmi açıklamalar yapıldığında, adaylar tercihlerini ais.osym.gov.tr adresi üzerinden T.C. kimlik numaraları ve şifreleri ile gerçekleştirebilecekler.

Branş ve Kadro Dağılımı

Resmi Gazete’de yayımlanan listeye göre, istihdam edilecek personelin unvan ve sayı dağılımı şu şekildedir:

Uzman Tabip (Doktor): 22.983

Tabip (Doktor): 3.652

Sağlık Teknikeri / Memuru: 25

Ebe: 9

Hemşire: 2

Diyetisyen: 1

Toplam: 26.673

Başvuru Şartları

Alım için aranan genel ve özel başvuru şartları henüz netlik kazanmadı. Uzman doktor, doktor, ebe, hemşire ve diğer sağlık meslek gruplarını kapsayan bu geniş istihdam sürecinde; KPSS puanı ve diğer yasal koşullara dair detaylar, ÖSYM tarafından yayımlanacak tercih kılavuzu ile birlikte kamuoyuna açıklanacak.

Şeker hastalığı olan kişilerde uzun süreli uykular karaciğer hastalığı riskini artırır mı?

Didem Bektaş — Tue, 16 Jun 2026 17:00:00 +0300

Yeni bir araştırmaya göre, şeker hastalığınız varsa ve uzun uykuları seviyorsanız, karaciğer sağlığınız risk altında olabilir.

Tip 2 diyabetli kişilerde düzenli olarak 30 dakikayı aşan şekerlemeler, MASLD (metabolik disfonksiyonla ilişkili steatotik karaciğer hastalığı) adı verilen yaygın bir kronik karaciğer hastalığı türünün riskinin artmasıyla bağlantılı olabilir.

Tip 2 diyabetli kişilerde, gece uykusuz kalmanın (geç yatmak, geç uyanmak, yedi saatten az uyumak veya uyku kalitesinin düşük olması gibi) ve her biri 30 dakikadan uzun süren şekerlemelerin yağlı karaciğer hastalığı geliştirme riskini artırdığı bulundu.

Araştırmacılara göre, en yüksek risk hem gece uykusu yetersiz olanlarda hem de uzun süre gündüz uykusu uyuyanlarda görüldü.

Gece Uykusunu İyi Almak için İlginç Tüyo

Didem Bektaş — Mon, 15 Jun 2026 15:16:00 +0300

Yatak yok, daha çok kuş sesi: Açık havada uyumanın, eve döndükten sonra da devam eden daha iyi bir uyku sağlamasının nedenleri.

Uyku düzenim pek iyi değil. Berbat da değilim ama en iyi ihtimalle kesintili uyuyorum. Göz bandımı yeniden ayarlamaktan ve TikTok'taki ışıkların altında vakit geçirme dürtüsüne direnmekten başka çarem olmayan uzun, karanlık saatlere çok aşinayım.

Buna rağmen, zorlu bazı yerlerde bir iki gece geçirmeyi denedim. İskoçya'daki kar fırtınalarında ve Amazon yağmurlarında, nemli İsveç adalarında ve daha da nemli Glastonbury alanlarında çadır kurdum. Garip sesler ve sert zemin genellikle uyumayı zorlaştırıyordu ve çadırım şimdi bir dolabın arkasında çürüyor.

Araştırmalara göre, daha iyi bir gece uykusu çekmek istiyorsam, tekrar kamp yapmaya başlamamda fayda var.

İLGİLİ HABER

Uzman İsimden Yazın Cildi Koruma Tüyoları

Uykusuzluğa Doğal Çare: Kamp

Çoğumuz Güneş battıktan çok sonra yatağa giriyoruz ve bu uyumsuzluğun fiziksel ve zihinsel sağlık üzerinde etkileri var. Araştırmalar, dışarıda uyumanın Güneş ve Ay ile daha iyi uyum sağlamamıza yardımcı olarak bu durumu dengeleyebileceğini öne sürüyor; bilim insanları, bir hafta sonunu kamp yaparak geçirmenin sirkadiyen saatimizi dış dünyayla daha iyi hizalayacak şekilde sıfırlayabileceğini buldu. Çoğumuz için bu, uykumuzu biraz daha erkene almak ve kalp damar hastalıkları ve depresyon da dahil olmak üzere geç uyumayla ilişkili sağlık sorunlarından kaçınmak anlamına geliyor .

On beş yıl önce, çalışmanın baş yazarı ve ABD'deki Colorado Boulder Üniversitesi Uyku ve Kronobiyoloji Laboratuvarı direktörü Kenneth Wright, sirkadiyen saatlerimizi daha iyi anlamak için kamp yapmanın uyku üzerindeki etkisini araştırmaya koyuldu.

Wright, günümüzdeki sirkadiyen ritimlerimizin –her 24 saatte bir tekrarlanan doğal uyku-uyanıklık döngüsü– insanların evrimleştiği doğal dünyayla ne kadar uyumsuz olduğunu anlamak istedi. Bu amaçla , küçük bir grup insanı Rocky Dağları'nda bir haftalık yaz kampına götürerek onları gece ve gündüzün doğal döngülerine daldırmaya karar verdi. Bu, el feneri veya telefon kullanmamak ve normalde gün içinde maruz kaldıklarından dört kat daha fazla doğal gün ışığına maruz kalmak anlamına geliyordu.

İLGİLİ HABER

İklim Değişikliğinin Deniz Ürünleri ve Suyun Üzerindeki Etkisi

Wright, katılımcıların tükürüklerini toplayarak, gece vaktinin biyolojik bir göstergesi olan melatonin hormonunun seviyelerini, gezi öncesi ve sonrasındaki gece boyunca ölçtü. Sonuçlar, kamp gezisinin ardından sirkadiyen saatlerinin iki saat öne kaydığını gösterdi. Wright, "Çalışmanın en önemli bulgularından biri, doğal ışık-karanlık döngüsüne maruz kaldıktan sonra sirkadiyen ritmimizin daha erken olması, yani modern dünyamızda daha geç saatlerde olduğumuz anlamına geliyor" diyor.

Kampçıların melatonin seviyeleri uyanmadan kısa bir süre önce düştü; oysa evde uyuduklarında melatonin seviyeleri sabahın ilerleyen saatlerine kadar yüksek kalıyordu. Wright, "Modern [yapay] ışığa maruz kalmamız sirkadiyen ritmimizi değiştiriyor, öyle ki uyandıktan sonraki saatlerde beynimizdeki sirkadiyen saat bize hala uyuyor olmamız gerektiğini söylüyorç Bazı durumlarda birkaç saat daha uyuyor olmamız gerekiyor." diyor.

Ritimlerimizi daha erken saatlere kaydırarak, dışarıda uyumanın sağlığımız için gerçek sonuçları var. Wright, "Uyku zamanının daha geç olması veya sirkadiyen ritmimizin daha geç bir zamana kayması, bir dizi olumsuz sağlık sonucuyla ilişkilidir. Daha erken uyananlarda [daha az] sağlık sorunu görülür; madde bağımlılığı, depresyon, obezite , diyabet daha az olur " diyor.

Daha erken uyumanın ve yapay ışığa daha az maruz kalmanın etkileri hala araştırılıyor, ancak Wright, dışarıda uyuduktan sonra insanların sabahları kendilerini daha iyi ve daha uyanık hissetmelerini bekleyebileceğimizi düşünüyor.

Yıldızların altında uyumak

Bu kesinlikle Ella Hewton'ın deneyimi. Hem tutkulu bir doğa yürüyüşçüsü ve kampçı olan Hewton, hem de İngiltere'de kar amacı gütmeyen bir kadın macera şirketi olan Love Her Wild'da topluluk yöneticisi olarak çalışıyor.

Hewton, "Bence bu ritimlerin içinde olmanın bir güzelliği var. Kuşlar şafak vaktinde ötüşleriyle sizi uyandırıyor ve sonra ışık geliyor - uyanmanın çok güzel bir yolu, değil mi?" diyor.

İLGİLİ HABER

Uzmanından Kalp Sağlığı için Yaz Uyarıları

Wright, melatoninin birçok hayvanın yaşamında önemli bir rol oynadığını ve mevsimler değiştikçe tüy renginde, üreme durumunda ve kilo alımında değişikliklere yol açtığını söylüyor ve şunu ekliyor: "Bulgularımız, insanların da aslında farklı olmadığını gösterdi; doğal ışık-karanlık döngüsündeki mevsimsel değişikliklere yanıt verme kapasitemiz var," diyor.

Yapay ışığı ortadan kaldırmanın, düzgün bir uyku almanın ötesinde sağlık yararları da olabilir. Birçok araştırma, gece boyunca aşırı yapay ışığa maruz kalmanın kan basıncını, hormon düzenlemesini ve depresyon belirtilerini etkileyebileceğini göstermektedir. Diğer hayvanlar da yapay gece ışığının etkilerini hisseder; amfibileri, yarasaları, kuşları, balıkları ve böcekleri rahatsız ettiği bulunmuştur .

Bu nedenle biraz daha karanlık iyi geliyor. Yine de Hewton, dışarıda uyumanın biraz alışma gerektirdiğini söylüyor. "Kamp yapmanın ilk birkaç gecesinde, evde duymayacağınız alışılmadık seslerin daha çok farkında oluyorsunuz. Muhtemelen ilk veya ikinci gece daha kötü uyuyorum, ancak dışarıda olmaya alıştıkça iyileşiyorum." diyor.

Doğanın sesleri

Dışarıdan gelen bu sesler, bir kez alıştıktan sonra, uykuya dalmaya bile yardımcı olabilir. İngiltere'nin Kamp ve Karavan Kulübü 1.000 kampçıyla bir anket yaptı ve katılımcıların %56'sının gece uykuya dalmakta zorlanan kişilere dışarıda uyumayı tavsiye edeceğini buldu . Her dört kişiden biri, evdeki yataklarından daha iyi uyuduklarını söyledi ve bu kişilerin çoğu bunu doğanın seslerini duymaya bağladı. Yağmur damlalarının sesi, yaprak hışırtısı, böcek cıvıltıları, dalgaların sakinleştirici etkisi ve hatta gök gürültüsü bile onları rahatlatıyor.

Kamp ve Karavan Kulübü'nün aylık dergisinin editörü ve ömür boyu kampçı olan Rob Ganley, "Deneyimlerime göre, baykuşların ötüşü ve gece hayvanlarının etrafta dolanması çok hoş bir şey," diyor ve ekliyor: "Bir nevi uyku verici."

Ancak Ganley, ankete katılanlardan bazılarının gök gürültüsünün uykularına yardımcı olduğunu söylemelerine şaşırdığını belirtiyor. "Birkaç aşırı hava koşulunda kamp yaptım ve kalkıp çadırımı yeniden kurmak zorunda kaldım," diyor.

Uzmanından Kalp Sağlığı için Yaz Uyarıları

Didem Bektaş — Mon, 15 Jun 2026 09:59:20 +0300

Dr. Özal, sıcak havalarda vücudun kendini soğutmak için terleme mekanizmasını devreye soktuğunu belirterek süreci şu şekilde özetledi:

Sıvı ve Elektrolit Kaybı: Terleme yoluyla kaybedilen su ve tuz, damarlardaki kan hacmini azaltıyor.

Kanın Yoğunlaşması: Sıvı hacminin azalması kanı daha yoğun hale getiriyor, bu da pıhtılaşma eğilimini ve dolayısıyla kalp krizi riskini artırıyor.

Artan İş Yükü: Vücut ısısını dengelemek için damarlar genişliyor ve kalbin kanı cilde yönlendirmek için çok daha fazla çalışması gerekiyor. Bu durum, özellikle mevcut kalp yetmezliği olan hastalar için ciddi bir risk oluşturuyor.

"Klimaya Ani Geçişlere Dikkat"

Dr. Özal, özellikle aşırı sıcak dış ortamdan aniden çok soğuk, klimalı ortamlara geçişin damarlarda ani büzüşmeye neden olduğunu belirtti. Bu "şok etkisi" tansiyon yükselmelerine, ritim bozukluklarına ve hatta kalp krizlerine davetiye çıkarabiliyor.

Tansiyon Hastaları İçin Kritik İlaç Uyarısı

Hipertansiyon hastalarının yaz aylarında daha yakın takip edilmesi gerektiğini vurgulayan Dr. Özal, "Özellikle idrar söktürücü ilaç kullanan hastalarda sıvı kaybı daha belirginleşir. Yazın gelmesiyle birlikte tansiyon ilaçlarının sıcak hava koşullarına göre yeniden düzenlenmesi için mutlaka hekim kontrolüne gidilmelidir," uyarısında bulundu.

Kalbinizi Korumak İçin 5 Altın Tavsiye

Dr. Ender Özal, yaz aylarında kalp sağlığını korumak isteyenlere şu önerilerde bulundu:

Susamayı Beklemeyin: Günlük en az 2,5 litre su tüketin. Alkol ve kafeinli içeceklerin suyun yerini tutmadığını unutmayın.

Öğle Saatlerine Dikkat: Günün en sıcak saatleri olan 11.00-16.00 arası mümkün olduğunca dışarı çıkmayın.

Kıyafet Seçimi: Açık renkli, ince ve hava alan pamuklu kıyafetler tercih edin.

Beslenme Düzeni: Yağlı, kızartılmış ve özellikle tuzlu yiyeceklerden kaçının.

Düzenli Takip: Tansiyonunuzu evde düzenli ölçün ve herhangi bir ani değişiklikte (göğüs ağrısı, nefes darlığı, baygınlık hissi) vakit kaybetmeden bir sağlık kuruluşuna başvurun.

İklim Değişikliğinin Deniz Ürünleri ve Suyun Üzerindeki Etkisi

Didem Bektaş — Fri, 12 Jun 2026 11:30:49 +0300

Vibrio adı verilen bir grup su kaynaklı bakteri, mide rahatsızlıklarına neden olabilir, suya maruz kalan kesikleri enfekte edebilir ve bu bakterileri içeren deniz ürünlerini tüketen kişiler hastalanabilir.

Bu bakteriler sıcak ortamlarda çoğalır ve iklim değişikliği nedeniyle ısınan sularda Alaska'da vakalar bildirilmiştir.

Çeşitli türleri bulunan bu bakteri, Yeni Zelanda'da şu anda yeterince yaygın olarak bilinmiyor; bazı bilim insanları ise bunu değiştirmek istiyor.

Yeni Zelanda Halk Sağlığı ve Adli Bilimler Enstitüsü'nden Nicola King, bakteriler üzerinde araştırmalar yapıyor.

King, RNZ'nin Checkpoint programına verdiği demeçte, doğal olarak oluşan bakterilerin herkesi aynı derecede etkilemeyebileceğini ancak bazı rahatsızlıkları olan kişilerin ciddi şekilde etkilenebileceğini söyledi.

"En Büyük Risk Altında Olanlar..."

"Hastaneye kaldırılabilirler ve gerçekten de çok hasta olabilirler," dedi.

"En büyük risk altında olanlar bağışıklık sistemi baskılanmış kişilerdir, özellikle karaciğer hastalığı çok büyük bir risk faktörüdür; ayrıca diyabet ve diğer bazı rahatsızlıklar da risk oluşturmaktadır."

İLGİLİ HABER

Uzman İsimden Yazın Cildi Koruma Tüyoları

Bu bakteriler, hem deniz ürünleri tüketimi yoluyla hem de kesik veya sıyrıklarla yüzme yoluyla insanları hasta edebilir.

"Kabuklu deniz ürünleri doğal olarak filtreyle beslenirler, besinlerini sudan bu şekilde alırlar, bu nedenle suda bakteri varsa, bunlar kabuklu deniz ürünlerinin içinde de birikir."

Deniz ürünleriyle temas etmekten veya su kenarındaki kayalara çarpmaktan da hastalık bulaşabilir.

King, insanların kendilerini bakterilerden korumak için yapabilecekleri birkaç önemli şey olduğunu söyledi.

"Kabuklu deniz ürünlerini pişirin, ancak deniz ürünlerini hasat ederken, sudan çıkardıktan sonra mutlaka soğuk tutmaya özen gösterin."

"Eğer bu deniz ürünleri ısınma fırsatı bulursa, oradaki bakterilerin hepsi üreyebilir."

King, önceden var olan rahatsızlıkları nedeniyle hastalıklara daha yatkın olan kişilerin son derece dikkatli olmaları gerektiğini söyledi.

İLGİLİ HABER

Bayramda Sağlıkta Kesintisiz Mesai

"Şunu bilmek çok önemli: Eğer suda sıcak havalarda bir kesik oluşursa ve sonrasında hastalanırsanız, mutlaka tıbbi yardım almalısınız, çünkü 24 saat bile hastanın durumunda gerçek bir fark yaratabilir."

Bazı kişilerde ciddi etkilere yol açsa da, her vibrio türü insanı hasta etmez ve herkes vibrio kaynaklı hastalıklara karşı savunmasız değildir.

Yeni Zelanda sularında en az dört farklı Vibrio türü bulunur ve bunların her birinin mide ağrısından enfekte yaralara ve kulak enfeksiyonlarına kadar değişen farklı etkileri vardır.

King, bakterinin yayılma hızını takip edebilmek için bakteri kaynaklı hastalık vakalarının daha iyi kayıt altına alınması gerektiğini söyledi.

"Daha uzun süreli sıcak dönemler, daha uzun süren sıcak hava dalgaları bekliyoruz ve [bakteriler] bu koşullardan hoşlanıyor. Elbette, dünyanın başka yerlerinde, vaka sayılarının zamanla arttığını gösteren veriler var."

"Mevcut temel durumumuzu daha iyi anlamamız, ilerleyen dönemlerde bu yüksek riskli dönemler için planlama yapabilmemiz ve kamu sağlığını destekleyerek insanların yaşam kalitesini iyileştirebilmemiz açısından gerçekten faydalı olacaktır."

Uzman İsimden Yazın Cildi Koruma Tüyoları

Didem Bektaş — Wed, 10 Jun 2026 11:33:00 +0300

Güneşin yaydığı ultraviyole (UV) ışınları; cilt lekeleri, erken yaşlanma belirtileri ve cilt bariyerinde kalıcı hasarlara yol açabiliyor. Dermatoloji Uzmanı Dr. Betül Kızılkan, bu risklerden korunmak için güneş koruyucu kullanımının bir "yaz rutini" değil, yaşam boyu sürecek bir "günlük alışkanlık" olması gerektiğinin altını çiziyor.

Doğru Ürün Seçimi Hayati Önem Taşıyor

Dr. Kızılkan, her güneş koruyucunun her cilt tipine uygun olmadığına dikkat çekerek şu kriterleri öneriyor:

Günlük Koruma: Günlük kullanımda en az SPF 30 içeren ürünler tercih edilmeli; uzun süreli dış mekan aktivitelerinde ise SPF 50+ koruma tercih edilmelidir.

