Haber.com

İran'dan Hürmüz Boğazı Mesajı

Didem Bektaş — Tue, 23 Jun 2026 12:00:00 +0300

Mohammad Bagher Ghalibaf, ABD ile İsviçre’de gerçekleştirilen diplomatik temasların ardından yaptığı açıklamada, Strait of Hormuz’un geleceğine ilişkin dikkat çekici mesajlar verdi.

İran Meclis Başkanı, boğazın savaş öncesindeki yönetim modeline dönmeyeceğini vurgulayarak, yeni dönemde kontrolün İran’da olacağını söyledi.

Uluslararası Trafiğe Açık, Ancak Yönetim İran’da

Kalibaf, Hürmüz Boğazı’nın uluslararası deniz ticareti açısından hayati önem taşıdığını belirterek, geçişlerin yeniden düzenli şekilde başlamasından yana olduklarını ifade etti.

Dünya petrol ticaretinin önemli bir kısmının geçtiği bu stratejik su yolunun yeniden tam kapasite çalışmasının, hem bölge ekonomisi hem de küresel piyasalar için kritik olduğunu dile getirdi.

Ancak İranlı yetkili, bu sürecin eski düzene dönüş anlamına gelmeyeceğinin altını çizdi. Kalibaf’a göre uluslararası hukuk ve denizcilik kurallarına uyulacak, fakat boğaz üzerindeki fiili yönetim ve güvenlik mekanizması İran’ın kontrolünde olacak.

ABD, İran Petrolüne Geçici İzin Verdi

Didem Bektaş — Mon, 22 Jun 2026 18:31:26 +0300

Kararın arka planına ilişkin açıklama yapan ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, bu adımın İsviçre’de yürütülen diplomatik süreçle doğrudan bağlantılı olduğunu belirtti.

Bessent, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, müzakerelerin olumlu seyrettiğinin altını çizdi.

Yapılan açıklamaya göre, İran yönetimi bu geçici kolaylık karşılığında iki kritik taahhütte bulundu:

İran, dünya petrol trafiğinin en stratejik noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı'nda ticaret gemileri için "serbest ve açık geçiş" garantisi verdi.

Tahran yönetimi, Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (IAEA) müfettişlerinin ülkeye girişine ve nükleer tesislerde denetim yapmasına onay verdi.

21 Ağustos’a kadar sürecek olan bu "geçici izin" dönemi, piyasalarda tansiyonun düşürülmesi ve diplomatik kanalların açık tutulması açısından stratejik bir "iyi niyet göstergesi" olarak okunuyor.

İngiltere Başbakanı Keir Starmer İstifa Etti

Didem Bektaş — Mon, 22 Jun 2026 12:10:00 +0300

Downing Street 10 Numara’daki görevinin sona erdiğini ifade eden Keir Starmer, oldukça duygusal bir konuşma ile kamuoyuna seslendi. "Vaktim doldu" diyen Starmer, kararın sevdiği ülkenin geleceği için alındığını vurguladı.

"En Uygun Kişi Olmadığımı Biliyorum"

Kral 3. Charles ile sabah saatlerinde bir araya gelerek kararını bildirdiğini açıklayan Starmer, İşçi Partisi içindeki tartışmalara şu sözlerle yanıt verdi:

"Partimin şu anda sorduğu soru, bir sonraki genel seçime bizi götürmek için en uygun kişinin ben olup olmadığım sorusudur. Aldığım her karar, sevdiğim ülkeyi ön planda tutmak içindi. Bu nedenle İşçi Partisi liderliğinden istifa ediyorum."

Süreç Nasıl İşleyecek?

İngiltere'nin yeni başbakanının belirlenmesi için takvim de netleşti. Starmer, Eylül ayına kadar hem partinin yeni liderinin hem de ülkenin yeni başbakanının belirlenmiş olacağını açıkladı. Adaylık süreci 9 Temmuz tarihinde resmen başlayacak. Starmer, yeni lider seçilene kadar görevini vekaleten yürüteceğini belirtti.

Yunanistan'da Kuraklık Alarmı: 12 Adada 'Olağanüstü Hal' İlan Edildi!

Didem Bektaş — Mon, 22 Jun 2026 11:42:00 +0300

Yunanistan, bu yıl mevsim normallerinin çok üzerinde seyreden sıcaklıklar ve yetersiz yağışlar nedeniyle son yılların en zorlu yaz sezonlarından birini geçiriyor. Artan turizm faaliyetleri ve mevcut altyapının talebi karşılayamaması, su kaynakları üzerindeki baskıyı kritik seviyeye taşıdı.

"Sorun Geçici Değil, Kalıcı"

Yunanistan Çevre ve Su Kaynakları Genel Sekreteri Petros Varelidis, su sıkıntısının ada bölgeleri için sadece bu yıla özgü geçici bir durum olmadığını, kalıcı bir sorun haline dönüştüğünü vurguladı. Varelidis, özellikle yeni turizm yatırımlarının planlanırken adaların mevcut altyapı kapasitesinin mutlak suretle dikkate alınması gerektiği uyarısında bulundu.

İçme suyu şebekelerindeki kayıp oranlarının bazı adalarda yüzde 60'a ulaştığını belirten Varelidis, "Yeni turistik tesisler inşa etmeden önce mevcut su altyapımızı yenilemeye öncelik vermeliyiz" dedi.

Deniz Suyu Rezervleri Tehdit Ediyor

Deprem Planlama ve Koruma Kurumu (OASP) Başkanı Efthimios Lekkas ise durumu daha da kritik bir boyuta taşıyan çevresel bir riske dikkat çekti:

"Yer altı su kaynaklarının azalması nedeniyle deniz suyunun tatlı su rezervlerine karışma riski artıyor. Bu durum, gelecekte bölgedeki temiz su kaynaklarının tamamen tuzlanması tehlikesini doğuruyor."

Çözüm Arayışları Başladı

Uzmanlar, deniz suyunun arıtılmasının bir alternatif olduğunu ancak yüksek enerji maliyetleri ve çevresel etkileri nedeniyle bu yöntemin tek başına kalıcı bir çözüm olamayacağını ifade ediyor.

Krizle mücadele kapsamında birçok belediye, yaz sezonu öncesinde sıkı su tasarrufu tedbirlerini devreye aldı. Yunanistan'ın ada bölgelerinde yaşayan halk ve işletmeler, su kullanımında kısıtlamalarla karşı karşıya kalırken, yetkililer uzun vadeli su yönetimi planları üzerinde çalışmalarını hızlandırdı.

İsrail'de Muhalefetten Netanyahu'ya Sert Eleştiriler

Didem Bektaş — Mon, 22 Jun 2026 10:44:37 +0300

Tel Aviv’de düzenlenen grup toplantılarında konuşan İsrail’in önde gelen muhalefet liderleri, hükümetin dış politika hamlelerini ve ABD ile yürütülen diplomatik süreci sert bir dille hedef aldı.

Lapid: "Erdoğan, Netanyahu’yu Terbiye Etti"

Ana muhalefet lideri Yair Lapid, İsrail Meclisi Knesset’te yaptığı açıklamada, Netanyahu’nun İran’a karşı kurguladığı "Kürt planının" Türkiye'nin diplomatik ağırlığına çarptığını iddia etti.

Lapid, şu ifadeleri kullandı:

"Netanyahu, Türkiye’nin olası tepkisini ve Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Washington’daki nüfuzunu hesaba katmadan İranlı Kürtleri silahlandırma planı yaptı. Ancak Erdoğan onu terbiye etti."

Lapid, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın hem sahadaki gücünün hem de ABD Başkanı Donald Trump nezdindeki diplomatik ağırlığının İsrail tarafından görmezden gelindiğini savundu.

İran’ın batısındaki grupları harekete geçirme planının, Erdoğan'ın Trump'ı ikna etmesiyle sonuçsuz kaldığını öne süren Lapid, Netanyahu'nun "artık bu işi kıvıramadığı" görüşünü paylaştı.

İLGİLİ HABER

Netanyahu'dan 'Lübnan' Kararı: "Çekilmeyeceğiz"

"Netanyahu Diplomatik Felakete Sürükledi"

Eski Savunma Bakanı ve İsrail Evimiz Partisi lideri Avigdor Liberman ise hükümeti, İsrail'i 2015'teki nükleer anlaşmadan çok daha ağır bir "diplomatik felakete" sürüklemekle itham etti.