Geniş Spektrum: Ürünlerin yalnızca UVB’ye değil, UVA ışınlarına karşı da koruma sağladığından emin olunmalı; ambalajlarda "Geniş Spektrum" veya "Broad Spectrum" ibaresi aranmalıdır.

Cilt Tipine Uygunluk:

Yağlı/Akneye Eğilimli Ciltler: Gözenekleri tıkamayan hafif yapılı ürünler.

Kuru Ciltler: Nemlendirici özellikli güneş koruyucular.

Hassas Ciltler: Parfümsüz ve mineral filtreli ürünler.

Uygulamada "2 Saat" Kuralı

Güneş koruyucunun sadece sabah sürülmesinin yeterli olmadığını belirten Dr. Kızılkan, özellikle açık havada, deniz/havuz sonrası veya yoğun terleme durumlarında ürünün yaklaşık iki saatte bir mutlaka yenilenmesi gerektiğini hatırlattı.

Cilt Bariyerinizi Destekleyin

Sadece güneş kremi sürmenin tek başına yeterli olmayacağını belirten Dr. Kızılkan, cilt bariyerinin güçlü tutulması gerektiğini ifade etti: "Cilt tipine uygun nemlendiricilerle nem dengesini korumak ve dermatoloji uzmanı önerisiyle C vitamini gibi antioksidan içerikleri rutinlere eklemek, serbest radikallerin neden olduğu hasarı azaltabilir. Ancak bilinçsiz peeling uygulamaları cildi güneşe karşı daha savunmasız hale getirebilir, bu konuda çok dikkatli olunmalıdır."

Güneş Lekelerine Karşı "Koruyucu Yaklaşım"

Güneş lekelerinin, melanin üretiminin artmasıyla ortaya çıktığını belirten Dr. Kızılkan, yüz, alın, yanaklar, üst dudak, dekolte ve el sırtlarının en riskli bölgeler olduğunu belirtti. Mevcut lekelerin güneşle birlikte daha da koyulaşabileceğini vurgulayan uzman, leke yönetiminde en etkili yöntemin tedavi değil, koruma olduğunu söyledi.

Dr. Kızılkan’dan Sağlıklı Bir Cilt İçin 4 Altın Tavsiye:

Düzenli Uygulama: Güneş koruyucuyu yıl boyunca her gün kullanın.

Fiziksel Koruma: Geniş kenarlı şapka, UV korumalı güneş gözlüğü ve uygun kıyafetleri ihmal etmeyin.

Su Tüketimi: Bol su içerek cildin içten dışa desteklenmesini sağlayın.

Erken Önlem: Leke oluşumu başladıktan sonra tedavi etmek yerine, erken dönemde önleyici önlemlerle yaşlanmayı yavaşlatın.

Dr. Kızılkan, "Güneş lekeleri tedavi edilebilir ancak yeterli güneş koruması sağlanmadığında tekrar ortaya çıkma riski her zaman vardır. Bu nedenle sağlıklı bir cilt görünümünün anahtarı, güneşin etkilerinin farkında olmak ve disiplinli bir koruma sağlamaktır" diyerek sözlerini noktaladı.

Bakan Memişoğlu'ndan 'Sağlıkta Proaktif Dönem' Açıklaması

Didem Bektaş — Tue, 09 Jun 2026 18:37:41 +0300

Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, Türkiye genelindeki yaygın hizmet ağıyla kronik hastalıkların yönetiminde yeni ve proaktif bir sürece girildiğini duyurdu. Bakan Memişoğlu, "Sağlıklı Türkiye Yüzyılı" hedefi doğrultusunda, vatandaşları hastalanmadan önce korumayı merkeze alan bir anlayışla çalıştıklarını belirtti.

Geniş Hizmet Ağı ile Güçlü Müdahale

Bakan Memişoğlu’nun verdiği bilgilere göre Türkiye, birinci basamak sağlık hizmetlerinde devasa bir yapıya ulaştı:

8 bin 350 Aile Sağlığı Merkezi,

973 Toplum Sağlığı Merkezi,

348 Sağlıklı Hayat Merkezi.

Bu merkezler aracılığıyla beslenme danışmanlığından kanser taramalarına, fiziksel aktivite programlarından psikososyal desteğe kadar 17 farklı alanda hizmet sunuluyor. Sağlıklı Hayat Merkezlerine 2026’nın ilk 4 ayında 96 binden fazla başvuru yapıldığı belirtildi.

10,6 Milyon Vatandaşın Riskleri Erken Tespit Edildi

Aile Sağlığı Merkezlerinde yürütülen tarama çalışmalarının sonuçları, koruyucu sağlık hizmetlerinin önemini bir kez daha ortaya koydu. Bakan Memişoğlu, 158 milyondan fazla tarama gerçekleştirildiğini vurgulayarak şu verileri paylaştı:

"10,6 milyon vatandaşımızın obezite, diyabet ve hipertansiyon gibi hastalık risklerini erken aşamada tespit ederek, gerekli tedavi ve takip süreçlerini planladık."

"Sağlık Ordumuza Şükranlarımızı Sunuyoruz"

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın liderliğinde, "koruyan, geliştiren ve üreten" bir sağlık vizyonu inşa ettiklerini belirten Bakan Memişoğlu, saha çalışanlarına teşekkür etti:

"Bu süreçte, başta ülkemizin dört bir yanında özveriyle hizmet veren 31 bin aile hekimimize ve sağlık ordumuzun her bir çalışanına şükranlarımı sunuyorum. Sağlıklı Türkiye Yüzyılı'nı hep birlikte inşa edeceğiz."

Stresle Karıştırılan 7 Beyin Tümörü Belirtisi

Didem Bektaş — Mon, 08 Jun 2026 10:23:32 +0300

Günümüzde çoğu insan, modern yaşamın arka plan gürültüsü gibi stresle yaşıyor. İş baskısı, sürekli ekran başında geçirilen zaman, yetersiz uyku ve duygusal aşırı yüklenme, baş ağrısı, yorgunluk veya unutkanlık gibi belirtilerin neredeyse otomatik olarak "sadece stres" olarak geçiştirilmesine neden oluyor.

Doktorlar, vakaların büyük çoğunluğunda bu varsayımın doğru olduğu konusunda hemfikir. Ancak nörologlar, beyinde ciddi bir şey gelişirken beynin her zaman belirgin şekillerde zarar görmediği konusunda da uyarıda bulunuyorlar.

Beyin tümörü, özellikle erken evrelerinde, genellikle yavaş ve sessizce büyür, hassas sinir dokusuna baskı yapar ve sağlıkta dramatik bir çöküş yaşanmadan çok önce beynin işleyişini ince bir şekilde değiştirir. Zorluk şu ki, bu erken belirtiler günlük yorgunluk veya kaygıya çok benzeyebilir, bu yüzden sıklıkla gözden kaçırılırlar.

Stresle Karıştırılan 7 Beyin Tümörü Belirtisi

Sıklığı değişen baş ağrıları

Her baş ağrısı endişe verici değildir, ancak nörologlar baş ağrısının seyri değiştiğinde dikkat ederler. Bir tümör, kafa içi basıncını kademeli olarak artırabilir; yani beyin genişleyebileceği ekstra alan olmadığı için kafatası içindeki basınç yükselir. Bu durum, baş ağrılarını sabahları daha belirgin hale getirebilir veya eğilme, öksürme veya zorlanma sırasında daha da kötüleştirebilir. En önemli uyarı işareti ilerlemedir; baş ağrıları daha sık, daha kalıcı hale gelir ve normal ağrı kesicilere daha az yanıt verir.

Bilişsel yavaşlama veya "beyin sisi"

Stres herkesi unutkan yapabilir, ancak tümörle ilişkili bilişsel değişiklikler zamanla farklı hissedilir. Beynin planlama, odaklanma ve karar verme sistemi olan yürütücü işlevle ilgili alanlar etkilendiğinde, insanlar zihinsel olarak yavaşlamış hissedebilirler. Eskiden otomatik olan görevler artık çaba gerektirir. Konuşmaları takip etmek zorlaşır ve kısa süreli hafıza kayıpları ara sıra olmaktan ziyade daha sık hale gelir.

Sadece göz yorgunluğundan ibaret olmayan görme bozuklukları

Beyin, sadece gözler değil, görme işlemesinde de merkezi bir rol oynar. Basınç optik yolları etkilediğinde, kişiler bulanık görme, çift görme veya çevresel görüşün daralması gibi belirtiler fark edebilirler. Ekran kullanımı ve yorgunluk günlük yaşamda yaygın olduğundan, bu belirtiler genellikle göz yorgunluğuna bağlanır. Ancak kalıcı veya kötüleşen görme değişiklikleri, optik bir sorundan ziyade nörolojik bir soruna işaret eder.

Dinlenmeyle geçmeyen yorgunluk

Normal yorgunluk uykudan sonra geçer. Nörolojik yorgunluk ise geçmez. Hastalar genellikle fiziksel aktivite veya iş yükünden kopuk, derin ve ağır bir bitkinlik hissi tarif ederler. Bu durum, beynin bozulmuş koşullar altında normal işlevini sürdürmek için daha çok çalışması ve temel bilişsel süreçler için gerekenden daha fazla enerji kullanması nedeniyle ortaya çıkabilir.

İnce kişilik veya ruh hali değişiklikleri

Ön lob, duyguları, davranışları ve yargıları düzenler. Etkilendiğinde, değişiklikler başlangıçta ince olabilir; örneğin artan sinirlilik, azalan motivasyon veya duygusal donukluk gibi. Aileler genellikle bu değişimleri kişiden önce fark eder. Stres ve tükenmişlik de ruh halini etkileyebileceğinden, bu değişiklikler daha belirgin hale gelene kadar sıklıkla yanlış yorumlanır.

Denge ve koordinasyon sorunları

Beyincik, beynin koordinasyon merkezi gibi davranarak hareketleri sürekli olarak ince ayar yapar. Bu işlev bozulduğunda, kişiler dengesiz, sakar veya hafif bir denge kaybı hissetmeye başlayabilirler. Adımlarını kaçırabilir, nesnelere çarpabilir veya hassas el hareketlerinde zorlanabilirler. Bu değişiklikler kademeli olarak geliştiği için, genellikle yorgunluğa veya dikkatsizliğe bağlanır.

Konuşma ve kelime bulma güçlüğü

Nörolojik belirtilerden en incelikli olanlarından biri de dil güçlüğüdür. Kişi ne söylemek istediğini açıkça biliyor olabilir ancak doğru kelimeyi bulmakta zorlanabilir. Konuşma tereddütlü hale gelebilir veya cümleleri kurmak daha zor gelebilir. Bu durum, dil işleme bölgelerinin etkilenmesiyle ortaya çıkar ve afazi olarak bilinen bu rahatsızlık, hafıza kaybından ziyade beyin ağları arasındaki iletişimin bozulmasını yansıtır.

Bu belirtilerin tek başlarına, beyin tümöründen ziyade stres, uyku sorunları veya diğer yaygın rahatsızlıklardan kaynaklanma olasılığı çok daha yüksektir. Endişe, bu belirtilerin kalıcı hale gelmesi, zamanla kötüleşmesi veya bireyin normal sağlık düzeni için alışılmadık bir şekilde birlikte ortaya çıkmaya başlaması durumunda ortaya çıkar. Beyin son derece uyarlanabilir bir organdır, bu nedenle ciddi rahatsızlıkları uzun süre gizleyebilir. Ancak aynı zamanda uyarı sinyalleri de gönderir ve bu sinyallerin artık sıradan stres belirtileri olmadığını fark etmek, genellikle zamanında tıbbi müdahaleye yol açar.

Çocuklarda Anksiyete: Ebeveynler için Kılavuz

Didem Bektaş — Sat, 06 Jun 2026 14:20:11 +0300

Hem çocuklar hem de yetişkinler için zaman zaman kaygı duymak normal, hatta sağlıklı bir deneyimdir. Kaygı, tehlikeden kaçınmamıza veya sorunları çözmemize yardımcı olabilir. Ancak kaygı bozukluğu farklıdır; kaygı duygularının sıklaştığı, bunaltıcı hale geldiği ve günlük yaşamı etkilemeye başladığı durumdur.

Kaygı bozuklukları, çocuklarda ve ergenlerde en sık görülen ruh sağlığı sorunlarıdır ve yetişkinliğe ulaşmadan önce her beş gençten birini etkiler. Çocuğunuz zorluk çekiyorsa, bu kalıcı bir sorunun işareti değildir; çocuklar kaygıyı yönetmeyi ve bu bozuklukların üstesinden gelmeyi öğrenebilirler.

Yale Çocuk Çalışma Merkezi'ndeki Kaygı ve Duygu Durum Bozuklukları Programı'nın eş direktörü Dr. Eli Lebowitz, " Çocuğunuz gerçekten kaygılıysa, bu onun mücadele etmek zorunda kalacağı ve sınırlı bir hayat yaşayacağı anlamına gelmez" diyor.

Uygun ve kanıta dayalı müdahalelerle, çoğu çocuk kaygıyı yönetmeyi ve üstesinden gelmeyi öğrenebilir.

Çocukluk çağı kaygısı nedir ve ne zaman bir bozukluk haline gelir?

Çeşitli şekillerde ortaya çıkan birçok kaygı bozukluğu türü olsa da, bu bozukluk grubu ortak özellikler paylaşmaktadır. Kaygı ve Duygudurum Bozuklukları Programı eş direktörü Dr. Wendy Silverman, kaygı bozukluklarının temel özelliklerini "üç A" olarak adlandırmaktadır.

Uyarılma: Sinir sistemi aşırı uyarılmış bir durumdadır. Çocuklarda bu durum genellikle baş ağrısı, karın ağrısı veya mide bulantısı gibi fiziksel belirtiler olarak ortaya çıkar.

Beklenti: Kötü bir şeyin olacağına dair kalıcı bir inanç. Bu durum, kaygılı bir çocuğun en kötüsünü beklemesine veya olası olmayan olumsuz senaryoları hayal etmesine yol açabilir.

Kaçınma: Kaygıya neden olan durumlardan, yerlerden veya insanlardan uzak durma eğilimi. Dr. Silverman'a göre, kaçınma özellikle kaygı bozukluğu olan çocuklarda yaygındır.

Bu bozukluklar kendiliğinden geçmez. Tedavi edilmediği takdirde, çocukluk çağı kaygısı daha sonra depresyon, madde kullanım sorunları ve diğer ruh sağlığı sorunları da dahil olmak üzere başka zorluklara yol açabilir.

Çocuklarda en sık görülen kaygı bozukluğu türleri nelerdir?

Bazı kaygı bozuklukları özellikle çocukluk ve ergenlik döneminde yaygındır. Her birinin korku veya endişe odağı farklıdır, ancak hepsinin ortak özelliği yüksek uyarılma, sürekli beklenti ve kaçınma eğilimidir.

Ayrılık kaygısı, Dr. Silverman'ın muayenehanesinde en sık karşılaştığı çocukluk çağı kaygı bozukluğudur. Ayrılık kaygısı yaşayan çocuklar, ebeveynlerinden ayrı kalmaktan korkarlar; doğum günü partilerine katılmayı reddederler, ebeveynlerinin yatağında uyumakta ısrar ederler veya okul servisi sırasında huzursuzlanırlar.

Genelleştirilmiş anksiyete bozukluğu (GAD), çocuğun okul, sağlık, aile veya gelecekteki olaylar hakkında kontrol etmekte zorlandığı yoğun, kontrol edilemeyen kaygıya neden olur.

Sosyal kaygı, başkalarının ne düşündüğü konusunda yoğun endişe duymayı içerebilir; bu da sosyal durumlarda utanma, yargılanma veya reddedilme korkusunu kapsar.

Seçici dilsizlik, diğer sosyal durumlarda normal şekilde konuşabilse de, belirli sosyal durumlarda konuşamama durumudur. İki yaşındaki çocuklarda bile görülebilir.

Tedavi edilmediği takdirde çocukluk çağı kaygısı ilerleyebilir. Dr. Silverman, "Eğer ayrılık kaygısı yaşayan bir çocuksanız, zamanla panik bozukluğu gibi diğer kaygı sorunları yaşama riskiniz artar; bu sorunu ergenlerde daha sık görüyoruz" diyor.

Çocukluk çağı kaygısının belirtileri nelerdir ve ebeveynler nelere dikkat etmelidir?

Kaygının nasıl göründüğü, çocuğun yaşına ve gelişim evresine bağlı olarak önemli ölçüde değişir.

Çok küçük çocuklarda, kaygılarını dile getiremedikleri için, kaygı genellikle sinirlilik, sık sık öfke nöbetleri, uyku sorunları veya sakinleştirilmede zorluk şeklinde ortaya çıkar. Diğer çocuklarda ise kaygı, kaçınma şeklinde kendini gösterir. Bu çocuklar, tanımadıkları kişiler veya durumlar karşısında çekingen veya tereddütlü görünebilirler.

Okul çağındaki çocuklarda belirtiler arasında akranlarının keyif aldığı aktivitelerden kaçınma, ebeveynlere aşırı bağlılık, yalnız kalmayı reddetme ve hızlı nefes alma veya yüksek kalp atışı gibi fiziksel semptomlar yer alır. Dr. Lebowitz, "İşte bu dönemde daha temel korkuların ortaya çıkmaya başladığını görüyoruz" diyor.

Daha büyük çocuklarda ve ergenlerde kaygı dolu düşünceler daha sık sözel olarak ifade edilir; başkalarının ne düşündüğüyle ilgili endişe, okul performansıyla ilgili aşırı kaygı veya sürekli olarak kötü bir şey olacağına dair bir his.

Her yaşta, kaçınma önemli bir sinyaldir: Bir çocuk, yaşıtlarının önemli bir sıkıntı yaşamadan başa çıkabildiği durumlardan sürekli olarak uzak duruyorsa, bu davranışa dikkat etmekte fayda vardır.

Çocuğum için ne zaman profesyonel yardım almalıyım?

Çocuklarının profesyonel yardım alıp almaması konusunda tereddüt eden ebeveynler iki soruyu düşünmelidir: Kaygı ne kadar süredir devam ediyor ve günlük yaşamı ne kadar etkiliyor? Çocukların geçici korkular yaşaması normaldir. Örneğin, ortaokulun ilk haftasında bir çocuk sosyal kaygı gibi görünen bir durum yaşayabilir, ancak bu kaygı genellikle yeni ortama uyum sağladıkça azalır.

Ancak kaygı devam ederse, bu bir rahatsızlığın belirtisi olabilir. Kaygı bozukluklarının teşhisinde klinik eşik, semptomların en az altı ay sürmesidir. Bir çocuğun semptomları aylarca devam ederse, yardım aramanın zamanı gelmiş olabilir. Dr. Lebowitz, "Kaygı daha tutarlı bir sorun haline geldiğinde ve ebeveynler daha sürekli bir şekilde işlev bozukluğu gördüğünde, sorun kendiliğinden ortadan kalkma eğiliminde değildir" diyor.