Liberman'ın hükümete yönelik eleştirileri ve önerileri şu başlıklarla öne çıktı:

İsrail'in, ABD'nin İran ile yürüttüğü ateşkes görüşmelerini Lübnan'daki saldırılarla ilişkilendirmesine izin verilmemesi gerektiğini belirtti. Tahran'a yönelik "Hark Adası ve Bender Abbas Limanı'nı yerle bir etme" çağrısında bulundu. Lapid, İsrail istihbarat servisi Mossad’ın tek bir misyona, yani "Ayetullah rejimini devirmeye" odaklanması gerektiğini savundu.

ABD-İsrail Hattında Tansiyon

Muhalefetin eleştirileri, ABD-İran mutabakatının ardından Washington-Tel Aviv hattında yaşanan derin çatlağı da gözler önüne seriyor.

ABD Başkanı Trump’ın, İsrail'in itirazlarına rağmen İran ile yürüttüğü mutabakat zaptının detaylarını İsrail ile paylaşmaması, Netanyahu yönetimini hem iç siyasette hem de uluslararası arenada zor durumda bırakmış görünüyor.

Lapid, Netanyahu'nun içinde bulunduğu durumu, "Trump'ın 'Senin patronun benim ve sana ne söylenirse onu yapacaksın' tavrıyla yüzleşmesi" olarak nitelendirerek, İsrail'in egemenlik algısının ciddi yara aldığını vurguladı.

Karadeniz'de Kargo Gemisine Rus Drone'u İsabet Etti

Didem Bektaş — Mon, 22 Jun 2026 09:17:18 +0300

Karadeniz'de Rus insansız hava aracıyla düzenlenen bir saldırıda, Ukrayna limanına doğru yol alan Türk sermayeli VICTRESS adlı kargo gemisi vuruldu, 58 yaşındaki bir mürettebat üyesi hayatını kaybetti ve gemi alev aldı.

Ukraynalı yetkililer, 22 Haziran Pazartesi günü sabah erken saatlerde Rusya'nın insansız hava aracıyla Ukrayna limanına giden sivil bir kargo gemisine düzenlediği saldırıda bir mürettebat üyesinin öldüğünü ve geminin alev aldığını bildirdi.

Ukrayna Donanması ve Ukrayna Deniz Limanları İdaresi'ne (USPA) göre, Panama bayrağı altında seyreden Türk sermayeli VICTRESS adlı dökme yük gemisi Karadeniz'de bir insansız hava aracıyla vuruldu, gemide yangın çıktı ve önemli hasar meydana geldi.

Ukrayna deniz kuvvetleri bir kurtarma operasyonu başlatarak mürettebatı bir cankurtaran botuyla tahliye etti. Saldırıda 58 yaşında bir aşçı olan bir denizci hayatını kaybetti.

Ukraynalı yetkililer, saldırıyı sivil deniz trafiğine yönelik kasıtlı bir saldırı ve uluslararası hukukun ihlali olarak kınayarak, Rusya'yı küresel denizcilik rotalarını ve liman altyapısını tehlikeye atmakla suçladı.

Bu son saldırı, 19 Haziran'da Rusya'nın Karadeniz'de iki sivil gemiye düzenlediği insansız hava aracı saldırılarının ardından geldi. Saldırılarda bir gemi hayatını kaybetti, birkaç mürettebat üyesi ise yaralandı.

Rusya'nın Karadeniz'deki sivil gemilere yönelik insansız hava aracı saldırısı sonucu Panama bayraklı bir geminin mürettebatından bir kişi hayatını kaybetti," diyen Başbakan Yardımcısı ve Topluluklar ve Bölgeler Kalkınma Bakanı Oleksii Kuleba, iki denizcinin de yaralandığını, bunlardan birinin durumunun kritik olduğunu sözlerine ekledi.

Ukrayna bölgesel yetkilileri daha sonra liman faaliyetlerinin sıkılaştırılmış güvenlik koşulları altında devam ettiğini açıkladı.

Netanyahu'dan 'Lübnan' Kararı: "Çekilmeyeceğiz"

Didem Bektaş — Mon, 22 Jun 2026 08:20:00 +0300

Ortadoğu’da barış arayışları sürerken, taraflar arasındaki en kırılgan başlık Lübnan olmaya devam ediyor. ABD ile İran arasındaki geçici anlaşma çerçevesinde bölgedeki gerilimi düşürme çabaları, İsrail’in Lübnan ve Suriye’de "güvenlik bölgeleri" kurma ve buralardan çekilmeme ısrarıyla sekteye uğruyor.

"Çekilmeyeceğiz"

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, gelen tüm baskılara rağmen ülkesinin Lübnan ve Suriye’deki askeri varlığını koruyacaklarını yineledi. Kuzey İsrail halkının güvenliğini gerekçe gösteren Netanyahu, "Gazze, Suriye ve Lübnan’da İsrail’in güvenlik çıkarlarını korumak adına gerekli gördüğümüz sürece bu bölgelerde kalacağız" ifadelerini kullandı.

İran’a yönelik sert açıklamalarını da sürdüren Netanyahu, yıllar boyunca karşılaştıkları "İran'a dokunamazsınız" söylemlerini hatırlatarak, "Pilotlarımız İran semalarında uçtu, Mossad operasyonlar gerçekleştirdi. İran'da rejimin çökmesi için gerekli koşulları yarattık" iddiasında bulundu.

"Trump’ın Kuklası Değilim"

ABD Başkanı Donald Trump ile aralarındaki ilişkiye dair çıkan "bağımlılık" iddialarına da yanıt veren İsrail lideri, ilişkilerinin bir karşılıklı teslimiyet üzerine kurulu olmadığını savundu:

"Trump'ın her istediğini yaptığım ya da onun benim dediklerimi yaptığı iddiaları gerçeği yansıtmıyor. Bizler bağımsız ve gururlu ülkelerin liderleriyiz. Ben yalnızca İsrail’in ulusal çıkarlarını savunuyorum."

Tahran’dan Hürmüz Tehdidi

İran tarafı ise İsrail’in Lübnan’daki ateşkese tam uyum sağlamasını, görüşmelerin en temel şartı olarak masaya koymuş durumda. Tahran yönetimi, İsrail’in Lübnan'dan çekilmemesi ve ateşkes ihlallerini sürdürmesi halinde stratejik bir adım atarak Hürmüz Boğazı’nı gemi trafiğine kapatacağı uyarısını yineledi.

ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, İsviçre’deki kritik müzakereler öncesinde Lübnan’da ateşkesin korunması adına "ilerleme sağlandığını" belirtmişti.

Ancak sahada süregelen çatışmalar ve tarafların uzlaşmaz tavırları, Vance’in dile getirdiği bu iyimser tablonun ötesinde, bölgede diplomatik sürecin her an raydan çıkabileceği riskini ortaya koyuyor.

İran, Hürmüz Boğazı'nı Gemi Trafiğine Kapattı

Didem Bektaş — Sat, 20 Jun 2026 18:00:00 +0300

İran'ın Hatemü’l-Enbiya Karargâhı Merkez Komutanlığı tarafından yapılan açıklamada, kararın gerekçeleri şu maddelerle açıklandı:

ABD'nin savaşın sona erdirilmesine yönelik mutabakatın birinci maddesini uygulamadığı belirtildi. İsrail'in Güney Lübnan'da ateşkesi ihlal etmeye devam etmesi ve bölgedeki sivil kayıplar ile yerinden edilmelere tepki gösterildi.

İşgal güçlerinin Güney Lübnan topraklarından çekilmemesi, boğazın kapatılmasının temel nedenleri arasında sıralandı.

Resmi açıklamada, "Hürmüz Boğazı'nın gemi trafiği ve deniz ulaşımına kapatıldığını ilan ediyoruz. Bu adım, düşmanın yükümlülüklerini ihlal etmesine verilecek cevabın ilk aşamasıdır. Saldırıların devam etmesi halinde ek adımlar planlanacaktır" ifadeleri kullanıldı.

Bölgedeki kritik gelişmelere rağmen, ABD kanadından tansiyonu düşürmeye yönelik bir açıklama geldi. ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, taraflar arasındaki diplomatik trafiğin sürdüğünü belirterek şunları ifade etti:

"İran ile görüşmelerin Pazar günü gerçekleşmesi bekleniyor. Önümüzdeki günlerde İsviçre'ye gitmeyi planlıyorum. Ateşkesin süreceğinden eminim ve yürütülen müzakerelerin olumlu bir seyir izlediğini söyleyebilirim."

ABD-İran Görüşmelerinde İsviçre Belirsizliği

Didem Bektaş — Sat, 20 Jun 2026 14:26:20 +0300

18 Haziran 2026'da ABD Başkanı Donald Trump ve İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan tarafından imzalanan ve 14 maddeden oluşan "İslamabad Mutabakatı", iki ülke arasındaki çatışmaların durdurulması ve sorunların diplomatik yollarla çözülmesini öngörüyordu.

Mutabakatın teknik detaylarını ve uygulanma mekanizmasını görüşmek üzere 19 Haziran'da İsviçre'nin Bürgenstock kasabasında bir araya gelmesi planlanan heyetlerin toplantısı, son anda iptal edildi.

İptal ve Ertelemenin Ardında Ne Var?

İsviçre Dışişleri Bakanlığı, yaptığı resmi açıklamada Bürgenstock'taki görüşmelerin gerçekleştirilmeyeceğini duyurdu. İptal kararının arkasında şu gelişmelerin etkili olduğu değerlendiriliyor:

İran tarafının, İsrail'in Lübnan'a yönelik devam eden saldırılarını gerekçe göstererek ABD'nin mutabakat kapsamındaki yükümlülüklerini yerine getirmediğini öne sürdüğü ve heyetini İsviçre'ye göndermediği belirtiliyor.

Beyaz Saray, görüşmelere ilişkin hazırlıkların devam ettiğini ancak ABD Başkan Yardımcısı JD Vance'in İsviçre seyahatinin şimdilik ertelendiğini açıkladı.

İsviçre'deki teknik müzakerelerin; nükleer programın akıbeti, uranyum stokları ve yaptırımların kaldırılması gibi mutabakatın en kritik maddelerini içermesi bekleniyordu. Ancak mevcut durumda İran’ın 60 günlük müzakere çerçevesini askıya aldığına dair iddialar, sürecin geleceği hakkında belirsizlik yaratıyor.

Netanyahu ve Hizbullah'tan Karşılıklı Sert Mesajlar

Didem Bektaş — Fri, 19 Jun 2026 15:57:02 +0300

Gece saatlerinde yaşanan çatışmalarda dört İsrail askerinin hayatını kaybetmesinin ardından açıklama yapan İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, askeri operasyonların genişletilmesi talimatını verdiğini duyurdu.

Netanyahu, İsrail ordusunun 80’den fazla hedefi vurduğunu ve Bekaa Vadisi’ndeki Hizbullah karargahlarına yönelik operasyonlar düzenlendiğini belirterek şu ifadeleri kullandı:

"Talimatım net: İsrail, askerlerimize veya topraklarımıza yönelik saldırıları sineye çekmeyecek. Hizbullah bu saldırılar için çok ağır bir bedel ödeyecek."

Başbakan Netanyahu ayrıca, kuzeydeki yerleşim yerlerini korumak amacıyla İsrail ordusunun Lübnan'ın güneyinde oluşturduğu "güvenlik bölgesinde" gerektiği kadar kalmaya devam edeceğini vurgulayarak, işgalin süreceği sinyalini verdi.

İsrail’in ateşkese hiçbir zaman uymadığını savunan Hizbullah ise suçlamaları reddetti. İsrail’in saldırılarını "ateşkesin açık bir ihlali" olarak nitelendiren örgüt, topraklarını ve halkını savunmaya kararlı olduklarını yineledi.

Hizbullah tarafından yapılan resmi açıklamada, "Hizbullah, her türlü saldırıya karşı tetikte kalacak, topraklarını ve halkını savunacaktır" denilerek, İsrail'in askeri adımlarına karşı savunma pozisyonunu koruyacakları mesajı verildi.

İran'dan Büyük Petrol Hamlesi

Didem Bektaş — Fri, 19 Jun 2026 14:55:00 +0300

Küresel enerji piyasaları, ABD ile İran arasında sağlanan ve karşılıklı deniz ablukasını sona erdirmeyi hedefleyen tarihi mutabakatın ardından gelen hızlı sevkiyat verileriyle hareketlendi. Bloomberg tarafından derlenen güncel deniz taşımacılığı verilerine göre, cuma günü Umman Körfezi’ndeki İran’ın Çabahar limanından yaklaşık 14 milyon varil ham petrol kapasitesine sahip yedi süper tanker çıkış yaptı.

Sevkiyat Hız Kazandı

Son iki günlük periyotta toplam 11 süper tankerin limandan ayrılması, Tahran’ın küresel piyasalara petrol akışını hızlandırma konusundaki kararlılığını ortaya koyuyor. İranlı yetkililer, hafta başında yaptığı açıklamada, ihracat akışlarında hızlı bir toparlanma öngördüklerini belirtmişti.

Son 24 saat içinde en az dört süper tanker Körfez’e giriş yaptı. Tam yükle seyreden "Tenzan" adlı süper tanker, gece saatlerinde Hürmüz Boğazı’nı geçerek Umman Körfezi’ne ulaştı. Uzmanlar, söz konusu büyük arzın piyasalardaki fiyatlar üzerinde aşağı yönlü baskı oluşturabileceğini değerlendiriyor.

Müzakerelerde Erteleme Kararı

ABD ve İran arasında İsviçre'de cuma günü başlaması planlanan kalıcı barış anlaşmasına yönelik üst düzey müzakereler, bölgede tırmanan gerilim nedeniyle ertelendi.

Erteleme kararının, gece saatlerinde Lübnan’ın güneyinde İsrail güçleri ile İran destekli Hizbullah militanları arasında yaşanan şiddetli çatışmaların hemen ardından gelmesi dikkat çekti. Bu diplomatik ertelemenin, Hürmüz Boğazı ve Umman Körfezi üzerinden gerçekleştirilen transit geçiş trafiğini de yavaşlatabileceği endişesi piyasalardaki tedirginliği artırıyor.

İran'dan Müzakere Şartı: Önce Lübnan'da Ateşkes

Didem Bektaş — Fri, 19 Jun 2026 13:49:08 +0300

İran ile ABD arasında yeniden başlaması planlanan diplomatik görüşmelerin, bölgedeki güvenlik krizleri nedeniyle belirsizliğe girdiği iddia edildi. CNN’in aktardığı bilgilere göre, Tahran yönetimi, yeni müzakere turuna geçmeden önce Lübnan’daki çatışmaların sona ereceğine dair net güvence talep ediyor.

Lübnan’daki Gerilim Süreci Etkiliyor

Konuya yakın bir diplomatın açıklamalarına göre İran, daha önce üzerinde uzlaşılan anlaşma kapsamında Lübnan cephesinde kalıcı bir durdurma mekanizmasının devreye alınmasını istiyor. Bu talep, özellikle son dönemde artan İsrail saldırılarının bölgesel tansiyonu yükseltmesi nedeniyle kritik görülüyor.

Diplomat, arabulucuların şu anda bu başlığı çözmek için yoğun temas yürüttüğünü belirtirken, mevcut şartların görüşme masasını doğrudan etkilediğini ifade etti.

İsviçre Görüşmeleri Şimdilik Askıda

Tarafların İsviçre’de yeniden bir araya gelmesi planlanıyordu. Ancak diplomatik kaynaklara göre bu süreç, Lübnan’daki çatışmalar nedeniyle geçici olarak ertelendi. Müzakerelerin ne zaman yeniden başlayacağına ilişkin henüz resmi bir takvim paylaşılmış değil.

Bu durum, yalnızca İran-ABD hattındaki ilişkileri değil, aynı zamanda Orta Doğu’daki daha geniş güvenlik dengelerini de etkileyebilir.

14 Maddelik İslamabad Mutabakatı

İki ülke, Pakistan’ın arabuluculuğunda 14 Haziran’da önemli bir mutabakata varmıştı. “İslamabad Mutabakatı” adı verilen bu çerçeve anlaşma, savaşın sonlandırılması ve mevcut krizlerin diplomatik yollarla çözülmesini hedefliyor.