Ebeveynler ayrıca kaygının çocuklarının hayatını ne kadar etkilediğini de göz önünde bulundurmalıdır. Kaygı, çocukların akranlarıyla iletişim kurmasını veya okulda başarılı olmasını engelliyorsa, bir uzmandan yardım almaları faydalı olabilir. Çocukluk çağı kaygısı, aile üyelerinin hayatlarını da etkileyebilir. Ebeveynler sürekli olarak çocuklarının kaygısı nedeniyle yataklarını paylaşmak zorunda kalıyorlarsa, işten erken ayrılıyorlarsa veya seyahat edemiyorlarsa, bu da yardım almanın gerekli olduğunun bir başka işareti olabilir.

Dr. Silverman, "Çocuğun herhangi bir profesyonel müdahaleye ihtiyacı olup olmadığını anlamaya çalışırken düşündüğümüz en önemli şey budur," diyor.

Belirtiler birkaç aydan uzun süredir devam ediyorsa ve çocuğunuzun veya ailenizin günlük yaşamını gözle görülür şekilde etkiliyorsa, bir değerlendirme talep etmek mantıklıdır.

Çocuğum neden endişeli?

Kaygı bozuklukları genellikle çeşitli faktörlerin birleşimi sonucu gelişir ve ebeveynler, yaptıkları veya yapmadıkları bir şeyin tek başına açıklama olduğunu varsaymamalıdır.

Kaygı bozuklukları, kısmen genetik faktörler nedeniyle ailelerde görülebilir. Dr. Lebowitz, "Bunun büyük bir kısmı çocukların doğuştan gelen yatkınlıklarıyla ilgilidir" diyor. Çocuklar ayrıca çevrelerindeki yetişkinlerden kaygılı davranış kalıpları da edinebilirler. "Çok kaygılı bir ebeveyn, kaygılı davranışları modelleyebilir veya etkili başa çıkma becerilerini öğretmekte zorlanabilir."

Kaygılı davranışlara uyum sağlamak da bu bozukluğa katkıda bulunabilir; örneğin, çocukların kaygıları nedeniyle okula gitmemelerine izin vermek. Dr. Silverman bunu "koruma tuzağı" olarak adlandırıyor.

“Çoğu ebeveyn iyi niyetlidir ve çocuklarının üzülmesini veya aşırı derecede strese girmesini istemez,” diyor. “Ebeveyn olarak içgüdümüz çocuğumuzu korumaktır. Ve bunu bazen onları stresli durumlardan uzaklaştırarak yaparız.”

Kaçınma davranışı kısa vadede hem çocuklar hem de ebeveynler için stresi azaltabilse de, kaygıyı pekiştirir. Ayrıca çocuğun korkularıyla yüzleşme ve kendisini korkutan şeylerle başa çıkabileceğini öğrenme fırsatını da elinden alır.

Dr. Silverman, "Ebeveynlerin kendi davranışlarının farkında olmaları faydalıdır," diyor. "Çocukların kendilerini tedirgin eden şeyleri yapabilecekleri konusunda cesaretlendirmek yerine, farkında olmadan kaçınma ve uzak durma davranışını teşvik ediyor olabilirler."

Çocukluk çağı kaygısı için hangi tedavi yöntemleri mevcuttur?

Herhangi bir tedaviye başlamadan önce, çocuklar bir uzman tarafından kapsamlı bir şekilde değerlendirilmelidir. Kaygı bozuklukları genellikle depresyon , otizm spektrum bozukluğu ve dikkat eksikliği/hiperaktivite bozukluğu (DEHB) gibi diğer durumlarla birlikte görülür. Psikologların öncelikle kaygının çocuğun hayatında en büyük aksamaya neden olan birincil sorun olduğundan emin olmaları gerekir.

Çocukluk çağı kaygı bozukluğu teşhis edildikten sonra, etkili ve kanıta dayalı tedaviler mevcuttur. Uygun bakım alan çocukların çoğu anlamlı iyileşme göstermektedir. Çocuklar için mevcut en güçlü bilimsel olarak desteklenen tedavilerden biri bilişsel davranışçı terapidir (BDT). BDT, çocuklara kaygı verici düşüncelerle başa çıkmak için bilişsel beceriler öğretir ve kendilerini kaygı uyandıran durumlara sokma pratiği yapmalarına yardımcı olur. Psikologlar BDT'yi bireysel veya grup ortamında uygulayabilirler.

Bilişsel davranışçı terapi (BDT), çocukluk çağı kaygısı için en etkili tedavilerden biri olmasına rağmen, yalnızca BDT alan çocukların %50 ila %60'ında yeterli iyileşme görülmemektedir.

Ebeveynlerin katılımıyla bilişsel davranışçı terapi (BDT) sonuçlarını iyileştirmek amacıyla birçok klinik çalışma yapılmıştır; ancak çoğu çalışma iyileşme göstermede başarısız olmuştur. Önemli bir istisna, Dr. Silverman liderliğindeki büyük bir çalışmadır; bu çalışma, ebeveynlere çocuklarının kaçınmacı davranışlarını teşvik etmeyi azaltmaları ve çocuklarının özerklik duygularını artırmaları öğretildiğinde çocuklarda BDT sonuçlarında iyileşme olduğunu göstermiştir.

Dr. Lebowitz ayrıca, ebeveynlere çocuklarının kaygılarını aşmalarına yardımcı olacak beceriler öğreten bir program olan Kaygılı Çocukluk Duyguları için Destekleyici Ebeveynlik (SPACE) programını da geliştirmiştir . Çocukların SPACE oturumlarına katılmaları zorunlu değildir. Dr. Lebowitz, "Bu gerçekten önemli çünkü her çocuk doğrudan kendi başına katılmaya uygun değildir; bazıları istemez veya katılmakta zorlanır" diyor.

Eğer bilişsel davranışçı terapi (BDT), ebeveyn katılımıyla veya katılımı olmadan, veya SPACE yeterli rahatlama sağlamazsa, ilaçlar faydalı bir araç olabilir. Anksiyete tedavisinde en yaygın kullanılan ilaçlar, seçici serotonin geri alım inhibitörleri (SSRI'lar) adı verilen bir tür antidepresandır. Dr. Lebowitz, "Bunlar on yıllardır var ve gerçekten güvenli tedaviler olarak kabul ediliyor" diyor.

Bundan sonra ne yapmalıyım?

Çocuğunuzda birkaç aydan uzun süredir devam eden ve günlük yaşamını etkileyen kaygı belirtileri fark ederseniz, ilk adım olarak çocuk doktoruna başvurmayı düşünün. Çocuk doktoru, tıbbi nedenleri elemenize yardımcı olabilir ve çocukluk çağı kaygısı konusunda uzmanlaşmış bir ruh sağlığı uzmanına yönlendirme sağlayabilir.

Erken müdahale önemlidir. Kaygı bozuklukları tedavi edilmeden ne kadar uzun süre devam ederse, kaçınma kalıpları o kadar yerleşir ve tersine çevrilmesi o kadar zorlaşır.

"Yardım almak ve bunun çok daha iyiye gidebileceğini bilerek çaba göstermek çok motive edici," diyor Dr. Lebowitz.

Kardiyo ile Kuvvet Antrenmanının Birlikte Yapılması Erken Ölüm Riskini Azaltıyor

Didem Bektaş — Sat, 06 Jun 2026 14:04:08 +0300

Araştırmacılar 147.000'den fazla yetişkini 30 yıla kadar takip etti ve rutinlerine hem direnç antrenmanı hem de aerobik egzersizi dahil eden kişilerin tüm nedenlerden kaynaklanan ölüm riskinin en düşük olduğunu buldu.

Fiziksel olarak aktif kalmak son derece önemlidir. Dünya Sağlık Örgütü'ne (DSÖ) göre, 18 ila 64 yaş arasındaki yetişkinler haftada en az 150 dakika orta yoğunlukta fiziksel aktivite yapmalı veya en az 75 dakika yüksek yoğunlukta fiziksel aktivite yapmalı ya da her ikisinin eşdeğer bir kombinasyonunu yapmalıdır. Hem kuvvet antrenmanının hem de kardiyovasküler egzersizlerin sağlığı iyileştirdiği bilinirken, yeni bir çalışma, ikisini birleştirmenin daha uzun yaşamanın en etkili yollarından biri olabileceğini öne sürüyor.

Araştırmacılar 147.000'den fazla yetişkini 30 yıla kadar takip ederek, hem direnç antrenmanı hem de aerobik egzersizi rutinlerine dahil eden kişilerin tüm nedenlerden kaynaklanan ölüm riskinin en düşük olduğunu buldu. Bu çalışma, farklı egzersiz türlerinin birlikte yapıldığında en iyi sonucu verdiğine dair artan kanıtlara katkıda bulunuyor. Bu çalışmanın bulguları önemlidir çünkü birçok insan sadece bir egzersiz türüne odaklanıyor. Bazıları yürümeyi, koşmayı veya bisiklet sürmeyi tercih ederken, diğerleri zamanlarının çoğunu ağırlık kaldırarak geçiriyor. Çalışma, dengeli bir yaklaşımın en büyük sağlık faydalarını sağlayabileceğini gösteriyor.

Araştırmacılar, katılımcıları birkaç on yıl boyunca takip etti ve fiziksel aktivite alışkanlıkları hakkında düzenli olarak bilgi topladı.

Sonuçlar, ağırlık kaldırma, direnç bantları kullanma veya vücut ağırlığı egzersizleri yapma gibi direnç antrenmanlarının erken ölüm riskini azalttığını gösterdi. Bununla birlikte, en büyük faydalar, kuvvet antrenmanını yürüyüş, koşu, bisiklet sürme veya yüzme gibi aerobik aktivitelerle birleştiren kişilerde görüldü.

Araştırmaya göre, orta düzeyde direnç antrenmanı yapan bireylerde ölüm riskinde belirgin bir azalma gözlemlenmiştir . Direnç antrenmanı düzenli aerobik egzersizle birleştirildiğinde ise riskteki azalma daha da büyük olmuş, bu da dengeli bir fitness rutininin önemini vurgulamıştır.

Kuvvet antrenmanı neden önemlidir?

Kuvvet antrenmanı, yaşla birlikte doğal olarak azalan kas kütlesini oluşturmaya ve korumaya yardımcı olur. Güçlü kaslar günlük aktiviteleri destekler, dengeyi geliştirir, eklemleri korur ve düşme riskini azaltır. Direnç egzersizleri ayrıca kemik ve metabolik sağlığı da iyileştirir.

Araştırma, haftada yaklaşık 90 ila 120 dakika süren kuvvet antrenmanının en fazla faydayı sağladığını ortaya koydu. Araştırmacılar, bundan önemli ölçüde daha fazla antrenman yapmanın ölüm riskinde ek bir azalmaya yol açmadığını belirtti. Bu da, orta düzeyde ve düzenli antrenmanın, spor salonunda uzun saatler geçirmekten daha önemli olabileceğini düşündürmektedir.

Kuvvet antrenmanı da oldukça faydalıdır. İnsanlar ağırlıklar, direnç bantları, spor salonu makineleri veya hatta kendi vücut ağırlıklarını kullanabilirler. Squat, şınav, lunge ve direnç bandı egzersizleri gibi hareketler, daha iyi bir kuvvet ve genel sağlık için katkıda bulunabilir.

Kardiyo Egzersizinin Faydaları

Aerobik egzersiz, genellikle kardiyo olarak adlandırılır ve kalp ve akciğer fonksiyonlarını iyileştirir. Tempolu yürüyüş, koşu, bisiklet sürme ve yüzme gibi aktiviteler, vücudun oksijeni daha verimli kullanmasına ve kardiyovasküler sistemi güçlendirmesine yardımcı olur. Düzenli kardiyo egzersizinin kalp hastalığı, diyabet ve diğer kronik rahatsızlık risklerini azalttığı gösterilmiştir.

Kardiyo egzersizi ayrıca dayanıklılığı artırmaya, kilo kontrolüne yardımcı olur ve ruh halini iyileştirebilir. Birçok halk sağlığı kılavuzu, sağlık yararları nedeniyle haftada en az 150 dakika orta yoğunlukta aerobik aktivite yapılmasını önermektedir.

Tek başına kardiyo egzersizi hastalıklara karşı önemli bir koruma sağlarken, son bulgular kardiyo egzersizini kuvvet antrenmanıyla birleştirmenin daha güçlü bir genel etki yarattığını göstermektedir. İki egzersiz türü birbirini tamamlayarak sağlık ve zindeliğin farklı yönlerini destekliyor gibi görünmektedir.

6 Haziran Dünya Diyetisyenler Günü Nedir?

Didem Bektaş — Sat, 06 Jun 2026 12:04:38 +0300

Dünya Diyetisyenler Günü (veya Diyetetik Günü), diyetisyenlerin ve beslenme uzmanlarının halk sağlığı, hastalık önleme ve hasta bakımında oynadıkları hayati rolü onurlandırmak için 6 Haziran'da dünya çapında kutlanmaktadır.

"Diyetisyen Günü" ülkeye ve kuruluşa bağlı olarak farklı tarihlerde kutlandığı için, bilmeniz gereken diğer önemli tarihler şunlardır:

Küresel Diyetisyenler Günü: 6 Haziran'da dünya çapında kutlanır.

Dünya Diyetetik Günü: Dünyanın birçok yerinde (özellikle Asya'da) 10 Ocak'ta yaygın olarak tanınır ve kutlanır.

Kayıtlı Diyetisyen Beslenme Uzmanı (RDN) Günü: Amerika Birleşik Devletleri'nde her yıl Mart ayının ikinci Çarşamba günü kutlanır. Dünya Beslenme Günü: 28 Mayıs'ta dünya çapında kutlanır.

E Vitamini Deposu 10 Besin!

Didem Bektaş — Wed, 03 Jun 2026 15:23:55 +0300

E vitamini, vücudunuzun optimal sağlık için ihtiyaç duyduğu en önemli yağda çözünen vitaminlerden biridir. Bu güçlü antioksidan, hücrelerinizi oksidatif hasardan korumada, bağışıklık fonksiyonunu desteklemede ve sağlıklı cildi korumada çok önemli bir rol oynar. Önemine rağmen, birçok insan günlük beslenmesiyle yeterli miktarda E vitamini tüketemez.

Hangi besinlerin yüksek miktarda E vitamini içerdiğini anlamak, uzun vadeli sağlığınızı destekleyen bilinçli beslenme seçimleri yapmanıza yardımcı olabilir. Yetişkinler için önerilen günlük E vitamini alım miktarı 15 miligramdır.

En İyi Sağlık İçin En Zengin 10 E Vitamini İçeren Besin

Ayçiçeği (Çekirdek ve Yağı)
Badem
Buğday Tohumu Yağı
Fındık
Aspir Yağı
Çam Fıstığı
Avokado
Ispanak
Brokoli
Mango

Bakan Memişoğlu'nun 31 Mayıs Dünya Tütünsüz Günü Mesajı

Didem Bektaş — Sun, 31 May 2026 11:32:11 +0300

Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu, 31 Mayıs Dünya Tütünsüz Günü vesilesiyle sosyal medya hesabından bir mesaj yayımladı.

"Dumansız bir hava, sağlıklı bir gelecek mümkün" vurgusu yapan Bakan Memişoğlu, tütünle mücadelede yürütülen çalışmaların meyvelerini vermeye başladığını ifade etti.

"4 Milyonun Üzerinde Muayene Gerçekleştirildi"

Türkiye genelinde faaliyet gösteren 1501 sigara bırakma polikliniği ile vatandaşlara kapsamlı bir hizmet sunulduğunu belirten Memişoğlu, "Bugüne kadar toplam 4 milyonu aşan muayene gerçekleştirdik. Vatandaşlarımızın bu konudaki kararlılığı ve artan başvurular, sağlıklı bir Türkiye hedefimize olan inancımızı güçlendiriyor" dedi.

Bakan Memişoğlu, paylaştığı istatistiklerle tütünle mücadeledeki ivmeyi gözler önüne serdi:

2025 yılında sigara bırakma polikliniklerine yapılan başvurular, bir önceki yıla göre yüzde 112 oranında artış gösterdi.

2026 yılının ilk dört ayındaki muayene sayısı, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 53,6 oranında yükseldi.

Dumansız hava sahasına yönelik toplumsal hassasiyetin bir göstergesi olarak, 2026 yılının ilk dört ayındaki ihbar sayısı da geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 76,6 artış kaydetti.

ALO 171 Hattı 7/24 Devrede

Vatandaşlara profesyonel destek sağlayan ALO 171 Sigara Bırakma Danışma Hattı’nın aktif rolüne dikkat çeken Memişoğlu, 2025 yılında 420 bin 651, 2026’nın ilk dört ayında ise 143 bin 534 kişiye rehberlik hizmeti sunulduğunu bildirdi.

Ayrıca, Tütünle Mücadele Timleri ve Mobil Polikliniklerin sahadaki çalışmalarıyla bugüne kadar 832 bin 873 vatandaşa doğrudan ulaşıldığı bilgisi paylaşıldı.

"Gelin, Bu Kararı Bugün Verelim"

Açıklamasını, sigarayı bırakmak isteyen tüm vatandaşlara çağrı yaparak sonlandıran Bakan Memişoğlu, şu ifadeleri kullandı:

"Bu tablo açıkça gösteriyor ki milletimiz sağlığını seçiyor ve dumansız bir Türkiye için adım atıyor. Sigarayı bırakmak isteyen tüm vatandaşlarımızı, ücretsiz hizmet veren ALO 171 Sigara Bırakma Danışma Hattımızdan destek almaya ve Sigara Bırakma Polikliniklerimize başvurmaya davet ediyorum. Gelin, bu kararı bugün verelim."

Günde Bir Avokado Yemek Kan Şekerinizin Dengede Kalmasına Yardımcı Olabilir

Didem Bektaş — Thu, 28 May 2026 15:56:00 +0300

Önemli bir çalışma olan Alışkanlık Halindeki Diyet ve Avokado Deneyi'ni ikinci bir analizinde, günlük taze avokado tüketiminin, genel diyetteki karbonhidratların miktarı ve kalitesinin kan şekeri yanıtını nasıl etkilediğini ölçen bir gösterge olan diyet glisemik yükünü önemli ölçüde azalttığı bulunmuştur. Glisemik yükü düşük diyetlerin, iyileştirilmiş glisemik yanıtın yanı sıra tip 2 diyabet ve diyabetle ilişkili diğer kardiyometabolik risk faktörlerinin daha düşük riskiyle ilişkilendirildiği görülmüştür.

Uzmanlar, bu çalışmanın, avokado gibi besin değeri yüksek bir gıdayı düzenli olarak tüketmenin sağlık üzerinde anlamlı bir etkiye sahip olabileceğine dair nadir ve cesaret verici kanıtlar sunduğunu ve yaz gibi yoğun bir dönemde bile sağlıklı yaşamı iyileştirmenin basit ve sürdürülebilir bir yolunu sunduğunu belirtti.

İLGİLİ HABER

Kahve ve Tansiyon Arasındaki Şaşırtan Gerçek!

Avokado Tüketiminin Sağlık Açısından Etkileri

Tip 2 diyabet, Amerika Birleşik Devletleri ve dünyanın diğer ülkelerinde ulusal çapta bir salgındır. Tip 2 diyabetin gelişiminde birçok faktör rol oynarken, bu araştırma, diyet glisemik yükünü düşürmenin, son derece kısıtlayıcı diyet yaklaşımlarından ziyade keyifli yiyecek seçimleri yoluyla mümkün olabileceğini öne sürmektedir.

Amerika'da yakın zamanda yayınlanan bu çalışma, tek bir gıdanın değiştirilmesinin genel diyet glisemik yükü üzerindeki etkisini inceleyen az sayıda çalışma olması nedeniyle, küçük ve yönetilebilir alışkanlıklar yoluyla daha iyi sağlık arayanlar için öne çıkmaktadır.

Altı aylık süre boyunca bu basit değişikliği uyguladıktan sonra, avokado tüketen katılımcılar, kontrol grubuna kıyasla diyet glisemik indeksinde yaklaşık 14 puanlık etkileyici ve önemli bir azalma gösterdi.

İLGİLİ HABER

Uzman Diyetisyenden Kurban Bayramı İçin Kritik Uyarılar: "Eti Hemen Tüketmeyin!"

Bu bulgular, iyi bir başlangıç noktasının, avokado gibi besin açısından zengin bir gıdayı düzenli olarak diyetinize eklemek kadar basit ve sürdürülebilir olabileceğini göstermektedir.

Avokado Beslenme Merkezi tarafından desteklenen bu çalışma, günde bir avokado yemenin neden sağlıklı bir alışkanlık olduğunu destekleyen giderek artan kanıtlar bütününe katkıda bulunan birçok çalışmadan biridir.

Bu sonuçların daha geniş ve çeşitli popülasyonlara genelleştirilebilmesi için daha fazla araştırmaya ihtiyaç duyulsa da, son bulgular, orta boy bir avokadonun üçte birinin (bir porsiyon) içerdiği şu besin değerleri sayesinde, sağlıklı avokadoların tip 2 diyabet risk faktörlerini azaltmadaki değerinin altını çizmektedir:

Sağlıklı doymamış yağlar (altı gram) ve iyi bir lif kaynağı (üç gram): bunların her ikisi de sindirimi ve şekerin kan dolaşımına emilimini yavaşlatarak, yemek sonrası kan şekeri tepkilerini dengelemeye yardımcı olur.
Doğal olarak şekersiz: diğer birçok meyvenin aksine, avokado sıfır gram şeker içerir.

Bayramda Sağlıkta Kesintisiz Mesai

Didem Bektaş — Tue, 26 May 2026 12:02:38 +0300

Bakan Memişoğlu, bayram tatili boyunca sağlık hizmetlerinin sürekliliğini sağlamak amacıyla kamu sağlık tesislerinden evde bakım hizmetlerine kadar geniş bir kadroyla hizmet verileceğini belirtti.

Bayram Boyunca 462 Bin Personel Sahada Olacak

Bakanlığın yaptığı planlamaya göre bayram mesaisinde görev alacak personelin dağılımı şu şekilde:

Kamu Sağlık Tesisleri: 1.131 tesiste toplam 416 bin 689 personel.

112 Acil Sağlık Hizmetleri: 3 bin 813 ekip ve 40 bin 3 personel.

Evde Sağlık Hizmetleri: 1.487 ekip ve 5 bin 506 sağlık personeli.

Bakan Memişoğlu'ndan Teşekkür Mesajı

Sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada bayram sürecinde görev yapacak tüm sağlık çalışanlarına şükranlarını sunan Bakan Memişoğlu, "Kurban Bayramı süresince milletimizin sağlığı için sağlık hizmetlerimizin devamlılığını kesintisiz şekilde sürdüreceğiz. Büyük sağlık ailemizin her bir ferdinin Kurban Bayramı’nı gönülden kutluyor; milletimize sundukları özverili hizmet ve fedakârlıklar için teşekkürlerimi iletiyorum" ifadelerini kullandı.

Sağlık Bakanlığı, bayram tatili boyunca acil servisler ve 112 Acil Sağlık Hizmetleri başta olmak üzere tüm birimlerin olası ihtiyaçlara karşı tam kapasiteyle teyakkuzda olacağını vurguladı.

Kurban Bayramı 2026 Arefe Günü Sağlık Ocakları Açık mı? Aile Sağlığı Merkezleri Kaça Kadar Çalışacak?

Didem Bektaş — Mon, 25 May 2026 16:10:00 +0300

Kurban Bayramı tatili yaklaşırken, sağlık hizmetlerinden yararlanacak vatandaşlar için aile sağlığı merkezlerinin (sağlık ocakları) çalışma saatleri belli oldu.

Arefe Günü Sağlık Hizmetleri

Çalışma Saatleri: Arefe günü olan 26 Mayıs Salı günü, aile sağlığı merkezleri ve devlet hastanelerindeki poliklinikler öğle saatlerine kadar açık olacak. Resmi tatilin saat 13.00 itibarıyla başlaması nedeniyle, öğleden sonra bu birimlerde hizmet verilmeyecek.

İşlemlerinizi Planlayın: Muayene, reçete yazdırma, rapor alma, aşı veya kontrol gibi işlemlerini yaptırmak isteyen vatandaşların, herhangi bir mağduriyet yaşamamaları adına işlemlerini 26 Mayıs Salı günü sabah saatlerinde gerçekleştirmeleri önem taşıyor.

Bayram Boyunca Acil Servisler Devrede

27 Mayıs 2026 Çarşamba günü başlayacak olan Kurban Bayramı süresince (27-30 Mayıs), aile sağlığı merkezleri kapalı olacak ve normal muayene hizmeti verilmeyecek. Bu tarihler arasında acil sağlık ihtiyacı olan vatandaşlar, 7/24 hizmet veren hastanelerin acil servislerine başvurabilecekler.

Uzman Diyetisyenden Kurban Bayramı İçin Kritik Uyarılar: "Eti Hemen Tüketmeyin!"

Didem Bektaş — Sat, 23 May 2026 16:04:00 +0300

Kurtuluş, bayramın ilk günlerinde yapılan en yaygın ve riskli hatanın, kesilen etin bekletilmeden tüketilmek istenmesi olduğunu belirtti. Yeni kesilen etin çok sert yapıda olduğuna ve sindirim sistemini ciddi anlamda yorduğuna dikkat çeken uzman isim, etin uygun koşullarda en az 12 ila 24 saat dinlendirilmesi gerektiğini vurguladı.

"Tabaklarınızı Sebzeyle Dengeleyin"

Bayram sofralarının sadece etle donatılmasının sağlıklı bir beslenme şekli olmadığını ifade eden Diyetisyen Asu Kurtuluş, şu önerilerde bulundu:

Etin yanına mutlaka sebze, tam tahıl ve fermente süt ürünleri (yoğurt, ayran vb.) eklenerek öğün dengelenmeli.
Lif içeriği yüksek besinler, sindirim sisteminin düzenli çalışmasına yardımcı olur.
Günlük su tüketimi artırılarak vücudun metabolik hızı desteklenmeli.

Pişirme Tekniklerinde Kızartmaya Hayır

Kronik rahatsızlığı olan diyabet, hipertansiyon, kalp ve böbrek hastaları için bayramın daha dikkatli geçirilmesi gerektiğini hatırlatan Kurtuluş, pişirme yöntemleri konusunda şunları söyledi:

Kızartma yönteminden kesinlikle uzak durulmalı.

Haşlama, fırınlama veya ızgara gibi daha sağlıklı yöntemler tercih edilmeli.

Et zaten kendi yağına sahip olduğundan, ekstra yağ eklenmesinden kaçınılmalı.

Hijyen ve Saklama Koşulları Nasıl Olmalı?

Kurban etlerinin saklanmasında yapılan hataların gıda kaynaklı enfeksiyonlara davetiye çıkardığını belirten Kurtuluş, "Etleri mutlaka küçük porsiyonlar halinde hazırlayıp, uygun koşullarda (buzlukta) muhafaza etmelisiniz" diyerek vatandaşları hijyen kurallarına uymaya çağırdı.

Özel Sağlık Sigortasında SEDDK'dan Yeni Dönem Düzenlemesi

Didem Bektaş — Sat, 23 May 2026 15:28:00 +0300

1 Ocak 2026 itibarıyla başlayan ve sektörü baştan aşağı değiştiren bu yeni uygulamalar, özellikle ömür boyu yenileme garantisi ve kazanılmış hakların korunması konusunda kritik güvenceler getiriyor.

Ömür Boyu Yenileme Garantisinde Yeni Kurallar

Yeni dönemde, 60 yaş altındaki sigortalılar için ömür boyu yenileme garantisi (ÖBYG) sunulması zorunlu kılındı. Sigortalıların bu hakka erişimi için belirlenen kriterler ise şöyle:

Süre Şartı: En az 3 yıl kesintisiz sigortalılık süresini tamamlamış olmak.

Hasar/Prim Oranı: Toplam tazminatın toplam prime oranının %80’in altında kalması.

SEDDK, sigorta şirketlerinin bu şartları sigortalılar lehine esnetebileceğini, ancak sigortalı aleyhine herhangi bir değişiklik yapamayacağını açıkça belirtti.

Bekleme Süresi Sadece İlk Yıla Özel

Sağlık sigortası yaptıran tüketicilerin en çok şikayet ettiği konulardan biri olan "bekleme süreleri" artık sınırlandırıldı. Yeni yönetmeliğe göre;

Bekleme süreleri yalnızca ilk poliçe döneminde uygulanabilecek.

Süreler, mevzuatta belirlenen üst limitleri aşamayacak.

Haklarınız Artık Transfer Edilebilir

Sigortalıların en büyük güvencelerinden biri olan kazanılmış hakların korunması konusunda da devrim niteliğinde adımlar atıldı. Artık sigortalılar;

Şirket değişikliklerinde: Ömür boyu yenileme garantisi haklarını yeni şirkete transfer edebilecekler.

Plan değişikliklerinde: Mevcut bekleme süreleri "kazanılmış hak" kapsamında korunacak ve yeni plana taşınabilecek.

Bilgilendirme Rehberi Yayımlandı

Tüketicilerin yeni haklarını kolayca öğrenebilmesi için SEDDK, "Özel Sağlık Sigortalarında Yeni Dönem Bilgilendirme Rehberi"ni kullanıma sundu. Kurum, sağlık sigortası branşında faaliyet gösteren tüm şirketlere ve Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği’ne çağrıda bulunarak;

İlgili bilgilendirme rehberine erişim linkinin şirketlerin internet sitelerinde 31 Aralık 2027 tarihine kadar kesintisiz yayında tutulmasını istedi.

SEDDK tarafından yayımlanan bu kapsamlı sektör duyurusunun ise 10 Haziran 2026 tarihinde resmen yürürlüğe gireceği bildirildi.

Uzmanlardan Ölümcül Ebola Virüsü Uyarısı: Çok Hızlı Yayılıyor, Çok Can Alıyor!

Didem Bektaş — Fri, 22 May 2026 17:13:00 +0300

Küresel sağlık otoriteleri, Demokratik Kongo Cumhuriyeti'nde (DKC) görülen son Ebola virüsü salgınında bildirilen ölümcül vaka sayısının gerçek vakaların sadece küçük bir kısmını temsil ettiğini ve vakaların salgının başlangıç noktasından çok uzak bölgelere yayıldığını belirtti.

Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) Genel Direktörü Tedros Adhanom Ghebreyesus Cuma günü yaptığı açıklamada, salgında şu ana kadar yaklaşık 750 şüpheli vaka ve 177 şüpheli ölüm olduğunu söyledi.

Ghebreyesus, Kongo Demokratik Cumhuriyeti'ndeki salgının "hızla yayıldığını" ve artık ulusal düzeyde "çok yüksek" bir risk oluşturduğunu da sözlerine ekledi.

Ebola salgınının küresel etkisi

15 Mayıs'ta Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), Kongo Demokratik Cumhuriyeti'ndeki toplam 17. salgın olan bu son vakayı "uluslararası öneme sahip bir halk sağlığı acil durumu" olarak ilan etti.

Perşembe günü Uganda, Ebola salgını nedeniyle Kongo'ya yapılan toplu yolcu taşımacılığını askıya aldı. Sağlık Bakanlığı, askıya alma işleminin dört hafta süreceğini ancak gıda veya mal taşımacılığını kapsamayacağını belirtti.

Norveç merkezli küresel bir aşı girişimi olan Salgın Hastalıklara Hazırlık Yenilikleri Koalisyonu (CEPI) yönetim kurulu başkanı Jane Halton, salgını bir buzdağına benzetti: "Buzdağının tepesini gördük. Yaklaştıkça tepenin oldukça büyük olduğunu anlıyoruz."

Halton, İsviçre'nin Cenevre kentinde BM akreditasyonlu muhabirlerden oluşan bir gruba, "Şu anda yüzlerce vaka ve yüzlerce ölümden bahsediyoruz," dedi, "ancak gerçek şu ki, gerçek sayılar bundan çok daha büyük."

CEPI'nin, virüsün Bundibugyo suşuna karşı etkili olabilecek ve önümüzdeki 100 gün içinde geniş ölçekte uygulanabilecek potansiyel olarak güvenli aşılar belirleyip belirlemediği sorulduğunda, "muhtemelen" dedi ve ekledi: "Bu büyük bir çaba."

Ebola virüsünün Zaire suşunun aksine, daha önce daha az ölümcül olan Bundibugyo suşuyla mücadele edecek bilinen bir aşı yok. Halton, salgından önce bir aşı üzerinde çalışmaya başlanmış olmasına rağmen, aşı üreticilerinin "çok zor bir durumda" olduğunu söyledi.

Dijital Sağlık Raporlama Sistemi Başladı

Didem Bektaş — Wed, 20 May 2026 15:48:00 +0300

Resmi Gazete'de yayımlanan yeni düzenleme, başvuruları ve onayları dijital ortama taşıyarak ülkenin tıbbi raporlama süreçlerini hızlandırmayı amaçlıyor.

Yeni sistemde, sağlık raporları için yazılı dilekçeler kaldırılacak ve tüm başvurular elektronik olarak yapılacaktır.

Lisans gerektirmeyen spor ve sosyal aktivitelere katılan vatandaşlar, herhangi bir sağlık sorunlarının olmadığını beyan etmeleri koşuluyla, artık e-Nabız üzerinden doğrudan sağlık sertifikası alabilecekler.

Bu düzenleme ayrıca, 50'den az çalışanı olan düşük riskli işyerleri için işe alım öncesi sağlık raporu düzenleme yetkisini de genişletiyor. Bu tür raporlar artık tüm kamu sektörü hekimleri tarafından hazırlanabilecek; bu adım, sağlık sistemindeki yoğunluğu azaltmayı amaçlıyor.

Engellilik raporları ile ilaç ve tıbbi ekipman kullanımı için gerekli olan raporlar da evde bakım birimleri tarafından koordine edilen uzaktan sağlık hizmetleri aracılığıyla yenilenebilecektir.

İkinci ve üçüncü basamak sağlık kuruluşlarında yeni rapor başvuru merkezleri kurulacak ve böylece vatandaşlar tek bir merkez aracılığıyla rapor işlemlerini başlatabilecek, takip edebilecek ve sonuçlandırabilecekler.

Yeni sistem ayrıca tıbbi raporlar için İngilizce dil desteği de sunarak daha geniş uluslararası kullanım imkanı sağlayacak.

DSÖ'den Küresel Ebola Alarmı

Didem Bektaş — Wed, 20 May 2026 09:17:00 +0300

Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), Kongo Demokratik Cumhuriyeti'nde (KDC) patlak veren ve komşu ülke Uganda'ya da sıçrayan yeni Ebola salgınının hızla yayılması üzerine en üst düzey alarm durumuna geçti.

DSÖ Genel Direktörü Tedros Adhanom Ghebreyesus, salgının yayılma hızı ve coğrafi ölçeğinden derin endişe duyduklarını belirterek, durumu resmi olarak "Uluslararası Öneme Sahip Halk Sağlığı Acil Durumu (PHEIC)" ilan etti.

Salgının kontrol dışına çıkma riski nedeniyle, henüz test aşamasındaki deneysel aşı ve ilaçların acil kullanımı değerlendiriliyor.

Vakalar Katlanarak Artıyor: "Buzdağının Sadece Görünen Kısmı"

KDC'nin Ituri eyaletinde baş gösteren ve "Bundibugyo" suşunun yol açtığı salgında bilanço ağırlaşıyor. İlk başlarda 200 vaka ve 65 ölüm olarak kayıtlara geçen salgında, şüpheli vaka sayısı kısa sürede 500'ü aşarken, hayatını kaybedenlerin sayısı ise 130’a ulaştı.

Bölgede aktif olarak çalışan Uluslararası Kurtarma Komitesi (IRC) Sağlık Direktörü Dr. Mesfin Teklu Tessema, resmi verilerin gerçeği tam yansıtmadığına dikkat çekerek şu uyarıda bulundu:

"Mevcut rakamlar ne yazık ki buzdağının sadece görünen kısmı. Virüsün, denetimi zor ve geçirgen sınır hattından Güney Sudan'a sıçraması an meselesi. Bölgedeki sağlık altyapısının son derece zayıf olması, salgını kontrol altına almayı imkansızlaştırıyor."

Ölüm Riski Yüksek, Koruyucu Ekipman Yok

Sağlık kliniklerine insani yardım ulaştırmaya çalışan IRC, bölgede eldiven, maske ve koruyucu gözlük gibi en temel tıbbi malzemelerde bile çok ciddi eksiklikler yaşandığını rapor etti.

Uzmanlar, Bundibugyo suşunun en ideal hastane ve bakım şartlarında bile yüzde 30 ile yüzde 50 arasında değişen yüksek bir ölüm oranına sahip olduğunu, tedaviye erişimin olmadığı çatışma bölgelerinde bu ölüm riskinin çok daha yukarılara çıkacağını belirtiyor.

Mevcut Aşılar Etkisiz

Salgını daha tehlikeli kılan en önemli unsur ise tıp dünyasının hazırlıksız yakalanması oldu. Mevcut durumda, dünyada kullanımı onaylanmış olan Ebola aşıları yalnızca 1976 yılında keşfedilen "Zaire" suşuna karşı tam koruma sağlıyor.

DSÖ KDC Temsilcisi Anne Ancia, bilim heyetinin eldeki mevcut aşıların bu yeni salgında doğrudan kullanılamayacağı görüşünde birleştiğini aktardı. Bu nedenle DSÖ, hangi deneysel aşıların, test kitlerinin ve tedavi yöntemlerinin acilen sahaya sürülebileceğini belirlemek üzere küresel bir teknik heyet topluyor.