18 Haziran’da İran Cumhurbaşkanı Masoud Pezeshkian ile ABD Başkanı Donald Trump tarafından dijital ortamda imzalanan anlaşma resmen yürürlüğe girdi.

Mutabakat metninde; Lübnan dahil bölgesel çatışmaların bitirilmesi, enerji ve ticaret açısından stratejik öneme sahip Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması ve ABD’nin İran’a uyguladığı deniz ablukasının kaldırılması gibi dikkat çekici maddeler yer alıyor.

Trump'tan Ortadoğu'ya Ateşkes Çağrısı

Didem Bektaş — Fri, 19 Jun 2026 10:05:00 +0300

Sosyal medya platformu Truth Social üzerinden perşembe günü bir paylaşımda bulunan Başkan Trump, hedeflerinin kalıcı barış olduğunu vurguladı.

Trump, yaptığı açıklamada şu ifadelere yer verdi:

"Lübnan, Hizbullah ve İsrail dahil olmak üzere tüm cephelerde tam bir ateşkes bekliyoruz. ABD barışa bağlıdır ve Orta Doğu'daki herkesin müzakerelerin başarıyla sonuçlanmasına olanak sağlama konusundaki taahhütlerine riayet etmesini istiyoruz."

Müzakere Süreci Başladı

Geçtiğimiz günlerde Fransa'da İran ile imzalanan mutabakat zaptı, bölgedeki diplomatik trafiği hızlandırdı. Bu kritik imza ile birlikte taraflar, nihai ve kalıcı bir anlaşmaya varmak hedefiyle 60 günlük yoğun bir müzakere sürecine girmiş durumda.

ABD ve İran Arasında 'Hürmüz' Mutabakatı: Tarihi Anlaşma Yürürlükte

Didem Bektaş — Thu, 18 Jun 2026 08:23:00 +0300

Bloomberg’e bilgi veren üst düzey bir ABD’li yetkili, mutabakatın resmi olarak yürürlüğe girdiğini doğruladı. Süreç, karmaşık bir diplomatik takvimle ilerledi:

Anlaşma, Pazar günü ABD Başkan Yardımcısı JD Vance ve İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf tarafından "dijital ortamda" imzalandı. Çarşamba günü ise Başkan Trump ve İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan’ın belgeyi onaylamasıyla süreç resmileşti.

Anlaşmanın ana maddelerinden biri, aylardır kapalı olan ve küresel petrol arzını tehdit eden Hürmüz Boğazı'nın hızla yeniden açılması. Trump, boğazın tamamen trafiğe açılacağını duyururken, İran tarafı bu süreçle ilgili teknik detayların yakında netleşeceğini belirtti.

Anlaşma kapsamında İran petrolüne uygulanan yaptırımların bir kısmına "muafiyet" getirilmesi planlanıyor. Nükleer program ve daha kapsamlı ekonomik kazanımlar ise gelecekteki diplomatik görüşmelere bırakıldı.

Başkan Trump, Fransa’nın Versay Sarayı’nda gerçekleştirdiği açıklamalarda, bu anlaşmanın olası bir "küresel depresyonu" önlemek adına atılmış akıllıca bir adım olduğunu savundu. Trump, "Alternatifi dünya çapında bir ekonomik çöküş olurdu" ifadelerini kullanarak, piyasaların bu mutabakata olumlu tepki verdiğini belirtti.

Trump: "Petrol Fiyatları Yükselecek"

Didem Bektaş — Wed, 17 Jun 2026 15:15:00 +0300

Fransa'da düzenlenen G7 Zirvesi'nde gündemin en önemli maddesi ABD ve İran arasındaki diplomatik süreç oldu. Uzun süredir devam eden gerilimin ardından, tarafların nükleer silahlanmayı önleme ve Hürmüz Boğazı'nı ticaret gemilerine açma konusunda bir mutabakat zaptı üzerinde uzlaşmaya vardığı duyuruldu.

"İran Nükleere Sahip Olamayacak"

Trump, zirve sırasındaki açıklamalarında, anlaşmanın Tahran yönetimine yönelik en önemli mesajının nükleer silahlanmanın önlenmesi olduğunu vurguladı. "İran kesinlikle nükleer silaha sahip olamayacak ve bu anlaşmada çok net bir şekilde ifade ediliyor" diyen Trump, anlaşmanın şartlarına uyulmaması durumunda ise "tüm cehennemin üzerlerine yağacağını" belirterek sert uyarısını yineledi.

"Anlaşma Çok Güçlü"

Varılan mutabakatın belirsizlikleri ile ilgili gelen sorular üzerine Trump, sürecin teknik detaylarından ziyade yarattığı diplomatik sonuca odaklandığını belirtti. "Kimse ne olduğunu tam olarak bilmiyor, ama ortada çok güçlü bir anlaşma var" diyen ABD Başkanı, sürecin başarılı bir şekilde ilerlediğini ve çoğu liderin bu tablodan memnun olduğunu ifade etti.

"İyi Davranmazlarsa Bomba Yağdırmaya Geri Döneriz"

Trump, anlaşmanın nihai bir barış antlaşması olmadığını, bir "mutabakat zaptı" olduğunu hatırlatarak, İran'a karşı askeri opsiyonun masada kalmaya devam edeceğinin altını çizdi. 47 yıllık geçmişe atıfta bulunan Trump, "Eğer iyi davranmazlarsa doğrudan başlarının ortasına bomba yağdırmaya geri döneriz. Çünkü uzun süredir kötü hareket ediyorlar" sözleriyle İran üzerindeki baskının süreceği mesajını verdi.

G7 Liderlerinden Tam Destek

G7 ülkelerinin liderleri, zirve sonunda yayımladıkları ortak bildiride, Trump’ın arabuluculuğunda varılan bu "çığır açıcı anlaşmayı" memnuniyetle karşıladıklarını duyurdu. Bildiride, anlaşmanın Orta Doğu'daki tansiyonu düşürmek adına "tarihi bir fırsat" olduğu ve bölgede istikrarın tesisi için G7 ülkelerinin uygulama sürecine katkı sunmaya hazır olduğu belirtildi.

Trump, İsrail'in İran Saldırısını Son Anda Durdurdu

Didem Bektaş — Tue, 16 Jun 2026 11:55:00 +0300

İran ve ABD arasında varılan ve bölgedeki dengeleri değiştirmesi beklenen barış anlaşması, İsrail'de rahatsızlık yaratmaya devam ediyor.

19 Haziran'da İsviçre'de resmi olarak imzalanacak olan mutabakatın yankıları sürerken, İsrail askeri kanadından gelen "8 Haziran" itirafı, kapalı kapılar ardında yaşanan diplomatik krizin boyutlarını gözler önüne serdi.

"Kalkışa Sadece Bir Saat Kala Durduruldu"

İsrail Hava Kuvvetleri Komutanı Omer Tischler tarafından yayımlanan mesaj, Tel Aviv yönetiminin İran'a yönelik geniş çaplı askeri planlarını gün yüzüne çıkardı.

Tischler, 8 Haziran ikindi saatlerinde tüm Hava Kuvvetleri'nin, İran'ın içlerine uzanan ve yüzlerce hedefi vurmayı içeren kapsamlı bir saldırı dalgası için havalanmaya tam hazırlıklı olduğunu belirtti.

İLGİLİ HABER

Savaş Bitti Trump'tan İlk Açıklama Geldi

Ancak operasyonun son anda iptal edildiğini vurgulayan Tischler, o anları şu sözlerle aktardı: "Saldırı, filolarda son brifingleri verdiğimiz sırada, uçakların kalkışına sadece bir saat kala durduruldu."

Tischler, bu ani iptalin arkasında, ABD Başkanı Donald Trump'ın İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'ya "İran ile olan çatışmayı tırmandırmaması" yönünde verdiği kesin talimatın yattığını kaydetti.

Trump'tan Netanyahu'ya Gözdağı: "Tek Başına Kalırsın"

İptal edilen dev saldırının perde arkasına ilişkin bir diğer doğrulama ise bizzat ABD Başkanı Donald Trump'tan gelmişti. 8 Haziran'da İsrail'in Kanal 12 televizyonuna konuşan Trump, Netanyahu ile gerçekleştirdiği kritik telefon görüşmesinin detaylarını paylaşmıştı.