Sınırlar Kapatılıyor, Kitlesel Etkinlikler İptal Ediliyor

Genetik veriler, virüsün bir hayvandan insana geçmesiyle zincirin başladığını gösterse de insandan insana bulaş hızı komşu ülkeleri radikal önlemler almaya itti.

Uganda: Halktan el sıkışmayı ve kucaklaşmayı tamamen kesmesini talep etti. Ülkede her yıl milyonlarca kişiyi bir araya getiren geleneksel 3 Haziran Şehitler Günü etkinlikleri resmen iptal edildi. Uganda'nın başkenti Kampala'da da ilk ölüm vakası doğrulandı.

Ruanda: KDC ile olan sınır kapılarını tamamen kapattığını duyurdu.

ABD ve Diğer Ülkeler: Bölgeden gelen yolculara seyahat kısıtlaması ve sıkı karantina yasakları getirmeye başladı. Enfekte olan bir ABD vatandaşının ise özel teçhizatla tedavi için Almanya'ya nakledildiği açıklandı.

Çatışmalar Müdahaleyi Zorlaştırıyor

Sınır Tanımayan Doktorlar (MSF) yetkilileri, KDC'nin Ituri eyaletinde devam eden silahlı çatışmalar ve iç karışıklıklar nedeniyle sağlık ekiplerinin köylere ulaşmakta büyük zorluk yaşadığını bildiriyor.

DSÖ Genel Direktörü Ghebreyesus, bölgedeki çatışmalar nedeniyle son iki ayda 100 binden fazla insanın yerinden edilerek göç etmek zorunda kaldığını, bu kitlesel nüfus hareketliliğinin ve virüsün sağlık çalışanlarına da bulaşmasının krizi daha da derinleştirdiğini vurguladı.

DSÖ, acil müdahale kapsamında bölgeye ilk etapta 40'tan fazla uzman ve 12 ton tıbbi malzeme sevk etti.

Sağlık Raporlarında Milyonları İlgilendiren Yeni Dönem Başladı: Hastaneye Gitmeden e-Nabız'dan Alınabilecek!

Didem Bektaş — Tue, 19 May 2026 10:45:12 +0300

Yeni yönetmelikle birçok rapor işlemi dijital ortama taşınırken, bürokrasi azaltıldı ve bazı belgelerin hastaneye gitmeden e-Nabız üzerinden alınmasının önü açıldı.

İşte yeni sistemle hayatımıza girecek köklü değişiklikler:

Yazılı Dilekçe Dönemi Bitti, e-Nabız Kolaylığı Geldi

Yeni sistemle birlikte hastanelerde yazılı dilekçe ile rapor başvurusu yapma dönemi tamamen tarih oluyor. Artık tüm sağlık raporu başvuruları dijital ortamda gerçekleştirilecek.

En büyük kolaylık ise spor ve sosyal aktiviteler için sağlandı: Lisansa tabi olmayan spor ve sosyal faaliyetler için vatandaşlar, herhangi bir sağlık sorunu beyan etmedikleri takdirde hastaneye gitmek zorunda kalmadan, doğrudan e-Nabız üzerinden "Sağlık Durum Belgesi" oluşturabilecek.

Üç Hekim Modeli ve Bürokrasinin Azaltılması

Sağlık kurulu süreçleri de yeniden yapılandırıldı. Yeni modelde kurullar; "Tam teşekküllü" ve "Üç hekimli" olmak üzere ikiye ayrılacak.

İstisnai durumlar dışında kalan raporlar, artık üç hekimin imzasıyla hızlıca düzenlenebilecek.

Süreci yavaşlatan mühür ve başhekim onayı zorunluluğu kaldırıldı. Bu sayede raporların onaylanma süresi ciddi oranda kısalacak.

Küçük İşletmeler İçin Rapor Kolaylığı

İş dünyasını ve çalışanları ilgilendiren bir diğer önemli düzenleme ise işe giriş raporlarında yapıldı. 50’den az çalışanı bulunan ve "az tehlikeli" sınıfta yer alan işyerleri için işe giriş raporları, artık tüm kamu hekimleri tarafından düzenlenebilecek. Bu adımın, hastanelerdeki yoğunluğu büyük ölçüde azaltması bekleniyor.

Engelli ve Kronik Hastalara Uzaktan Sağlık Desteği

Yeni yönetmelik, hastaneye ulaşmakta zorluk çeken vatandaşları da unutmadı.

Engelli sağlık raporları,

İlaç ve tıbbi malzeme kullanım raporları,

Evde sağlık hizmetleri koordinasyonunda, uzaktan sağlık hizmeti (tele-sağlık) yoluyla hastaneye gitmeye gerek kalmadan yenilenebilecek.

Hastanelerde "Rapor Başvuru Merkezleri" Kuruluyor

Rapor işlemlerinin karmaşasını önlemek adına ikinci ve üçüncü basamak sağlık kuruluşlarında (devlet ve üniversite hastanelerinde) "Rapor Başvuru Merkezi" kurulacak. Vatandaşlar rapor işlemlerini bu merkezler aracılığıyla tek bir noktadan başlatıp, takip edebilecek ve sonuçlandırabilecek.

Uluslararası Standart ve İngilizce Desteği

Sağlık Bakanlığı, yeni dönemde standart dışı rapor formatı düzenlenmesinin de önüne geçecek. Tüm raporlar bakanlığın belirlediği standart şablonlarda olacak. Ayrıca, yeni sistemle birlikte sağlık raporlarına İngilizce dil desteği de eklenerek, belgelerin uluslararası alanda da geçerli şekilde kullanılması sağlanacak.

19 Mayıs'ta Hastaneler ve Sağlık Ocakları Hizmet Verecek mi?

Didem Bektaş — Mon, 18 May 2026 13:56:25 +0300

19 Mayıs Salı günü hastanelerde randevusu olan veya sağlık kuruluşlarına gitmeyi planlayan vatandaşlar, sağlık kurumlarının çalışma durumunu araştırıyor. Resmi tatil günlerinde uygulanan genel prosedür uyarınca, 19 Mayıs Salı günü sağlık sektöründe nöbetçi ve acil servis sistemine geçilecek.

İşte 19 Mayıs Salı günü sağlık kurumlarının çalışma durumu:

Poliklinikler Hizmet Vermeyecek

Devlet hastaneleri ve özel hastanelerin poliklinik (ayakta tedavi) bölümleri 19 Mayıs Salı günü kapalı olacak. Resmi tatil olması sebebiyle bu tarihe denk gelen MHRS (Merkezi Hekim Randevu Sistemi) randevuları oluşturulmadı.

Acil Servisler 24 Saat Kesintisiz Açık

Hastanelerin poliklinik hizmetleri durdurulsa da acil durumlar için önlemler alındı. Tüm hastanelerin "Acil Servis" bölümleri, her resmi tatilde olduğu gibi 19 Mayıs'ta da 7/24 kesintisiz olarak hizmet vermeye devam edecek.

Sağlık Ocakları (ASM) Kapalı

Birinci basamak sağlık hizmeti sunan Aile Sağlığı Merkezleri (Sağlık Ocakları), resmi tatil dolayısıyla Salı günü kapalı olacak. Vatandaşlar aile hekimliği hizmetlerinden yararlanamayacak.

Eczanelerde Nöbetçi Sistemine Geçiliyor

19 Mayıs Salı günü mahallelerdeki rutin mesai yapan eczaneler kapalı olacak. İlaç temin etmek isteyen vatandaşlar için yalnızca "Nöbetçi Eczaneler" hizmet verecek. Bölgenizdeki nöbetçi eczaneleri e-Devlet veya Sağlık Bakanlığı uygulamaları üzerinden sorgulayabilirsiniz.

Tüm sağlık kurumları (hastaneler, sağlık ocakları ve eczaneler), 20 Mayıs Çarşamba günü itibarıyla normal mesai saatlerine geri dönecek ve rutin işleyişine devam edecek.

Kahve ve Tansiyon Arasındaki Şaşırtan Gerçek!

Didem Bektaş — Mon, 18 May 2026 10:57:57 +0300

Kahve kan basıncınızı geçici olarak yükseltebilir, ancak bu gizlice kalbinizi mahvettiği anlamına gelmez. Araştırmacılar, özellikle düzenli kahve içmeyen kişilerde kafeinin kalbi uyararak ve kan damarlarını daraltarak kan basıncını kısa süreliğine yükseltebileceğini söylüyor.

Ancak yüz binlerce kişiyi kapsayan büyük araştırmalar, orta düzeyde kahve tüketiminin hipertansiyon geliştirme riskini artırdığına dair güçlü bir kanıt bulamadı. Aslında, kahve aynı zamanda kan damarlarının daha iyi çalışmasına yardımcı olabilecek doğal bileşikler de içerir.

Kahve, 600 yılı aşkın süredir insan kültürünün bir parçası olmuştur ve bugün de dünyanın en popüler içeceklerinden biri olmaya devam etmektedir.

Günümüzde insanlar yılda ortalama kişi başı yaklaşık iki kilogram kahve tüketiyor ve demleme yöntemleri, çekirdekler ve karışımlar konusunda genellikle güçlü görüşlere sahipler. Genetik faktörler de insanların ne kadar kahveden hoşlandığında rol oynayabilir; hem kafein metabolizmasını hem de beynin ödül sistemini etkileyebilir.

Kahve, özellikle nadiren kahve içen veya zaten hipertansiyonu olan kişilerde kan basıncını geçici olarak yükseltebilir . Ancak bu, kalp sağlığınız konusunda endişeleniyorsanız kahveyi rutininizden tamamen çıkarmanız gerektiği anlamına gelmez. Çoğu insan için, tamamen kaçınmaktan ziyade ölçülü tüketmek daha önemlidir.

Peki kahve kan basıncını tam olarak nasıl etkiliyor ve ne kadarı güvenli kabul ediliyor?

Yüksek Tansiyon Nedir?

Kan basıncı, kalbin pompalamasıyla kanın atardamar duvarlarına uyguladığı kuvveti ölçer. Doktorlar bunu iki sayı kullanarak takip eder:

Sistolik kan basıncı (daha yüksek sayı), kalbin kasılıp vücuda kan pompaladığı sırada oluşan basıncı ölçer.

Diyastolik kan basıncı (daha düşük sayı), kalp atışları arasında kalbin gevşediği zamanki basıncı ölçer.

Sağlıklı bir kan basıncı değeri, sistolik olarak 120 milimetre cıvanın (mm Hg) altında ve diyastolik olarak 80 mm Hg'nin altında olmalıdır.

Kan basıncının sürekli olarak 140/90 veya daha yüksek değerlere ulaşması yüksek tansiyon veya hipertansiyon olarak sınıflandırılır.

Hipertansiyon genellikle belirti vermediği için sessiz bir hastalık olarak adlandırılır. Tedavi edilmezse veya iyi yönetilmezse, kalp krizi ve felç riskini artırabilir ve mevcut kalp ve böbrek hastalıklarını kötüleştirebilir.

Yetişkinlerin yaklaşık %31'inde hipertansiyon bulunmakta ve bunların yaklaşık yarısı bunun farkında bile değil. Yüksek tansiyon için ilaç kullanan kişiler arasında ise yaklaşık %47'sinin tansiyonu hala kontrol altında değil.

Kafein Kan Basıncını Nasıl Yükseltir?

Kafein kasları uyarıcı etki gösterir ve bazı kişilerde kalp atış hızını artırabilir. Bazı durumlarda bu, aritmi adı verilen düzensiz kalp atışına katkıda bulunabilir.

Bu durum ayrıca böbrek üstü bezlerinin adrenalin salgılamasına da neden olur. Bu tepki, kalbin daha hızlı atmasına ve kan damarlarının daralmasına yol açarak kan basıncını yükseltebilir.

Kan dolaşımındaki kafein seviyesi genellikle kahve içtikten 30 dakika ile iki saat sonra en yüksek seviyesine ulaşır. Yarı ömrü 3-6 saattir, yani bu süre zarfında kandaki miktarı yaklaşık olarak yarıya iner.

Vücudun kafeini ne kadar hızlı işlediğini etkileyen çeşitli faktörler vardır. Yaş önemlidir çünkü çocukların karaciğerleri daha küçük ve daha az gelişmiştir, bu da kafeini daha yavaş metabolize etmelerine neden olur. Genetik de rol oynar, çünkü bazı insanlar kafeini doğal olarak diğerlerinden daha hızlı parçalarlar. Düzenli kahve içenlerin de kafeini vücuttan daha verimli bir şekilde atma eğiliminde oldukları görülmektedir.

Araştırma incelemeleri, kahve, kola, enerji içecekleri ve çikolatadan alınan kafeinin tüketimden sonra sistolik kan basıncını 3-15, diyastolik kan basıncını ise 4-13 oranında artırabileceğini göstermektedir.

Bu durum, halihazırda yüksek tansiyonu veya kalp ya da karaciğer hastalığı olan kişiler için daha endişe verici olabilir. Bu rahatsızlıkları olan herkes kafein tüketimini doktoruyla görüşmelidir.

Kahve Kafeinden Daha Fazlasını İçerir

Kahve, lezzet, aroma ve potansiyel olarak sağlığı etkileyen yüzlerce fitokimyasal bileşikten oluşur .

Bu bileşiklerden bazıları kan basıncını doğrudan etkileyebilir. Örneğin melanoidinler, sıvı dengesini ve kan basıncı kontrolünde rol oynayan enzimleri düzenlemeye yardımcı olur.

Kinik asit adı verilen başka bir bileşiğin de sistolik ve diyastolik kan basıncını düşürdüğü tespit edilmiştir . Araştırmacılar, bu bileşiğin kan damarlarının daha etkili çalışmasına yardımcı olarak basınç değişimleriyle başa çıkmalarını kolaylaştırabileceğine inanmaktadır.

Kahve, hipertansiyon riskini artırır mı?

Araştırmacılar, kahvenin uzun vadede yüksek tansiyona gerçekten neden olup olmadığını yakından incelediler.

Bir inceleme, yaklaşık 315.000 kişiyi kapsayan 13 çalışmadan elde edilen verileri bir araya getirdi . Takip süresi boyunca 64.650 katılımcıda hipertansiyon gelişti. Genel olarak, araştırmacılar kahve tüketimi ile yüksek tansiyon geliştirme riski arasında net bir bağlantı bulamadılar.

Bulgular cinsiyet, kahve tüketimi, kafeinli veya kafeinsiz kahve, sigara alışkanlığı veya çalışma süresinden bağımsız olarak tutarlı kaldı.

Amerika Birleşik Devletleri'nde yürütülen beş çalışmada ve yedi düşük kaliteli çalışmada bazı düşük riskli bulgular ortaya çıktı, ancak araştırmacılar bu sonuçların dikkatli bir şekilde yorumlanması gerektiğini belirtti.

Japonya'dan yapılan bir başka çalışmada , 40-79 yaş arası 18.000'den fazla yetişkin yaklaşık 19 yıl boyunca takip edildi. Katılımcıların yaklaşık 1.800'ünde çok yüksek tansiyon (2-3. derece hipertansiyon) tespit edildi; bu durum sistolik kan basıncının 160 veya daha yüksek ya da diyastolik kan basıncının 100 veya daha yüksek olması olarak tanımlandı.

Bu grupta, günde iki veya daha fazla fincan kahve içen kişilerin, kahve içmeyenlere kıyasla kalp krizi ve inme de dahil olmak üzere kardiyovasküler hastalıktan ölme riskinin iki kat daha fazla olduğu tespit edildi.

Araştırmacılar, normal kan basıncına sahip veya hafif (1. derece) hipertansiyonu olan kişilerde (sistolik kan basıncı 140-159 veya diyastolik kan basıncı 90-99) aynı artmış riski bulamadılar.

Kahve ve Kan Basıncı Hakkında Özet Bilgiler

Çoğu insanın kahveyi tamamen bırakmasına gerek yok. Bunun yerine, uzmanlar genel sağlığa, kafein alımına ve kan basıncı seviyelerine dikkat etmeyi öneriyor.

Faydalı adımlar şunlardır:

Kan basıncı değerlerinizi, sağlık geçmişinizi ve kafein içeren yiyecek ve içecekleri bilin.

Aile öyküsü, beslenme, tuz alımı ve fiziksel aktivite de dahil olmak üzere kan basıncını etkileyen tüm faktörleri göz önünde bulundurun.

Kan basıncı ölçümü öncesinde kafein tüketmekten kaçının çünkü sonuçları geçici olarak etkileyebilir.

Uyku düzeninizi bozuyorsa günün ilerleyen saatlerinde kafeinli içeceklerden kaçının.

Kahve tüketimini günde dört fincan veya daha azıyla sınırlamaya çalışın ya da kafeinsiz kahveye geçmeyi düşünün.

Sistolik kan basıncınız 160 veya daha yüksekse ya da diyastolik kan basıncınız 100 veya daha yüksekse, kahve tüketiminizi günde bir fincanla sınırlamayı düşünün ve doktorunuzla görüşün.

Ebola Salgını İçin 'Acil Durum' Alarmı

Didem Bektaş — Sun, 17 May 2026 10:12:00 +0300

DSÖ tarafından sosyal medya platformu X üzerinden yapılan açıklamada, salgına Bundibugyo virüsü suşunun (varyantının) yol açtığı belirtildi.

Yapılan değerlendirmede, mevcut durumun uluslararası acil durum kriterlerine uyduğu, ancak henüz bir "pandemi acil durumu" ölçütlerini karşılamadığı vurgulandı.

Mevcut Aşı ve Tedaviler Bu Varyantta Etkisiz

Sağlık otoritelerini en çok endişelendiren konu ise virüsün türü oldu. Yaygın olarak bilinen "Ebola-Zaire" suşuna karşı geliştirilmiş onaylı aşı ve tedaviler bulunurken, şu an yayılmakta olan Bundibugyo varyantına özel onaylanmış bir aşı veya spesifik bir tedavi yöntemi bulunmuyor.

DSÖ bu nedenle durumun "olağanüstü" olduğunun altını çizerek üye ülkelere sınır önlemlerini ve acil durum mekanizmalarını devreye sokma çağrısında bulundu.

Can Kaybı Artıyor

Demokratik Kongo Cumhuriyeti'nin özellikle Ituri eyaletinde yoğunlaşan salgında şu ana kadar 80'den fazla şüpheli ölüm ve yüzlerce şüpheli vaka rapor edildi.

Komşu ülke Uganda'nın başkenti Kampala'da ve Kongo'nun başkenti Kinshasa'da da seyahat geçmişi olan kişilerde laboratuvar onaylı ilk vakaların tespit edilmesi, virüsün bölgesel yayılım hızını gözler önüne serdi.

DSÖ, virüsün yayılmasını önlemek amacıyla komşu ülkelere sınır taramalarını sıkılaştırma talimatı verirken, ticareti ve resmi geçişleri tamamen durdurmanın insanları kontrolsüz kaçak yollara itebileceği uyarısında bulunarak sınırların tamamen kapatılmaması gerektiğini belirtti.

DSÖ'den Hantavirüs ve Ebola Açıklaması

Didem Bektaş — Fri, 15 May 2026 18:18:32 +0300

DSÖ'nün haftalık basın toplantısında küresel sağlık gündemine dair önemli değerlendirmelerde bulunan Ghebreyesus, hem MV Hondius gemisindeki hantavirüs durumuna hem de Kongo Demokratik Cumhuriyeti'ndeki (KDC) yeni Ebola salgınına değindi.

MV Hondius Gemisinde Tahliye Tamamlandı

Hantavirüs vakalarının görüldüğü Hollanda bandıralı MV Hondius gemisindeki kriz yönetimi hakkında bilgi veren Ghebreyesus, Kanarya Adaları'nın Tenerife kenti halkına gösterdikleri dayanışma için teşekkür etti. Süreci yönetmek adına yaklaşık 30 hükümet ve paydaşla ortak çalıştıklarını belirten Genel Direktör, şu ifadeleri kullandı:

"Geminin yolcularının Tenerife'den transfer operasyonunun başarıyla tamamlandığını ve 120'den fazla kişinin şu anda kendi ülkelerinde bakıma alındığını veya nihai varış noktalarına giderken ev sahibi ülkelerde karantinaya alındığını bildirmekten memnuniyet duyuyorum."

Geminin kaptanı Jan Dobrogowski ve 26 mürettebatın yolculuğa devam ettiğini aktaran Ghebreyesus, geminin 18 Mayıs'ta Hollanda'ya varmasının beklendiğini kaydetti.

"2 Mayıs'tan Bu Yana Ölüm Bildirilmedi"

Ghebreyesus, hantavirüs salgınına ilişkin güncel verileri de paylaştı. Bugün itibarıyla DSÖ'ye 3'ü ölümle sonuçlanan toplam 10 vaka bildirildiğini açıklayan Ghebreyesus, şu detayları verdi:

8 vakanın Andes virüsü olduğu laboratuvar ortamında kanıtlandı.

2 vaka ise muhtemel vaka kategorisinde değerlendiriliyor.

2 Mayıs tarihinden bu yana yeni bir ölüm vakası rapor edilmedi.

Virüsün kuluçka süresinin 6 haftaya kadar uzayabildiğine dikkat çeken Genel Direktör, "Yolcular ülkelerine döndüklerinde, özel tesislerde veya evlerinde karantinaya alınıp test edildiklerinde önümüzdeki günlerde yeni vakalar çıkabilir.

Bu, salgının genişlediği anlamına gelmez" diyerek küresel kamuoyunu sakin olmaya çağırdı. Konunun, 18 Mayıs'ta Cenevre'de başlayacak olan Dünya Sağlık Asamblesi'nin 79. Toplantısı'nda da detaylıca ele alınacağı belirtildi.

KDC'de Yeni Ebola Tehdidi

Toplantıda Kongo Demokratik Cumhuriyeti'ndeki (KDC) duruma da değinen Ghebreyesus, ülkenin kuzeydoğusundaki Ituri eyaletinde ortaya çıkan yeni Ebola salgınına yönelik yerel yetkililerle görüştüklerini ve şu ana kadar 13 Ebola vakasının doğrulandığını bildirdi.

KDC'de 1976 yılından bu yana 17. kez Ebola salgını yaşandığını hatırlatan Ghebreyesus, küresel dayanışmanın önemine şu sözlerle dikkat çekti:

"Ebola salgını, hastalık salgınlarının insan sağlığı için sürekli bir tehdit oluşturduğunu ve küresel sağlık güvenliğini sürekli olarak güçlendirmek için işbirliği ve dayanışmanın önemini hatırlatıyor."

Hantavirüs Nedir, Nasıl Bulaşır?

Genellikle kemirgenler vasıtasıyla insanlara bulaşan Hantavirüs hakkında bilinen temel unsurlar şunlardır:

Bulaşma Yolu: Kemirgenlerin kurumuş dışkı, idrar ve salyalarının karıştığı havanın solunması; nadiren de olsa ısırma veya tırmalama yoluyla bulaşır.

İlk Semptomlar: Yüksek ateş, halsizlik, yorgunluk ve şiddetli kas ağrıları.

İleri Seviye Riskler: Hastalık ilerleyen aşamalarda akut solunum yetmezliğine, iç kanamalara ve böbrek yetmezliğine yol açabilmektedir.

Avrupa Birliği'nden Hantavirüs Hamlesi

Didem Bektaş — Thu, 14 May 2026 18:42:00 +0300

Yapılan açıklamada, Entegre Siyasi Kriz Müdahale (IPCR) mekanizmasının "bilgi paylaşımı modunda" aktif hale getirildiği duyuruldu.

Bilgi Akışı Hızlanacak

IPCR mekanizmasının devreye girmesiyle birlikte, AB kurumları ve üye ülkeler arasında hantavirüs vakalarına ilişkin veriler çok daha hızlı ve şeffaf bir şekilde paylaşılacak. Konsey, bu adımın "bilgi alışverişini kolaylaştırmayı" hedeflediğini belirtti.

Halihazırda sağlık ve sivil koruma sektörlerinde yürütülen koordinasyon faaliyetleri, bu kararla birlikte AB düzeyinde resmi bir zemine oturtulmuş oldu.

Risk Seviyesi Çok Düşük

Avrupa Hastalık Önleme ve Kontrol Merkezi (ECDC), gelişmeleri yakından takip ederken Avrupa halkı için riskin hala "çok düşük" seviyede olduğunu vurguladı.

Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) de benzer bir yaklaşımla, Arjantin çıkışlı "MV Hondius" gemisinde görülen vakaların ardından artış yaşanabileceğini ancak şu aşamada bir küresel salgın riskinin öngörülmediğini bildirdi.

IPCR Mekanizması Nedir?

AB’nin büyük krizler karşısında hızlı karar almasını sağlayan IPCR, üç farklı modda çalışabiliyor:

Tam Mod: En kritik durumlarda kullanılır (Şu an Rusya-Ukrayna Savaşı ve Orta Doğu için aktif).

Bilgi Paylaşımı Modu: Mevcut durumda hantavirüs takibi için aktif edilen seviye.

İzleme Modu: Genel takip süreci.

Bu mekanizma daha önce COVID-19 salgını ve Türkiye’de meydana gelen 6 Şubat 2023 depremleri gibi büyük felaketlerde de aktif hale getirilmişti.

3 Vatandaşın Hantavirüs Testleri Negatif Çıktı

Didem Bektaş — Mon, 11 May 2026 18:00:00 +0300

Uluslararası bir seyahat gemisinde bulunan Türk vatandaşlarının tahliye ve karantina süreci Sağlık Bakanlığı koordinesinde titizlikle yürütülüyor. Bakanlıktan yapılan son açıklamaya göre, gemide kalan son 3 kişi de özel donanımlı ambulans uçakla ülkeye ulaştırılarak izolasyona alındı.

Karantina Altında Sıkı Takip

Bakanlık, şu an için toplam 5 vatandaşın gözetim altında tutulduğunu belirtti. Yapılan resmi açıklamada süreçle ilgili şu detaylara yer verildi:

"Söz konusu vatandaşlarımızdan alınan numunelerin sonuçlarının negatif olduğu saptanmıştır. Vatandaşlarımız, uzmanlarca önerilen süre boyunca karantina altında tutulmaya devam edilecektir. Sağlık Bakanlığı ekipleri tarafından klinik durumları sürekli değerlendirilmekte ve sağlık durumları yakından takip edilmektedir."

Herhangi Bir Semptoma Rastlanmadı

Halk arasında endişeye yol açan hantavirüs şüphesiyle ilgili sevindirici haber, klinik izlemlerden geldi. İzole edilen 5 kişide şu ana kadar virüse dair herhangi bir klinik belirti veya semptoma rastlanmadığı vurgulandı.

Sağlık Bakanlığı, uluslararası seyahatlerde görülebilecek bu tür risklere karşı protokollerin harfiyen uygulandığını bildirdi. Vatandaşların sağlık durumlarının uzman hekimler tarafından anlık olarak izlendiği ve karantina süresi dolana kadar tedbirlerin en üst seviyede tutulacağı kaydedildi.

KKKA Şüphesiyle İlk Ölüm

Didem Bektaş — Mon, 11 May 2026 14:30:00 +0300

Yaz mevsiminin etkisini göstermesi ve doğadaki hareketliliğin artmasıyla birlikte, kene kaynaklı KKKA vakaları yeniden gündeme geldi.

Yılın İlk Ölümlü Vakası

Sivas’ın Akıncılar ilçesine bağlı Ballıdere köyünde yaşayan 2 çocuk babası İlhan Cevahir, yaklaşık 10 gün önce arazide madımak topladıktan kısa bir süre sonra rahatsızlandı.

Rahatsızlığının artması üzerine yakınları tarafından Akıncılar Devlet Hastanesi'ne götürülen Cevahir, belirtilerin KKKA ile uyumlu olması ve durumunun ağırlaşması nedeniyle Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi’ne sevk edildi.

Enfeksiyon hastalıkları servisinde yoğun tedavi altına alınan ve KKKA şüphesiyle tetkikleri süren Cevahir, bu sabah saatlerinde hayatını kaybetti.

İlhan Cevahir'in vefatı ailesi ve köy sakinleri arasında büyük üzüntüye yol açtı. Hastane morguna kaldırılan cenazenin, gerekli önlemler eşliğinde memleketi olan Ballıdere köyünde toprağa verileceği öğrenildi.

"Doğa Dönüşünde Vücudunuzu Kontrol Edin"

Vakanın ardından sağlık yetkilileri, özellikle hayvancılıkla uğraşan ve kırsal alanlarda ot/madımak toplayan vatandaşları bir kez daha uyardı:

Araziden dönüşte mutlaka tüm vücut kene yönünden kontrol edilmeli.

Kene fark edildiğinde elle çıkarılmamalı, en yakın sağlık kuruluşuna başvurulmalı.

Yüksek ateş, halsizlik ve kas ağrısı gibi belirtilerde zaman kaybetmeden doktora gidilmeli.

Türkiye 3 Vatandaşını Karantinaya Alıyor!

Didem Bektaş — Mon, 11 May 2026 09:46:00 +0300

Dünyayı sarsan Kovid-19 pandemisinden 6 yıl sonra, bu kez hantavirüs paniği küresel gündemi esir aldı. Üç kişinin hayatını kaybettiği Hollanda bandralı “MV Hondius” gemisinde mahsur kalan 23 ulustan 150 yolcunun tahliyesine İspanya’nın Tenerife kentindeki Granadilla de Abona Limanı’nda başlandı.

Türkiye, gemide bulunan 3 vatandaşını özel önlemlerle ülkeye getirerek karantinaya alacağını duyurdu.

Kovid-19 Görüntüleri Geri Döndü

Gemide yaşananlar, milyonlarca insanın hayatını kaybettiği pandemi dönemini hatırlatan görüntülere sahne oldu. Gemiye ilk olarak İspanya Sağlık Bakanlığı tarafından görevlendirilen; beyaz koruyucu önlük, bone ve FFP2 tipi maske takan doktorlar girdi.

Gemiden gruplar halinde liman müdürlüğü tekneleriyle karaya çıkarılan yolcular, sıvı püskürtülerek dezenfekte edildi.

Yolcuların yalnızca küçük bir valiz almasına izin verilirken, limandan havalimanına ulaşım Askeri Acil Müdahale birimine ait otobüslerle sağlandı.

İlk olarak 14 İspanyol yolcu ve bir DSÖ uzmanı tahliye edildi. Bu kişilerin Madrid’deki Gomez Ulla Askeri Hastanesi’nde karantinaya alınacağı bildirildi. Ardından Fransız ve Kanadalı yolcular ülkelerine gönderildi.

Türkiye'den Karantina Kararı

Sağlık Bakanlığı, MV Hondius gemisinde bulunan 3 Türk vatandaşının Türkiye'ye getirilmesi için harekete geçti. Bakanlıktan yapılan açıklamada şu ifadelere yer verildi:

"Söz konusu vatandaşlarımızda şu an için herhangi bir hastalık bulgusu saptanmamıştır. Ancak yüksek riskli temaslı statüsünde oldukları için ülkemize ulaştıkları andan itibaren karantinaya alınacak ve sağlık süreçleri Bakanlığımızca titizlikle yürütülecektir."

Yeni Bir Pandemi Kapıda mı?

Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) Başkanı Tedros Adhanom Ghebreyesus, tahliye sürecini yerinde denetlemek üzere bizzat Tenerife’ye gitti. Gemideki herkesi "yüksek riskli temaslı" olarak tanımlayan Ghebreyesus, güvenli ve kontrollü bir tahliye için İspanyol makamlarıyla koordineli çalıştıklarını belirtti.

Hantavirüsün 6 haftaya kadar sürebilen kuluçka süresi, uzmanları en çok endişelendiren nokta. Henüz tüm yolcular asemptomatik (belirti göstermeyen) olsa da, virüsün farklı ülkelere dağılan yolcular aracılığıyla yayılma ihtimali sosyal medyada "yeni pandemi" tartışmalarını zirveye taşıdı.

Bakanlıktan Sağlıklı Yaşam İçin Ücretsiz Adım Hareketi

Didem Bektaş — Sun, 10 May 2026 16:45:49 +0300

Sağlık Bakanlığı, kronik hastalıklarla mücadele ve koruyucu sağlık hizmetleri kapsamında fiziksel aktiviteyi hayatın merkezine alıyor. Türkiye genelinde faaliyet gösteren 347 Sağlıklı Hayat Merkezi’nin 246’sında kurulan tam donanımlı fiziksel aktivite salonları, uzman fizyoterapistler eşliğinde sağlıklı bir geleceğe aracılık ediyor.

Uzman Fizyoterapist Denetiminde Kişiye Özel Program

Bakanlık tarafından yapılan açıklamada, fiziksel aktivitenin sadece bedensel değil, ruhsal sağlık üzerindeki olumlu etkilerine de dikkat çekildi. Merkezlerde görev yapan uzman fizyoterapistler, vatandaşların risk faktörlerini değerlendirerek şu hizmetleri sunuyor:

Bireysel Danışmanlık: Her yaş grubuna özel hareket planlaması.

Grup Egzersizleri: 8-15 kişilik gruplar halinde motivasyon odaklı çalışmalar.

Kişiye Özel Risk Analizi: Egzersiz öncesi sağlık durumuna uygun programlama.

Salonlarda Pilates ve Esneklik Eğitimi

Sağlıklı Hayat Merkezleri’nde modern spor aletlerinin yanı sıra son dönemin popüler egzersizlerinden olan pilates dersleri de büyük ilgi görüyor. Ücretsiz olarak sunulan pilates programlarıyla danışanların;

Duruş (postür) bozukluklarının giderilmesi,

Denge ve koordinasyonun artırılması,

Kas ve eklem esnekliğinin geliştirilmesi hedefleniyor.

Neden Önemli? "Düzenli egzersiz; obezite, diyabet, kardiyovasküler hastalıklar ve kas-iskelet sistemi sorunlarının önlenmesinde en etkili yöntemlerin başında geliyor."

Hedef Hareketli Türkiye

Bakanlık, sağlıklı yaşam alışkanlıklarını toplumun her kesimine yaymayı amaçlıyor. Haftalık olarak düzenlenen düzenli programlarla, bireylerin fiziksel aktivite düzeyini artırmak ve olası hastalık risklerini minimize etmek öncelikli hedef olarak belirlendi.

Vatandaşlar, kendilerine en yakın Sağlıklı Hayat Merkezi üzerinden randevu alarak bu hizmetlerden tamamen ücretsiz bir şekilde yararlanabiliyor.

Bakan Memişoğlu'ndan Gençlere 'İyilik Medeniyeti' Çağrısı

Didem Bektaş — Fri, 08 May 2026 19:47:00 +0300

Bir dizi programa katılmak üzere Bitlis’e gelen Sağlık Bakanı Prof. Dr. Kemal Memişoğlu, Bitlis Eren Üniversitesi tarafından düzenlenen "1. Uluslararası Sağlık ve Tıp Bilimleri Kongresi"ne katıldı.

Kongredeki konuşmasında güncel dünya siyasetinden insani değerlere kadar pek çok konuya değinen Memişoğlu, özellikle sağlık bilimleri öğrencilerine ve gençlere önemli tavsiyelerde bulundu.

"Kötülük İşini Yapıyor, Peki Biz Ne Yapıyoruz?"

Dünyanın zorlu bir dönemden geçtiğini ve Türkiye’nin çevresinin çatışmalarla kuşatıldığını belirten Bakan Memişoğlu, Türkiye’nin bu coğrafyada Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan liderliğinde bir huzur ve gelişme adası olduğunu vurguladı. 70 bine yakın insanın katledildiği bir dünyada yaşandığına dikkat çeken Memişoğlu, şu ifadeleri kullandı:

"Siz kötülüğü eleştirebilirsiniz ama kötülük kendi işini yapıyor. Burada sorgulanması gereken en önemli şey; biz iyilik medeniyetinin insanları, iyiliğin temsilcileri olan sağlıkçılar olarak ne yapıyoruz? Daha çok çalışmalı, daha kuvvetli olmalı ve birlikte hareket etmeliyiz."

"Farklılıklarımızı Güce Dönüştürmeliyiz"

Geçmişte üç kıtayı yöneten medeniyet birikiminin, farklılıkları bir araya getirerek güç devşirme yeteneğinden geldiğini söyleyen Memişoğlu, gençlerin enerjisinin iç çatışmalarla yok edilmek istendiği konusunda uyarıda bulundu.

Memişoğlu, "Yeniden dünyada etkin söz sahibi olmak için farklılıklarımızı bir araya getireceğiz. Gençler, esas hedefiniz bu olmalı," dedi.

Sosyal Medya ve Materyalizm Uyarısı

Dijital çağın getirdiği bilgi kirliliği ve materyalist bakış açısına karşı gençleri uyaran Bakan Memişoğlu, hayatın anlamının makam ve mevkide değil, bırakılan "hoş bir seda"da olduğunu belirtti:

"Yaşam bir hoş seda. Bu dünyadan gelip geçiyoruz. Hatırlanmak istiyorsanız idealizminizi ve adanmışlığınızı kaybetmeyin. Bazı insanlar çok zengin veya makam sahibi olabilir ama kimse onları hatırlamaz. İnsanları isimleriyle yaşatan şey, insanlığa duydukları sevgidir."

Konuşmasının sonunda Bitlis'teki üniversite-hayırsever iş birliğine de değinen Memişoğlu, Eren Ailesi'nin ve Ahmet Eren’in kente olan vefasını takdirle karşıladığını belirtti.

Memişoğlu, "Hem iyiliği hem de vefayı birleştirmiş bir Bitlis görüntüsüyle karşılaştığım için çok mutluyum," diyerek sözlerini noktaladı.