İLGİLİ HABER

İsrail Muhalefetinden Netanyahu'ya Sert Eleştiri

İsrail'in saldırı planından "son dakikada" haberdar edildiğini ve buna rağmen saldırının kapsamını sınırlandırmayı başardığını vurgulayan Trump, Netanyahu'dan İran'ın füze saldırılarına karşılık vermemesini net bir dille talep etmişti.

Trump, süreci şu sözlerle özetlemişti: "Bibi'ye ne yapacağı konusunda çok dikkatli olması gerektiğini, aksi takdirde çok yakın bir zamanda İran karşısında tek başına kalabileceğini söyledim."

Yunan Basınından 'Denizkurdu 2026' Analizi

Didem Bektaş — Tue, 16 Jun 2026 10:15:00 +0300

Yunanistan merkezli OnAlert sitesi, Türkiye'nin yerli savunma sistemleriyle sahada sergilediği performansın "deniz harp doktrininde yeni bir dönemin habercisi" olduğunu yazdı.

Karadeniz’den Doğu Akdeniz’e kadar geniş bir coğrafyayı kapsayan tatbikata; 125 gemi, 60 hava unsuru ve 18 bin personelin katıldığına dikkat çekilen analizde, Türkiye'nin savunma sanayiindeki yerlileşme hamlesinin sahadaki somut karşılığının net bir şekilde görüldüğü ifade edildi.

Yerli Sistemler Vurucu Gücü Artırdı

Yunan basınında öne çıkan temel unsurlar, Türk Deniz Kuvvetleri’nin envanterine giren ileri teknoloji yerli mühimmatlar oldu:

TCG Sakarya denizaltısından ateşlenen yerli torpidonun, yaklaşık 10 kilometre uzaklıktaki hedef gemiyi başarıyla imha etmesi, "donanmanın vurucu gücünü artıran kritik sistem" olarak yorumlandı.

TCG Burgazada korvetinden fırlatılan ve 102 kilometre menzildeki hedefi başarıyla vuran Atmaca füzesinin, deniz harp kabiliyetlerinde Türkiye için "önemli bir eşik" olduğu vurgulandı.

Çok katmanlı hava savunma kapasitesinin parçası olan Hisar-D füzesinin yüksek süratli hedefi imha etmesi ve Pirana insansız kamikaze deniz aracının operasyonel başarısı, Türkiye'nin insansız sistemlerde ulaştığı ileri seviyeyi gözler önüne serdi.

"Yeni Bir Dönem Başlıyor"

Analizde, Denizkurdu 2026 tatbikatı sadece bir gövde gösterisi olarak değil, Türkiye'nin gelecekteki stratejik hedeflerinin bir yansıması olarak değerlendirildi. İnsansız deniz araçları ile konvansiyonel savaş gemilerinin koordineli kullanımına vurgu yapan Yunan analistler, Türkiye'nin deniz harp doktrininde "yeni bir döneme hazırlandığı" sonucuna vardı.

Tatbikatın, bölgedeki dengeler açısından "kritik bir caydırıcı unsur" teşkil ettiğinin altını çizen Yunan basını, Türkiye'nin teknolojik yetkinliğinin bölgedeki askeri denklemi değiştirdiğine dikkat çekti.

İsrail Muhalefetinden Netanyahu'ya Sert Eleştiri

Didem Bektaş — Mon, 15 Jun 2026 18:05:00 +0300

Tel Aviv'de partisinin grup toplantısı öncesinde konuşan "Gelecek Var" (Yesh Atid) lideri Yair Lapid, mutabakatı "tarihi bir başarısızlık" olarak nitelendirdi.

Netanyahu’nun artık yönetme yetisini kaybettiğini savunan Lapid, ABD Başkanı Donald Trump’ın İsrail Başbakanı'na yönelik tavrına da dikkat çekti:

"Trump'ın Netanyahu'ya herkesin önünde 'Senin patronun benim' demesi son derece rahatsız edici. Netanyahu'nun artık bu işi yürütemediğini ve savaşı kaybettiğini kabul etme vakti gelmiştir."

"Kesin Zaferden Aciz Bir Yönetim"

Gelecek genel seçimlerde Netanyahu'nun en güçlü rakiplerinden biri olarak görülen "Birlikte (Together)" ittifakı lideri Naftali Bennett de hükümeti hedef aldı. Mevcut yönetimin İsrail'i bir "yıpratma savaşına" mahkûm ettiğini belirten Bennett, Netanyahu'nun kesin bir zafer elde etme konusunda tamamen yetersiz kaldığını vurguladı.

"Hedef Rejimi Devirmek"

Eski Savunma Bakanı ve İsrail Evimiz Partisi lideri Avigdor Liberman ise eleştirilerini bir adım öteye taşıyarak doğrudan askeri ve stratejik bir yol haritası sundu.

Netanyahu'yu, 2015 yılındaki nükleer anlaşmadan bile "daha kötü bir felakete" yol açmakla suçlayan Liberman, şu çarpıcı ifadeleri kullandı:

"İsrail'e fırlatılan her İran füzesine karşılık, Hark Adası ve Bender Abbas Limanı yerle bir edilmelidir."

İsrail ordusunda bağımsız bir füze kuvveti kurulması gerektiğini savunan Liberman, "Mossad'ın tek bir misyona odaklanması gerekir: Ayetullah rejimini devirmek." diye konuştu.

İngiltere'de 16 Yaş Altına Sosyal Medya Yasaklanıyor

Didem Bektaş — Mon, 15 Jun 2026 15:03:00 +0300

Sosyal medyanın çocuklar üzerindeki olumsuz etkilerine dikkat çeken Starmer, platformların bağımlılık yapacak şekilde tasarlandığını vurguladı.

Ebeveynlerin yaşadığı endişeleri paylaştığını belirten Başbakan, "Çocuklarımızı zorbalıktan, istismardan ve akıl sağlığını bozan içeriklerden korumak bizim görevimiz. Sosyal medya çocukları mutsuz ediyor; onları ödevlerinden, kitaplarından ve dışarıda oyun oynamaktan alıkoyuyor" ifadelerini kullandı.

Yasak Ne Zaman ve Nasıl Uygulanacak?

Hükümet, yasal düzenlemenin bu yıl sonuna kadar meclisten geçmesini ve yasağın gelecek yılın başından itibaren uygulamaya konulmasını hedefliyor.

Yasağın merkezinde "çocuklar değil, platformlar" olacak. Yaptırımlar, gerekli denetim mekanizmalarını kurmayan hizmet sağlayıcılara uygulanacak.

Yasak; sosyal medya mecralarını kapsarken, eğitim amaçlı kullanılan Google Classroom veya YouTube Kids gibi platformlar istisna tutulacak.

Çocukların yasağı aşmak için kullanabileceği VPN gibi yöntemlerin de yasak kapsamına alınması planlanıyor.

Yasağın ifade özgürlüğüne müdahale olup olmadığına ilişkin eleştirileri de yanıtlayan Starmer, "Bu konu ifade özgürlüğüyle değil, çocukların korunmasıyla ilgilidir. Bir çocuğa uygunsuz içerik göndermek veya ondan almak ifade özgürlüğü değildir" diyerek kırmızı çizgilerini net bir şekilde ortaya koydu.

Savaş Bitti Trump'tan İlk Açıklama Geldi

Didem Bektaş — Mon, 15 Jun 2026 13:30:00 +0300

Sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, ABD'nin İran limanlarına yönelik uyguladığı deniz ablukasını kaldırdığını belirten Trump, "Hürmüz Boğazı'nın ücretsiz geçişe açılmasını tam yetkiyle onaylıyorum. Dünya gemileri, motorlarınızı çalıştırın. Petrol aksın!" ifadelerini kullandı. Anlaşmanın boğazdaki ticari geçişleri "kalıcı olarak ücretsiz" hale getireceği vurgulandı.

"Nükleer Silaha Asla İzin Yok"

New York Times'a verdiği röportajda mutabakatın detaylarına değinen Trump, İran'ın nükleer kapasitesinin "askeri amaçlara asla hizmet edemeyecek" düşük düzeyde uranyum zenginleştirmeyle sınırlandırılacağını belirtti.