Sağlık Bakanlığı'ndan Hantavirüs Açıklaması

Didem Bektaş — Fri, 08 May 2026 15:23:00 +0300

Son günlerde sosyal medyada ve bazı mecralarda yayılan hantavirüs vakalarına ilişkin iddialar üzerine Sağlık Bakanlığı sessizliğini bozdu.

Bakanlık, sürecin bilimsel esaslar çerçevesinde titizlikle takip edildiğini ve halk sağlığını tehdit edecek bir durumun tespit edilmediğini vurguladı.

"Resmî Makamlar Dışındaki Bilgilere İtibar Etmeyin"

Bakanlık tarafından yapılan açıklamada, dezenformasyonun önüne geçilmesi hedeflenirken, şu ifadelere yer verildi:

"Ülkemizde henüz pozitif vaka tespit edilmemiştir. Vatandaşlarımızın yalnızca resmî makamlar tarafından yapılan açıklamaları dikkate almaları, kamuoyunda dolaşıma giren doğrulanmamış bilgilere karşı dikkatli olmaları önem arz etmektedir."

İLGİLİ HABER

ABD'de Gemide Hantavirüs Alarmı! Hantavirüs Nedir, Belirtileri Nelerdir?

Denetim ve İzleme Çalışmaları Kesintisiz Sürüyor

Halk sağlığını korumaya yönelik tüm birimlerin teyakkuzda olduğunu belirten Sağlık Bakanlığı; tarama, önleme ve kontrol çalışmalarının kesintisiz sürdüğünü bildirdi.

Bulaşıcı hastalıklara karşı küresel standartlarda bir izleme protokolü uygulandığı, spekülasyonların aksine Türkiye’de bir salgın veya vaka kümelenmesi bulunmadığı net bir şekilde ifade edildi.

Hantavirüs Nedir?

Genellikle kemirgenlerin idrar, dışkı veya tükürükleri yoluyla insanlara bulaşan hantavirüs, ciddi solunum yetmezliğine yol açabilen bir hastalıktır. Ancak Bakanlık yetkilileri, Türkiye'deki mevcut sağlık altyapısının ve erken uyarı sistemlerinin her türlü olasılığa karşı hazır olduğunun altını çizdi.

Hantavirüs Nedir, Belirtileri Nelerdir?

Didem Bektaş — Fri, 08 May 2026 13:46:00 +0300

Sağlık dünyası, son günlerde MV Hondius isimli yolcu gemisinden gelen haberlerle çalkalanıyor. CDC tarafından yapılan açıklamada, virüsün yayılımını kontrol altına almak adına en düşük seviyeli acil durum kategorisinde bir takip başlatıldığı duyuruldu. Her ne kadar düşük riskli kategori olarak adlandırılsa da, hayatını kaybedenlerin olması yetkilileri sıkı önlemler almaya itti.

Gemide Karantina

Hastalığın tam olarak nasıl yayıldığına dair incelemeler sürerken, vakaların MV Hondius gemisindeki yolcular arasında tespit edildiği kesinleşti. Yetkililer, gemide bulunan ve enfekte olan kişilerin tedavisine başlandığını, ancak virüsün etkisiyle 3 kişinin yaşamını yitirdiğini açıkladı.

Hantavirüs Nedir ve Nasıl Bulaşır?

Hantavirüs, genellikle kemirgenlerin (fare, sıçan vb.) taşıyıcısı olduğu viral bir hastalıktır. Virüsün insandan insana geçişi nadir olsa da, kemirgenlerle temas veya onların atıklarıyla kirlenmiş ortamlar büyük risk taşır.

Solunum Yolu: Kemirgen dışkısı, idrarı veya tükürüğünün kuruyup havaya karışması ve bu havanın solunması.
Doğrudan Temas: Kemirgenler tarafından ısırılma veya tırmalanma.
Yüzey Teması: Virüslü bir nesneye dokunup ardından ağız veya buruna dokunulması.

Belirtilere Dikkat

Hantavirüsün ilk evreleri sıradan bir mevsimsel grip ile kolayca karıştırılabilir. Ancak hastalığın seyri hızla ağırlaşabilmektedir.

Başlangıç Belirtileri

Yüksek Ateş
Aşırı Yorgunluk ve Halsizlik
Yaygın Kas Ağrıları

İleri Seviye Riskler

Solunum Yetmezliği
Akciğerlerde Sıvı Birikmesi
İç Kanama ve Böbrek Yetmezliği

Gıdada Yeni Dönem: Ekmeğe Vitamin Zorunluluğu ve Ambalajlara "Renkli Uyarı" Geliyor!

Didem Bektaş — Tue, 05 May 2026 10:30:00 +0300

Yeni yasama yılında TBMM’ye sunulması beklenen düzenleme; ekmekten okul kantinlerine, gıda ambalajlarından içme sularına kadar pek çok alanda köklü değişiklikler ve ağır yaptırımlar öngörüyor.

Beyaz Una "Vitamin" Takviyesi Şartı

Yeni düzenlemeyle birlikte sofraların vazgeçilmezi olan ekmeğin içeriği zenginleşiyor. Taslağa göre, tam buğday oranı yüzde 40’ın altında olan tüm ekmeklik buğday unlarına vitamin ve mineral takviyesi yapılması zorunlu olacak.

Hangi vitamin ve minerallerin ekleneceği Sağlık Bakanlığı tarafından belirlenecek. Bu hamleyle, toplumda sık görülen vitamin eksikliklerinin temel gıda üzerinden giderilmesi hedefleniyor.

Ambalajlarda "Trafik Işığı" Dönemi

Tüketicilerin paketli gıdaların içeriğini anlamakta zorlandığı "karmaşık tablo" devri kapanıyor. Ambalajlı gıdaların üzerinde artık renkli uyarı ibareleri yer alacak. Ürünün ne kadar nişasta bazlı şeker ve toplam yağ içerdiği, renkli kodlarla belirtilecek.

Böylece vatandaşlar, bir ürünün sağlıklı olup olmadığını ambalajına baktığı ilk anda anlayabilecek.

Kantinlerde "Okul Gıdası" Logosu Olmayan Ürün Satılamayacak

Okul öncesi, ilkokul ve ortaokul kantinlerinde denetimler en üst seviyeye çıkarılıyor.

Kantinlerde sadece Sağlık Bakanlığı onaylı kriterlere uygun ürünler satılabilecek.

Üzerinde "Okul Gıdası" logosu bulunmayan hiçbir paketli ürün okul sınırları içerisine giremeyecek.

Kurallara Uymayana Rekor Para Cezası

Düzenleme, getirdiği kuralların yanı sıra caydırıcı yaptırımlarıyla da dikkat çekiyor. Kuralları ihlal eden üreticileri ağır cezalar bekliyor:

Unu zenginleştirmeyen üreticilere 500 bin TL,

Ambalaja renkli uyarı koymayanlara 200 bin TL para cezası uygulanacak.

Ayrıca, kurallara aykırı üretilen gıdalara el konulabilecek ve bu ürünlerin mülkiyeti kamuya geçecek.

İçme Sularında Tavizsiz Denetim

Gıda güvenliğinin yanı sıra içme suları da mercek altına alınıyor. Sağlık Bakanlığı denetimindeki su tesislerinde tespit edilen ihlallerin bir yıl içinde tekrarlanması durumunda, cezalar katlanarak uygulanacak. Su güvenliğinde sürekliliğin sağlanması için denetim mekanizması çok daha sıkı işletilecek.

Düzenlemenin yasalaşmasıyla birlikte Türkiye'de gıda güvenliği ve toplum sağlığı standartlarının Avrupa normlarına çekilmesi bekleniyor.

Kene Isırmasında Hayat Kurtaran Adımlar

Didem Bektaş — Fri, 01 May 2026 14:30:00 +0300

Kene tespit edildiğinde en sık yapılan hataların başında üzerine kolonya dökmek, sigara ile yakmak veya yağ sürmek geliyor. Bu yöntemler, kenenin cilde daha fazla salgı bırakmasına neden olarak riski artırabiliyor.

Kene Isırmasında Neler Yapılmalı?

Doğru müdahale için şu adımlar izlenmelidir:

Hemen Çıkarın: Kenenin vücutta kalma süresi arttıkça hastalık bulaştırma ihtimali yükselir; bu yüzden fark edilir edilmez çıkarılmalıdır.

Cımbız Kullanın: İnce uçlu bir cımbızla kene, deriye en yakın noktasından kavranmalı ve düz bir hareketle yukarı çekilmelidir.

Ezmeyin ve Döndürmeyin: Kenenin karnını sıkmak veya döndürerek çıkarmaya çalışmak, vücut sıvılarının insana bulaşmasına yol açabilir.

Temizlik: Çıkarma işleminden sonra bölge antiseptikle temizlenmeli, eller bol sabun ve suyla yıkanmalıdır.

Riskli Bölgeleri Kontrol Edin

Keneler çoğu zaman ciltteki bir leke veya kabuk gibi görünebildiğinden fark edilmeleri zordur. Açık alanlardan dönüldüğünde özellikle şu bölgeler titizlikle kontrol edilmelidir:

Saç dipleri ve kulak arkası

Koltuk altı, kasık ve diz arkası

Bel çevresi ve ayak bilekleri

Çocuklarda ise boyun ve saçlı deri bölgelerine özellikle dikkat edilmelidir.

10 Günlük Takip Süreci Kritik

Kene çıkarıldıktan sonraki 10 gün boyunca vücut belirtiler açısından gözlemlenmelidir. Aşağıdaki şikayetlerden biri dahi görülse zaman kaybetmeden bir sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır:

Yüksek ateş ve şiddetli halsizlik

Kas, eklem ve baş ağrısı

Bulantı, kusma veya ishal

Vücutta beklenmedik morarmalar veya kanamalar (burun, diş eti vb.)

Basit Önlemlerle Korunun

Kene temasını önlemek için açık havaya çıkarken açık renkli kıyafetler tercih edilmelidir; bu durum kenenin fark edilmesini kolaylaştırır. Ayrıca pantolon paçalarını çorap içine sokmak ve uzun kollu giysiler giymek etkili koruma yöntemleri arasındadır.

Saç Boyası Kullananlar Dikkat! İşte Sağlık Riskleri

Didem Bektaş — Mon, 27 Apr 2026 14:22:00 +0300

Mağazalardan alınan saç boyaları on yıllardır tercih edilen ürünler arasında yer alıyor, ancak bazen istenmeyen yan etkileri de olabiliyor. Bazı kullanıcılar cilt tahrişi, kaşıntı hatta yanma hissi bildiriyor.

Consumer Reports'un yeni bir analizi, bu ürünlerin içinde aslında ne olduğunu ve bunun sağlığınız için ne anlama gelebileceğini daha yakından inceliyor.

Kimyasallar Saça Zarar Veriyor

Consumer Reports, önde gelen markaların kalıcı, yarı kalıcı ve hatta saç tebeşirleri de dahil olmak üzere 21 saç boyası ürününü test etti. Örnekler, uçucu organik bileşikler (VOC'ler), ftalatlar ve ağır metaller gibi maddeler açısından bağımsız bir laboratuvar tarafından analiz edildi. Sonuçlar, test edilen her ürünün en azından bazı kirleticiler içerdiğini, ancak seviyelerin değiştiğini ve bazı ürünlerde diğerlerine göre daha az endişe verici kimyasal madde bulunduğunu gösterdi.

Uzmanlar, asıl sorunun uzun süreli maruz kalma olabileceğini söylüyor. Saç boyalarında bulunan bazı kimyasalların, zamanla ve tekrarlanan kullanımla, hormon bozukluğu ve bazı kanser türlerinin riskinde artış da dahil olmak üzere potansiyel sağlık sorunlarıyla bağlantılı olduğu belirtiliyor. Consumer Reports'un ürün güvenliği uzmanı Ashita Kapoor, tüketicilerin bu ürünlerin içeriği hakkında genellikle tam bilgiye sahip olmadığını ve tekrarlanan maruz kalmanın ciddiye alınması gereken bir durum olduğunu söylüyor.

Saç boyası kimyasalları vücuda çeşitli yollarla girebilir. Saç derisinden emilebilir, uygulama sırasında solunabilir veya tahriş olmuş veya hasar görmüş cilt yoluyla vücuda girebilirler. Kapoor ayrıca, "temiz", "doğal", "organik" veya "amonyaksız" gibi etiketlerin, bir ürünün ağır metaller veya VOC'ler gibi potansiyel olarak zararlı maddelerden tamamen arınmış olduğu anlamına gelmediğini de belirtiyor.

DSÖ'den "Dünya Aşı Haftası" Mesajı

Didem Bektaş — Mon, 27 Apr 2026 09:34:00 +0300

DSÖ, 2026 yılı için belirlenen "Her Nesilde Aşılar İşe Yarıyor" temasıyla, aşıların doğumdan ileri yaşlara kadar sağladığı koruma kalkanına dikkat çekti. Kurumdan yapılan açıklamada, bağışıklama hizmetlerinin modern tıbbın en başarılı ve düşük maliyetli sağlık müdahalesi olduğu belirtildi.

Yaşamın İlk İki Yılı Kritik

Çocukluk dönemine dair yapılan değerlendirmede, bağışıklık sisteminin gelişim sürecinde aşıların koruyucu rolü ön plana çıkarıldı:

"Bağışıklık sistemi henüz gelişimini sürdürdüğü için çocuklar ciddi hastalıklara karşı daha savunmasızdır. Çoğu rutin aşı, en çok ihtiyaç duyulan korumayı sağlamak için yaşamın ilk iki yılında uygulanır."

İLGİLİ HABER

Yeni Virüs Salgını Çocukları Tehdit Ediyor!

Ergenlikten Yaşlılığa Kesintisiz Koruma

DSÖ, aşı takviminin yetişkinlik ve yaşlılık dönemlerinde de takip edilmesi gerektiğini şu sözlerle hatırlattı:

Hatırlatma dozları, çocuklukta elde edilen bağışıklığın güçlü kalmasını sağlarken, yeni sağlık risklerine karşı vücudu hazırlar.

Gebelik döneminde yapılan aşılar, hem ebeveyni hem de henüz bağışıklığı olmayan bebeği koruma altına alır.Yetişkinlikte ve yaşlılıkta yapılan aşılamalar, ciddi hastalık riskini ve buna bağlı hastaneye yatış oranlarını önemli ölçüde azaltır.

Aşılar Son 50 Yılda 154 Milyon Hayat Kurtardı

DSÖ verilerine göre, son 50 yılda aşılar sayesinde 154 milyondan fazla insanın hayatı kurtarıldı. Bu, her dakika yaklaşık 6 kişinin hayatının aşılar sayesinde kurtulduğu anlamına geliyor.

2026 yılı farkındalık çalışmaları kapsamında ailelere, "Kendini ve sevdiklerini korumak için aşılan" çağrısında bulunulurken, eksik dozların tamamlanması için sağlık kuruluşlarına başvurulması önerildi.

Yeni Virüs Salgını Çocukları Tehdit Ediyor!

Didem Bektaş — Mon, 27 Apr 2026 09:03:00 +0300

RSV, çoğu kişide hafif soğuk algınlığı belirtileriyle seyretse de risk grupları için hayati tehlike oluşturmaya devam ediyor. EMA’nın güncel raporuna göre, Avrupa Birliği genelinde virüsün yarattığı tablo korkutucu boyutlarda:

Her yıl AB'de 250.000’den fazla çocuk RSV nedeniyle hastaneye kaldırılıyor. Bu rakam, Belçika’nın Gent şehri gibi büyük bir yerleşimin toplam nüfusuna denk geliyor.

2019 verilerine göre dünya genelinde 5 yaş altı çocuklarda 100.000’den fazla ölüm bu virüs yüzünden gerçekleşti.

Avrupa’da her 20 yaşlıdan biri enfekte olurken, yıllık 160.000 yetişkin hastaneye yatırılıyor. Bu vakaların %90’ından fazlasını 65 yaş üstü bireyler oluşturuyor.

Zatürre ve Sepsis Riski

Enfeksiyon genellikle bir hafta içinde iyileşme gösterse de; prematüre bebekler, kalp ve akciğer hastaları için süreç trajik noktalara evrilebiliyor. Virüsün yol açtığı en ciddi komplikasyonlar arasında bronşiolit, zatürre ve nadiren sepsis (kan zehirlenmesi) yer alıyor.

Bebekleri Korumak İçin Anneler Aşılanıyor

2026 yılı itibarıyla EMA tarafından onaylanan üç farklı RSV aşısı, AB genelinde koruma kalkanı oluşturmaya başladı. Özellikle hamile kadınlara yönelik uygulanan aşılama stratejisi, "pasif bağışıklık" yoluyla bebekleri hayata hazırlıyor.

Yapılan son araştırmalar, hamilelik döneminde aşılanan annelerin bebeklerinde, doğumdan sonraki ilk 6 ay içinde RSV kaynaklı hastaneye yatışların %70 ile %80 oranında azaldığını kanıtlıyor.

Koruyucu İlaçlar Devrede

Aşıların yanı sıra, antikor içeren özel koruyucu ilaçlar da riskli gruptaki bebekler için kullanılmaya devam ediyor. Uzmanlar, bu tıbbi gelişmelerin sağlık sistemleri üzerindeki kış baskısını hafifletmede ve bebek ölümlerini azaltmada kritik bir rol oynadığını vurguluyor.

Bakan Memişoğlu'ndan Özelleştirme Tartışmalarına Yanıt

Didem Bektaş — Sun, 26 Apr 2026 09:32:00 +0300

24 Nisan 2026 tarihinde Resmi Gazete’de yayımlanan ve aralarında İstanbul, Bursa, Eskişehir gibi illerin de bulunduğu 71 taşınmazın özelleştirme kapsamına alınması kararı, sağlık camiasında ve kamuoyunda büyük yankı uyandırdı. Tartışmalara CNN Türk canlı yayınında yanıt veren Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu, sürecin bir "algı yönetimi" olduğunu ifade etti.

"Sadece Atıl Araziler Listede"

Bakan Memişoğlu, aktif olarak hizmet veren hiçbir hastanenin satışının söz konusu olmadığını belirterek şunları söyledi:

"Özelleştirme İdaresi ile yürüttüğümüz çalışma, sadece kullanılmayan ve atıl durumda olan taşınmazları kapsıyor. Ya atıl durumdaki alanlar değerlendiriliyor ya da yerine yeni, modern hastane yapılacak alanlar için planlama yapılıyor. Aktif hiçbir hastanemizi özelleştirmiyoruz."

Listenin yanlış yorumlandığını dile getiren Memişoğlu, mülkiyetlerin değerlendirilerek kamu yararına kullanılmasının hedeflendiğini vurguladı.

Tartışmaların Odağında Kritik Araziler Var

Tartışmaların fitili, son iki ayda yayımlanan kararnamelerle ateşlenmişti.

17 Mart Kararı: İstanbul’un en değerli bölgeleri olan Kadıköy (Merdivenköy), Kartal (Soğanlık) ve Şişli (Teşvikiye) bölgelerindeki sağlık arazileri özelleştirme kapsamına alınmıştı. Özellikle Koşuyolu Kalp ve Damar Hastalıkları Hastanesi arazisinin listede olması büyük tepki çekmişti.

24 Nisan Kararı: Elazığ, Eskişehir ve Bursa gibi illerde bulunan mülkiyeti Hazine’ye ait toplam 71 taşınmaz için özelleştirme kararı çıktı.

"Sağlıkta Dünyanın Parlayan Yıldızıyız"

Eleştirilere yanıt verirken sağlık sisteminin gücüne de değinen Memişoğlu, Türkiye’nin Cumhurbaşkanı Erdoğan liderliğinde sağlık turizmi ve altyapıda devrim yaptığını hatırlattı. Türkiye’nin teknoloji ve insan gücü açısından küresel bir liderliğe oynadığını belirten Bakan, "Türkiye sağlıkta dünyanın parlayan yıldızıdır; bu başarıyı gölgeleyecek tartışmaların gerçekliği yoktur" dedi.

Ne Olmuştu?

Cumhurbaşkanlığı kararıyla Mart ve Nisan 2026 döneminde mülkiyeti Hazine’ye ait onlarca taşınmaz, Özelleştirme İdaresi Başkanlığı’na (ÖİB) devredildi. Satış listesinde çok sayıda "sağlık alanı" ibareli arazinin yer alması, sivil toplum kuruluşları ve muhalefet tarafından "sağlık alanlarının ranta açılması" olarak nitelendirilerek eleştirilmişti.

Hamilelikte Ağrı Kesici Kullanımı Otizme Yol Açıyor mu?

Didem Bektaş — Wed, 22 Apr 2026 14:00:00 +0300

Konuya ilişkin açıklama yapan Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi Uzmanı Dr. Burcu Ece Kök Özyürek, bilimsel verilerin bu korkuyu desteklemediğini vurgulayarak önemli uyarılarda bulundu.

Hiç Kullanmamak Her Zaman Güvenli Değil

Gebelikte ilaç kullanımının hassas bir denge gerektirdiğini belirten Uzm. Dr. Özyürek, sadece endişe nedeniyle tedaviden kaçınmanın daha büyük riskler doğurabileceğine dikkat çekti:

"Gebelikte yüksek ateşin kontrol altına alınmaması veya şiddetli ağrının tedavi edilmemesi, hem anne hem de bebek sağlığı için ilacın kendisinden çok daha riskli sonuçlar doğurabilir. 'Hiç kullanmamak daha güvenlidir' yaklaşımı tıbbi olarak her zaman doğru değildir."

"Kanıt Bulunamadı"

Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) ve önde gelen tıp otoriteleri, parasetamol (asetaminofen) kullanımı ile çocuklarda otizm gelişimi arasında doğrudan bir neden-sonuç ilişkisini doğrulayan kesin bilimsel kanıtlar bulunmadığını bildirdi.

Yapılan geniş kapsamlı araştırmalarda (özellikle 2024 ve 2025 tarihli İsveç ve Lancet çalışmaları), aynı ailedeki kardeşler karşılaştırıldığında ilaç kullanımı ile otizm arasındaki istatistiksel bağlantının ortadan kalktığı görüldü.

Uzmanlar, otizmin temelinde genetik faktörlerin yattığını, çevresel etkenlerin ise tek başına bir neden olarak gösterilemeyeceğini ifade ediyor.

Anne Adaylarına 3 Kritik Tavsiye

Tedavi kararları genel internet bilgileriyle değil, kişiye özel tıbbi değerlendirmelerle verilmelidir.

İlaç kullanımı, hekimin gözetiminde "ihtiyaç duyulan en düşük dozda ve en kısa sürede" olacak şekilde planlanmalıdır.

Gereksiz stres ve kaygı, gebelik sürecini biyolojik olarak olumsuz etkileyebilir. Doğru bilgiye dayanmak sizi bu stresten korur.

Bilimsel rehberler, hamilelikte şiddetli ağrı ve ateş durumunda doktor kontrolünde kullanılan parasetamolün hâlâ en güvenli seçenek olduğunu vurgulamaya devam ediyor. Gebelik sürecindeki her türlü sağlık sorunu için kulaktan dolma bilgilere itibar etmek yerine, sizi takip eden kadın doğum uzmanı ve ilgili branş hekimleriyle iş birliği yapmanız hem sizin hem de bebeğinizin güvenliği için en doğru yoldur.

Modern Çağın Görünmez Tehlikesi: Işık Kirliliği Sağlığımızı ve Doğayı Tehdit Ediyor

Didem Bektaş — Mon, 20 Apr 2026 17:00:00 +0300

Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Fizyoloji Ana Bilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Levent Öztürk, son 8 yılda gece aydınlatma seviyesinin yaklaşık 2 kat arttığına dikkat çekerek, bu durumu bir "endokrin kirletici" olarak tanımladı.

Işık Değil, "Endokrin Kirletici"

Aydınlatmanın artık sadece estetik bir tercih olmadığını vurgulayan Prof. Dr. Öztürk, ışık kirliliğinin insan biyolojisi üzerindeki etkilerini şu sözlerle özetledi:

Sirkadiyen Ritim Bozukluğu: Vücudun biyolojik saati bozuluyor, uyku kalitesi düşüyor.

Hormonal Tahribat: Işık kirliliği artık bir hormon bozucu (endokrin kirletici) olarak kabul ediliyor.

Depresyon Riski: Gece saat 20.00'den sonra 4 saatten fazla mavi ışığa maruz kalan gençlerde depresyon riski ciddi oranda artıyor.

Gebelik Etkisi: Gece yüksek ışığa maruz kalmanın, hamilelerde doğum öncesi depresyonu tetiklediği bilimsel çalışmalarla destekleniyor.

Doğal Yaşam ve Çevre Tehlikede

Işık kirliliği sadece insanları değil, tüm ekosistemi ve gezegeni etkiliyor. Prof. Dr. Öztürk, aydınlatma için harcanan kontrolsüz enerjinin yüksek karbondioksit emisyonuna neden olduğunu belirtti.

"Gece karanlıkta avlanan hayvanlar, aşırı aydınlatma nedeniyle avlanma şansı bulamıyor. Bu durum bazı türlerin yok olma riskiyle karşı karşıya kalmasına yol açıyor."

"Yıldızlı Gecelerimizi Kaybettik"

Suni ışıkların gökyüzünü bir perde gibi kaplaması, bilimsel çalışmaları da sekteye uğratıyor. Şehirlerin büyümesiyle birlikte gözlemevlerinin işlevsizleştiğini belirten Öztürk, atmosferdeki parlaklık nedeniyle düşük ışıklı yıldızların artık görülemediğini ifade etti: "Son yıllarda yıldızlı gecelerimizi kaybettik diyebiliriz."

Ne Yapmalı?

Uzmanlar, özellikle akşam saatlerinde ekran kullanımının sınırlandırılmasını, iç mekanlarda sarı tonlu aydınlatmaların tercih edilmesini ve şehir planlamasında "ışık kirliliği" faktörünün göz önünde bulundurulmasını öneriyor.

Uzmanlardan 'Sanal Şiddet' Uyarısı

Didem Bektaş — Sat, 18 Apr 2026 12:00:00 +0300

Dr. Mehmet Yavuz, beynin çalışma prensibine dikkat çekerek, bilgisayar oyunlarındaki ödül sisteminin uyuşturucu bağımlılığına benzer bir süreç izlediğini vurguladı.

Tolerans Gelişimi: Beyin, her seviye atlandığında dopamin salgılar. Ancak bir süre sonra bu miktar yetmemeye başlar ve kişi daha fazlasını ister.

Tatminsizlik Noktası: Haz sınırı aşıldığında ve sanal dünya artık yetmediğinde, özellikle altyapısında psikopatik eğilimler olan bireyler bu "tatmin" arayışını gerçek hayata taşıyabilir.

Tehlikeli Kombinasyon: Kişilik Bozukluğu ve Oyun Bağımlılığı

Dr. Yavuz’a göre her oyun oynayan çocuk saldırganlaşmaz ancak bazı risk faktörleri bir araya geldiğinde durum bir "saatli bombaya" dönüşüyor:

Antisosyal Yapı: Bireyde empati yoksunluğu ve kuralları hiçe sayma eğilimi varsa sanal şiddet gerçek şiddeti tetikler.

Yalnızlaşma (Ev Genci Sendromu): Sosyal iletişimden kopup sadece sanal dünyada yaşayan gençler, gerçeklik algısını yitiriyor.

Madde Kullanımı: Alkol ve uyuşturucu, bu ağır tabloyu kontrol edilemez bir noktaya getiriyor.

"Hayatın Anlamını Bilmeyen Çocuk Savrulmaya Mahkumdur"

Soruşturulan okul saldırılarının arkasındaki temel eksikliğin "anlam kaybı" olduğunu belirten Yavuz, manevi değerlerin ve sınır koymanın önemine değindi:

"Hayatın anlamını kavrayamayan bir çocuk, yelkensiz bir gemi gibi savrulmaya mahkumdur. Ailelerin 'hayır' diyebilmesi ve çocuklarına manevi değerlerle bir hedef göstermesi gerekir. Sınır koymak, çocuğu kısıtlamak değil, onu hayata bağlamaktır."

Akademik Başarıyı ve Derin Düşünmeyi Engelliyor

Sürekli aksiyon içerikli oyunlara maruz kalan beyinlerin "hızlı ama yüzeysel" düşünmeye alıştığını ifade eden Dr. Yavuz, bu durumun derin analiz yapma yeteneğini öldürdüğünü ve dikkat sorunlarına yol açarak akademik başarıyı düşürdüğünü de sözlerine ekledi.

Uzmandan Ailelere 3 Temel Tavsiye

Sınır Koyun: Dijital dünya ile gerçek dünya arasına net duvarlar örün.

Sosyalleştirin: Çocuğu "ev genci sendromundan" koruyun, gerçek insan ilişkilerine yönlendirin.

Anlam Yükleyin: Ona sadece başarıyı değil, hayatın manevi değerlerini ve bir yaşam hedefi olduğunu öğretin.

Kanser Tedavisinde Türk Bilim İnsanlarından Devrim!

Didem Bektaş — Thu, 16 Apr 2026 13:56:07 +0300

Sağlık Bakanlığı ve Türkiye Sağlık Enstitüleri Başkanlığı (TÜSEB) koordinasyonunda yürütülen çalışmalar meyvesini verdi.

Ankara Etlik Şehir Hastanesi bünyesindeki Hücre ve Gen Tedavileri Üretim ve Klinik Uygulama Merkezi’nde (HÜGEM) üretilen yerli CAR-T hücreleri, kanser hastaları için yeni bir umut kapısı oldu.

Bakan Memişoğlu, gelişmeyi şu sözlerle duyurdu:

"Dünyanın çok büyük maliyetlerle yaptığı tedavileri Türkiye'de yapabilir hale geldik. Etlik Şehir Hastanemizde hekimlerimiz şu anda yaklaşık 10 hastaya bunu uyguladılar. Hastaların birçoğu neredeyse iyileşmiş durumda."

Akıllı Hücreler Kanseri Yok Ediyor

Tedavinin detaylarını paylaşan Doç. Dr. Ahmet Kürşad Güneş, yöntemin hastanın kendi bağışıklık sistemini bir orduya dönüştürdüğünü belirtti.

Bu yöntemde:

Hastadan alınan T hücreleri laboratuvarda genetik olarak yeniden programlanıyor.

Genetiği değiştirilen bu hücreler, vücuda geri verildiğinde kanser hücrelerini birer hedef gibi tanıyıp doğrudan yok ediyor.

Kan örneği alındıktan sonra kalite kontrolleri yapılıyor ve 12 günlük titiz bir üretim aşamasından geçiyor.

Kimler Bu Tedaviyi Alabiliyor?

Şu an için 18 yaş ve üzerindeki erişkin hastalarda uygulanan tedavi, özellikle belirli kan kanseri türlerini hedef alıyor:

Lenfoma ve Lösemi: Özellikle kemoterapiye yanıt vermeyen veya erken dönemde nükseden hastalar en uygun adaylar.

Kök Hücre Nakli Sonrası: Nakil olup sonuç alamayan hastalar da CAR-T tedavisi için değerlendirmeye alınıyor.

Tedavinin ilerleyen süreçte çocukluk çağı lösemi vakalarında da kullanılması hedefleniyor.

Başarı Oranı %80’in Üzerinde

HÜGEM Merkez Sorumlusu Prof. Dr. Fatma Duygu Özel Demiralp, hücresel immünoterapinin başarısına dikkat çekerek, doğru zamanda ve doğru planlamayla uygulandığında başarı şansının %80-85'lerin üzerine çıktığını vurguladı.

Yerli üretimin bu noktada hayati olduğunu belirten Demiralp, dışa bağımlılığın azalmasıyla birlikte çok daha fazla hastanın bu modern "akıllı ilaç" teknolojisine erişebileceğini kaydetti.

İlk olarak Ankara’da başlayan uygulamanın ardından Akdeniz Üniversitesi’nde de çalışmalar başlarken, sistemin Türkiye genelindeki diğer donanımlı laboratuvarlara da yayılması bekleniyor.

Gençlerde Kalp Krizi Vakaları Neden Artışta?

Didem Bektaş — Sun, 12 Apr 2026 18:00:00 +0300

Marmara Üniversitesi Pendik Eğitim ve Araştırma Hastanesi Kardiyoloji Kliniği’nden Doç. Dr. Zekeriya Doğan, son dönemde gençlerde görülen kalp krizi artışının nedenlerini ve hayat kurtaran belirtileri açıkladı. Doğan, "Ben gencim, bana bir şey olmaz" düşüncesinin en büyük hata olduğunu vurguladı.

Genç Kalpleri Vuran Üçlü: Sigara, Obezite ve Depresyon

Geleneksel risk faktörleri olan diyabet ve tansiyonun etkisinin sürdüğünü belirten Doç. Dr. Doğan, gençlerdeki artışın temelinde modern yaşamın olumsuzluklarının yattığını ifade etti:

Elektronik Tütün Ürünleri: Gençler arasında yaygınlaşan elektronik sigaralar başlıca nedenler arasında.

Psikolojik Faktörler: Modern yaşamın getirdiği izolasyon, yalnızlık ve kaygının tetiklediği depresyon, kalp krizini tetikleyen "geleneksel olmayan" risk faktörleri haline geldi.

Hareketsizlik: Obezite ve fiziksel aktivite eksikliği kalp sistemini erken yaşta yoruyor.

"Şüphe Varsa Şüphe Yoktur"

Kalp krizinin çoğu zaman önceden sinyal verdiğini hatırlatan Doç. Dr. Doğan, belirtiler konusunda uyardı. Göğüste ağrı, sıkışma, nefes darlığı, kola veya çeneye vuran ağrının tipik belirtiler olduğunu söyleyen Doğan; kadınlarda, yaşlılarda ve şeker hastalarında ise yorgunluk, baş dönmesi ve nefes darlığı gibi "klasik olmayan" semptomların görülebileceğini belirtti.

"Herhangi bir belirti hissedildiğinde 'şüphe varsa şüphe yoktur' yaklaşımıyla hareket edilmeli ve derhal 112 aranmalıdır. Asla kişi kendi imkanlarıyla, kendi kullandığı araçla hastaneye gitmeye çalışmamalıdır."

Kalbinizi Korumak İçin 3 Altın Kural

Kalp krizinden korunmanın mümkün olduğunu vurgulayan Doç. Dr. Zekeriya Doğan, yaşam tarzı değişikliğinin hayati önem taşıdığını belirterek şu formülü verdi:

Sigarayı ve Elektronik Ürünleri Bırakın: Kalp damar yapısını bozan en büyük düşmanla vedalaşın.

Hareket Edin: Durağan yaşam tarzından uzaklaşıp fiziksel aktiviteyi hayatın merkezine koyun.

Vücudunuzu Dinleyin: Mevcut ilaçlarınızı düzenli kullanın ve kalbinizin verdiği sinyalleri ciddiye alın.

Doç. Dr. Doğan, mesajını şu sözlerle noktaladı: "Kendiniz ve sevdikleriniz için kalbinizi koruyun ve kalbinizin size söylediklerine kulak verin."

Aile Hekimliğinde "İşveren" Dönemi Kapanıyor: Personel Doğrudan Devlete Bağlanacak

Didem Bektaş — Sun, 12 Apr 2026 11:10:00 +0300

Mevcut sistemde aile hekimleri, yanlarında çalışan ebe, hemşire ve diğer sağlık personeli ile birebir sözleşme imzalayarak "işveren" rolünü üstleniyordu. Ancak sahadan gelen geri bildirimler, bu çift taraflı rolün sağlık hizmeti sunumunda aksamalara ve idari çatışmalara yol açtığını gösterdi.

84 Bin Sağlık Çalışanını Kapsıyor

Düzenlemeyle birlikte:

İLGİLİ HABER

Susadığınızı Hissettiğinizde Çok Geç Olabilir

Aile hekimlerinin personel ile sözleşme imzalama yetkisi sona erecek.

Tüm sağlık personeli idari olarak doğrudan valiliklere ve il sağlık müdürlüklerine bağlı hale gelecek.

Görev paylaşımı, izin süreçleri ve sözleşme feshi gibi konularda hekim ile personel arasında yaşanan hukuki ve idari anlaşmazlıkların önüne geçilmesi hedefleniyor.

Türkiye genelindeki yaklaşık 28 bin aile hekimliği birimi ve 56 bin sağlık çalışanını kapsayan bu değişim, birinci basamak sağlık hizmetlerini daha merkezi bir yapıya kavuşturacak. Sağlık Bakanlığı, bu modelle personel yönetimini daha şeffaf ve denetlenebilir bir zemine oturtmayı amaçlıyor.

Devamsızlığa Net Yaptırım Geliyor

Yeni yasal düzenleme sadece idari yapıyı değil, disiplin süreçlerini de kapsıyor. Taslakta öne çıkan diğer başlıklar ise şöyle:

İLGİLİ HABER

Gece Yenen Şeker Vücutta Nasıl Bir İz Bırakıyor?

Mazeretsiz olarak görev başında bulunmayan hekim ve sağlık çalışanları için yaptırımlar netleşecek.

Personel yönetiminin merkezileşmesiyle birlikte performans ölçümleri daha sistematik bir şekilde yapılacak.

Sağlık çalışanlarının ve meslek örgütlerinin bir süredir talep ettiği "idari güvence" konusuna çözüm getirmesi beklenen taslağın, önümüzdeki günlerde TBMM gündemine taşınması bekleniyor. Düzenlemenin yasalaşmasıyla birlikte aile sağlığı merkezlerinde yeni bir dönem başlayacak.