Trump, İran'ın nükleer silah geliştirmesini veya satın almasını engelleyecek bu çerçevenin, 2015'teki eski anlaşmadan daha kapsamlı olduğunu savundu. Başkan Trump, nihai bir nükleer anlaşmaya varılamaması durumunda ise Tahran'a yönelik askeri saldırıların yeniden başlayabileceği uyarısında bulundu.

"Netanyahu Çok Zor Bir Adam"

Anlaşmanın İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun itirazlarına rağmen sağlandığı dikkat çekti. İsrail’in, mutabakata yaklaşılan bir süreçte Beyrut’a yönelik saldırı emri vermesine sert tepki gösteren Trump, Netanyahu’yu "çok zor bir adam" olarak nitelendirdi:

"Dürüst olmak gerekirse, bunu yaptığımız için bize çok şükran duymalı. Zira İran'ın nükleer silahı olsaydı İsrail iki saat bile ayakta kalamazdı."

Sırada Teknik Müzakereler Var

Resmi imza töreninin bu hafta İsviçre'de yapılması beklenirken, taraflar Lübnan dahil tüm cephelerde askeri operasyonları kalıcı olarak durdurma taahhüdünde bulundu. Uzmanlar, mayın temizleme çalışmaları ve lojistik altyapının yeniden kurulmasının zaman alacağını belirtse de, anlaşma küresel ekonomi üzerindeki "petrol arzı" baskısını hafifletmek adına en kritik adım olarak görülüyor.

Trump'tan Hürmüz Boğazı Hamlesi

Didem Bektaş — Mon, 15 Jun 2026 09:26:00 +0300

Geçmişteki diplomatik söylemleriyle benzerlik gösteren bu çıkış, uzmanlar tarafından temkinli karşılanıyor. Trump, bu girişimi "tüm bölgeye barış getirecek harika bir anlaşma" olarak tanımlasa da, detayların netleşmemesi soru işaretlerini beraberinde getiriyor.

ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, anlaşmanın İran’ın nükleer silahlara sahip olmamasını güvence altına aldığını savunurken, Tahran cephesinden gelen açıklamalar sürecin oldukça kırılgan olduğunu gösteriyor.

İran Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi, nihai müzakerelerin ABD’nin taahhütlerini yerine getirmesine bağlı olduğunu belirterek, Washington'un garantilerine şüpheyle yaklaştığını ortaya koydu.

Enerji Piyasalarında Hemen İyileşme Beklenmiyor

Uzmanlar, Hürmüz Boğazı’nın yeniden ticarete açılmasının petrol akışını anında normale döndüremeyeceği görüşünde.

Tanker birikimlerinin temizlenmesi, güvenlik taramalarının yapılması ve mayın temizleme çalışmaları gibi lojistik engeller nedeniyle, enerji sevkiyatının savaş öncesi seviyelere dönmesinin haftalar sürebileceği belirtiliyor.

Erakçi'den ABD ile Müzakerelerle İlgili Mesaj

Didem Bektaş — Fri, 12 Jun 2026 20:00:00 +0300

Sosyal medya hesabından süreci değerlendiren Erakçi, "İslamabad Mutabakat Zaptı sonuçlanmaya hiç bu kadar yakın olmamıştı" ifadelerini kullanarak müzakerelerin kritik bir aşamaya geldiğine dikkat çekti.

Anlaşma süreci hakkında kamuoyunda yer alan spekülasyonlara karşı temkinli olunması çağrısında bulunan Erakçi, İran'ın şeffaflık ilkesi gereği, mutabakatın tüm detaylarının vakti geldiğinde kamuoyuyla paylaşılacağını belirtti. Görüşmelerin, savaşı sona erdirme ve bölgede güvenliği tesis etme noktasında belirleyici bir rol oynaması bekleniyor.

İran-ABD Taslak Mutabakatında 14 Maddelik Çerçeve Netleşiyor

Didem Bektaş — Fri, 12 Jun 2026 16:30:00 +0300

Taslağın ilk maddesi, özellikle Lebanon dahil olmak üzere tüm cephelerde savaşın derhal ve kalıcı biçimde sona ermesini öngörüyor. Bu ifade, İran’ın bölgedeki vekil güçler üzerinden yürüttüğü etki alanlarını da dolaylı biçimde kapsıyor. Özellikle son dönemde Orta Doğu’daki çatışmaların genişleme riski düşünüldüğünde, bu madde kritik bir diplomatik eşik olarak görülüyor.

ABD’den Egemenlik ve Askeri Çekilme Taahhüdü

Taslakta, United States’nin İran’ın iç işlerine müdahale etmeyeceğine dair güvence vermesi dikkat çekiyor. Buna ek olarak Washington’un İran çevresindeki askeri varlığını geri çekmesi de isteniyor. Bu iki madde, Tahran’ın uzun süredir dile getirdiği temel güvenlik taleplerinin merkezinde bulunuyor.

Hürmüz Boğazı ve Deniz Ablukasının Kaldırılması

Enerji piyasaları açısından en kritik başlıklardan biri, Strait of Hormuz’un 30 gün içinde yeniden açılması. Dünya petrol ticaretinin önemli bir kısmı bu dar geçitten sağlanıyor. Aynı sürede deniz ablukasının kaldırılması talebi de, İran’ın küresel ticaret zincirine yeniden entegrasyonu açısından hayati önem taşıyor.

Yaptırımların Askıya Alınması ve Ekonomik Destek

Taslak, petrol ve petrokimya satışına yönelik yaptırımların askıya alınmasını ve İran’ın yurtdışındaki finansal kaynaklarına erişiminin tamamen açılmasını içeriyor. Ayrıca ABD ve müttefiklerinden en az 300 milyar dolarlık yeniden yapılanma planı talep edilmesi, ekonomik boyutun anlaşmanın merkezinde yer aldığını gösteriyor.

Buna ek olarak İran’ın bloke edilmiş 24 milyar dolarlık fonunun serbest bırakılması isteniyor. Bunun yarısının müzakereler başlamadan önce teslim edilmesi şart koşulmuş durumda.

Nükleer Dosya

Anlaşmanın çekirdeğini nükleer müzakereler oluşturuyor. Taslağa göre, 8 ila 60 gün sürecek görüşmelerde nihai hedef; yaptırımların tamamen kaldırılması ve United Nations Security Council ile International Atomic Energy Agency kararlarının iptali.

İran ise bu süreçte Treaty on the Non-Proliferation of Nuclear Weapons kapsamındaki “nükleer silah üretmeme” taahhüdünü yeniden teyit edecek.

Füze Programı ve Bölgesel Destek Gündem Dışı

Taslağın en dikkat çekici maddelerinden biri de İran’ın füze programı ile “direniş gruplarına” verdiği desteğin müzakere başlıkları dışında tutulması. Bu durum, Tahran açısından önemli bir kırmızı çizginin korunması anlamına geliyor.

O Ülkede Tam 841 Dil Konuşuluyor!

Didem Bektaş — Fri, 12 Jun 2026 14:32:00 +0300

Pasifik Okyanusu’nda, Australia’nın kuzeyinde yer alan Papua New Guinea, yalnızca yaklaşık 10 milyonluk nüfusuna rağmen dünyanın en büyük dil çeşitliliğine ev sahipliği yapıyor. Ethnologue’un 2026 verilerine göre ülkede hâlen aktif olarak konuşulan 841 ayrı dil bulunuyor. Bu rakam, dünya genelindeki yaklaşık 7.170 yaşayan dilin neredeyse yüzde 12’sine denk geliyor.

Bu tablo, Papua Yeni Gine’yi açık ara listenin zirvesine yerleştiriyor. İkinci sıradaki Indonesia’da 721, üçüncü sıradaki Nigeria’da ise 538 dil konuşuluyor. Ancak Papua Yeni Gine’nin dikkat çekici yanı, bunu çok daha küçük bir nüfusla başarabilmesi.

Şive Değil, Baştan Sona Ayrı Diller

Buradaki dillerin büyük bölümü yalnızca lehçe farklılıklarından ibaret değil. Her biri kendi dil bilgisi yapısına, kelime hazinesine ve ses sistemine sahip bağımsız diller olarak kabul ediliyor. Bu durum öyle ileri seviyede ki, komşu iki köyün sakinleri birbirini anlamayabiliyor.

Dilbilimcilere göre bazı yerel diller arasındaki fark, Turkish language ile Japanese language arasındaki kadar büyük olabiliyor. Yani birkaç kilometrelik mesafe, bambaşka bir dil dünyasına açılabiliyor.

Coğrafya, Bu Çeşitliliğin Ana Nedeni

Ülkenin sert coğrafi yapısı bu tabloyu açıklıyor. Yüksek dağlar, derin vadiler ve ulaşılması zor bölgeler, toplulukları yüzyıllar boyunca birbirinden izole tuttu. Bu izolasyon, her grubun kendi dilini bağımsız biçimde geliştirmesine olanak tanıdı.

Bir vadide yaşayan topluluk, yan vadideki insanlarla neredeyse hiç etkileşim kurmadan yaşamını sürdürdü. Sonuç olarak yüzlerce küçük dil ortaya çıktı ve nesilden nesile aktarıldı.

Ortak Dil: Tok Pisin

Bu kadar farklı dilin bulunduğu bir ülkede iletişim ihtiyacı ise ortak bir çözüm doğurdu: Tok Pisin. Büyük ölçüde İngilizce kökenli kelimelerden oluşan bu kreol dil, bugün ülkenin en yaygın ortak iletişim araçlarından biri.

Tok Pisin’de sık kullanılan “wantok” kavramı buna iyi bir örnek. İngilizce “one talk” ifadesinden türeyen kelime, yalnızca aynı dili konuşan kişiyi değil; aynı zamanda dostluğu, aidiyeti ve sosyal dayanışmayı da ifade ediyor.

Zenginlik ve Yok Oluş Aynı Anda

Papua Yeni Gine’nin en çarpıcı gerçeği ise sahip olduğu bu dil hazinesini hızla kaybetmesi. 2025’te yayımlanan araştırmalar, ülkedeki yerli dillerin yaklaşık üçte birinin yok olma riski altında olduğunu gösteriyor.

Bazı diller ise çoktan tarihe karıştı. Bir dilin son konuşucusunun ölmesiyle birlikte sadece kelimeler değil; halk hikâyeleri, bitki bilgisi, akrabalık sistemi ve kültürel hafıza da kayboluyor.

Modernleşmenin Bedeli

Bu kaybı hızlandıran en büyük etkenlerden biri ironik şekilde yine Tok Pisin’in yükselişi. Özellikle Port Moresby gibi kentlerde genç kuşaklar günlük yaşamda bu ortak dili tercih ediyor.

Köyden şehre göç eden ailelerde çocuklar okulda, sokakta ve iş hayatında Tok Pisin ile büyüyor. Böylece aile büyüklerinin konuştuğu yerel diller giderek daha az aktarılıyor. Günümüzde çocukların yalnızca üçte biri, ailesinin yerel ana dilini öğrenerek yetişiyor.

Bu eğilim devam ederse, dünyanın en zengin dil coğrafyası önümüzdeki on yıllarda sessizce küçülebilir. Papua Yeni Gine, dil çeşitliliğinin zirvesinde dururken aynı zamanda bu mirası koruma mücadelesinin de merkezinde bulunuyor.

Trump: "Tahran ile Yakında Anlaşma İmzalanacak"

Didem Bektaş — Fri, 12 Jun 2026 11:05:00 +0300

Trump Perşembe günü Washington'da gazetecilere yaptığı açıklamada, "İran'la olan savaşta harika bir anlaşmaya vardık ve belgelerin son halini alma aşamasındayız. Önümüzdeki birkaç gün içinde işi bitirmeliyiz. Muhtemelen bir imza töreni olacak, belki de Avrupa'da." dedi.

Trump, İran'ın dini liderinin anlaşmayı onayladığına inandığını söyledi ve anlaşma imzalandıktan sonra ABD'nin deniz ablukasını kaldıracağını sözlerine ekledi.

Ancak İran'ın Tasnim Haber Ajansı, Tahran'ın herhangi bir anlaşmayı resmen doğrulamadığını bildirdi. Ajans, Trump'ın son iki aydır bir anlaşmanın "yakında" olacağını defalarca iddia ettiğini belirtti. Fars Haber Ajansı ise anlaşmanın metninin henüz onaylanmadığını bildirdi.

İran Dışişleri Bakanlığı sözcüsü İsmail Bağhay, Tahran'ın henüz bir anlaşmaya varamadığını söyledi. ABD tarafının pozisyon değiştirmeye devam ettiğini ve "kırmızı çizgi" olarak görülen konularda taviz verilmeyeceğini belirtti.

İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu'nun ofisi bir açıklama yayınladı. Açıklamada, Netanyahu'nun Trump ile görüştüğü ve anlaşmanın şartlarını memnuniyetle karşıladığı belirtildi. Bu şartlar arasında İran'ın zenginleştirilmiş nükleer malzemesinin geri alınması, zenginleştirme tesislerinin sökülmesi ve füze üretiminin sınırlandırılması yer alıyor.

Bill Gates: "Epstein Büyük Bir Hataydı"

Didem Bektaş — Thu, 11 Jun 2026 09:40:00 +0300

ABD Adalet Bakanlığı tarafından yayınlanan milyonlarca sayfalık Epstein belgelerinde adının geçmesi ve Epstein ile fotoğraflarının ortaya çıkmasının ardından gözler Gates'e çevrilmişti.

10 Haziran 2026 tarihinde gerçekleşen oturumda Gates, geçmişte Epstein ile görüşme kararının "ciddi bir muhakeme hatası" olduğunu itiraf etti.

"Bana Şantaj Yapmaya Çalıştı"

İfadesinde Epstein ile 2011 yılında küresel sağlık projeleri için bağış toplama amacıyla tanıştığını belirten Gates, Epstein’in o dönemde yasal sorunları olduğunu bildiğini ancak suçlarının ciddiyetini tam olarak idrak edemediğini savundu. Gates, Epstein ile ilişkisini şu sözlerle anlattı:

"Epstein ile görüşmek en başından beri büyük bir hataydı. İlişkimiz tamamen yardımseverlik ve bağış toplama görüşmeleriyle sınırlıydı. Asla onun adasına, çiftliğine veya evine gitmedim. Hiç kimseyi mağdur etmedim ve onun suç teşkil eden faaliyetlerine dair hiçbir şeye tanık olmadım."

Gates, Epstein'in kendi evlilik dışı ilişkileriyle ilgili bilgileri kullanarak üzerinde baskı kurmaya ve kendisiyle yeniden bağlantı kurmaya çalıştığını iddia etti: "Epstein, uydurduğu pek çok yalana ek olarak, geçmişteki sadakatsizliklerimle ilgili bilgileri kullanarak kendisiyle yeniden bağlantı kurmam için baskı yapmaya çalışıyordu. Bu çabalarına hiçbir zaman karşılık vermedim."

"Adalet Arayışına Destek Olmak İstiyorum"

2014 yılının sonunda Epstein ile olan tüm ilişkisini tamamen kestiğini vurgulayan Gates, bu ifadenin Epstein mağdurlarının adalet arayışına katkı sunmasını dilediğini belirtti. "Eğer Epstein ile geçirdiğim zaman ona herhangi bir itibar kazandırdıysa, bunun için derin bir pişmanlık duyuyorum" ifadelerini kullanan Gates, Epstein'in güçlü isimlerle kurduğu bağlantıları kendi meşruiyetini artırmak ve incelemelerden kaçmak için kullandığını artık çok daha net görebildiğini söyledi.

Soruşturma Devam Ediyor

Temsilciler Meclisi Gözetim Komitesi, Epstein’in yargı süreçlerindeki olası ihmalleri, ölümüne giden süreci ve etkili isimleri kullanarak kurduğu nüfuz ağını aydınlatmak amacıyla yürüttüğü soruşturmayı derinleştiriyor. Komite Başkanı James Comer, Gates'in gönüllü olarak ifade vermesinin önemine değinirken, soruşturmanın Epstein ile bağlantılı diğer isimleri de kapsayacak şekilde süreceğini belirtti.

Daha önce aralarında Bill Clinton gibi siyasi figürlerin de bulunduğu çok sayıda kişi benzer şekilde ifade vermişti. Bill Gates, şu ana kadar herhangi bir yasa dışı faaliyete karışmakla suçlanmadı.

Donald Trump: "Enflasyonu Seviyorum"

Didem Bektaş — Thu, 11 Jun 2026 08:54:40 +0300

ABD Çalışma İstatistikleri Bürosu tarafından açıklanan ve Mayıs ayında tüketici enflasyonunun son üç yılın en hızlı yükselişini kaydederek yüzde 4 seviyesini aştığını gösteren veriler, başkent Washington'da geniş yankı uyandırdı.

Kasım ayında yapılacak ara seçimler öncesinde Cumhuriyetçi Parti'nin hanesine olumsuz yansıyıp yansımayacağı tartışılan bu rakamlar karşısında Başkan Trump, oldukça sıra dışı bir tavır takındı.

“Operasyon Başarılı, Fiyatlar Düşecek”

Enflasyon endişelerine rağmen iyimserliğini koruyan Başkan Trump, fiyat artışlarını İran ile devam eden çatışma sürecine bağladı. Petrol piyasalarını kontrol altına almak için ABD ordusuna Hürmüz Boğazı'nda gizli bir operasyon talimatı verdiğini açıklayan Trump, bu operasyonun başarıyla sonuçlandığını savundu.

Trump, operasyonun detaylarına dair şunları kaydetti:

"Geçen gece, ışıkları kapalı ve radarları olmayan 22 gemiyi oradan (Hürmüz Boğazı'ndan) çıkardık, radarları yerle bir ettik. O petrolü aldık. Şu an 100 milyon varilden fazla petrolün piyasaya ulaşmasını sağladık. Petrolün varil fiyatının 85 dolar seviyesinde tutulmasının sebebi budur."

“Kaya Gibi Düşecek”

Başkan Trump, İran ile olan çatışmanın sona ermesiyle birlikte enerji maliyetlerinin hızla gerileyeceğini ve bunun enflasyonu da aşağı çekeceğini öngördü. Petrol fiyatlarının düşüşe geçeceğini iddia eden Trump, "Savaş bittiğinde petrolün eski seviyelerine gerilediğini göreceksiniz. Fiyatlar düşüyor, kaya gibi düşecek" ifadelerini kullandı.

Trump'tan İran'a Sert Çıkış

Didem Bektaş — Wed, 10 Jun 2026 14:47:44 +0300

Sosyal medya platformu Truth Social üzerinden yaptığı açıklamalarda Tahran'ın askeri gücünü hedef alan Trump, müzakere kapısının kapandığına işaret etti.

Daha önce her iki tarafın da acil bir ateşkes arayışında olduğunu belirten ABD Başkanı Trump, son mesajında İran'ın savunma kapasitesinin tamamen çöktüğünü iddia etti. Tahran yönetimine yönelik oldukça ağır ifadeler kullanan Trump, askeri ve diplomatik dengelerin ABD lehine değiştiğini savundu.

"İran Sadece Laftan İbaret"

İran ordusunun mevcut durumunu "tam bir karmaşa" olarak niteleyen Trump, yaptığı paylaşımda şu sert ifadelere yer verdi:

"İran ordusu tam bir karmaşa içinde. Deniz ve Hava Kuvvetleri gibi pek çok unsuru artık mevcut bile değil; tamamen yenilgiye uğratıldılar. İran sadece laftan ibaret, icraat yok. Orta Doğu’nun zorbası ÖLDÜ!"

İran'dan Ürdün ve Körfez'e Koordineli Saldırı

Didem Bektaş — Wed, 10 Jun 2026 09:04:37 +0300

İran Devrim Muhafızları, Ürdün'de ABD güçlerinin kullandığı El-Azrak Hava Üssü'nü uzun menzilli füzelerle hedef aldığını açıkladı.

Yapılan açıklamada, üs içerisindeki F-35 savaş uçağı hangarları ve bir komuta-kontrol merkezinin vurulduğu, toplamda 4 önemli noktanın imha edildiği belirtildi.

Eş zamanlı olarak Bahreyn'deki ABD üssü ve Kuveyt'teki El-Salem Üssü'nün de İHA ve füze saldırılarıyla hedef alındığı gelen bilgiler arasında. İran kanadı, ABD'nin herhangi yeni bir saldırısına karşı "ezici ve kesin" bir karşılık vermeye hazır oldukları mesajını verdi.

Kuveyt ve Ürdün'den Savunma Hamlesi

Saldırıların bölgedeki yankıları devam ederken, hedef alınan ülkelerden resmi açıklamalar geldi:

Kuveyt ordu kaynakları, hava savunma sistemlerinin ülkeye yönelik saldırıları önlemek amacıyla aktif edildiğini duyurdu. Vatandaşlara resmi makamların güvenlik talimatlarına uyma çağrısı yapıldı.

Ürdün Silahlı Kuvvetleri, kendi topraklarına doğru fırlatılan 5 füzenin savunma sistemleri tarafından engellenerek düşürüldüğünü açıkladı. Düşen füze parçalarının herhangi bir can kaybına veya ciddi hasara yol açmadığı bildirildi.

ABD'den Hürmüz Boğazı'nda Misilleme: İran'a Yönelik Operasyon Tamamlandı

Didem Bektaş — Wed, 10 Jun 2026 08:37:00 +0300

CENTCOM tarafından yapılan resmi açıklamada, saldırıların ABD Başkanı Donald Trump’ın talimatıyla gerçekleştirildiği vurgulandı.

9 Haziran tarihinde icra edilen operasyonun, "meşru müdafaa" çerçevesinde ve orantılı bir yanıt niteliğinde olduğu belirtildi.

Operasyon kapsamında, ABD Hava Kuvvetleri ve Donanması’na ait savaş uçaklarının hassas güdümlü mühimmatlar kullanarak şu hedefleri vurduğu kaydedildi:

Hürmüz Boğazı yakınlarındaki İran hava savunma sistemleri.

Yer kontrol istasyonları.

Gözetleme radarı tesisleri.

Açıklamada, bu operasyonun sadece helikopterin düşürülmesine değil, aynı zamanda bölge sularından geçiş yapan uluslararası ticari gemilere yönelik son dönemdeki tehditlere karşı da bir yanıt olduğu ifade edildi. ABD kuvvetlerinin bölgedeki "teyakkuz halini" ve hazırlıklı duruşunu koruyacağı belirtildi.

Trump ve Tahran'dan Karşılıklı Mesajlar

ABD Başkanı Donald Trump, Apache helikopterinin düşürülmesinin ardından yaptığı açıklamada, saldırıyı "kabul edilemez" olarak nitelendirmiş ve buna karşı "zorunlu bir karşılık" verileceğini vurgulamıştı.

İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi ise operasyonun hemen öncesinde ve sonrasında gelen gerilimi değerlendirdiği mesajında, helikopterin düşürülmesinde doğrudan İran'ın parmağı olduğuna dair iddialara net bir cevap vermedi. Erakçi, bölgedeki yabancı güçlerin "insan hataları" veya "kazalar" nedeniyle risk altında olduğunu savunarak, "Riski azaltmanın en iyi yolu çekilmeleridir" ifadesini kullandı.

Helikopterin Düşüşüyle İlgili Soruşturma Sürüyor

9 Haziran'da yaşanan helikopter kazasında, araçta bulunan iki pilotun güvenli bir şekilde kurtarıldığı ve durumlarının stabil olduğu bildirilmişti. Helikopterin bir teknik arıza sonucunda mı yoksa İran ateşine maruz kalarak mı düştüğüne dair başlatılan çok yönlü soruşturma ise devam ediyor.

Hürmüz Boğazı'nda ABD Helikopteri Düştü

Didem Bektaş — Tue, 09 Jun 2026 09:00:00 +0300

Bölgedeki jeopolitik gerilimin tırmandığı 28 Şubat tarihinden bu yana ABD ordusu, Hürmüz Boğazı'nda MQ-9 Reaper İHA'ları, F/A-18 ve F-35 savaş uçaklarının yanı sıra AH-64 Apache helikopterleri ile devriye faaliyetleri yürütüyor.

New York Times'ın askeri kaynaklara dayandırdığı bilgilere göre, bu kaza sonucunda kaybedilen helikopter, çatışmaların başlamasından bu yana kaybedilen ilk Apache olma özelliği taşıyor.

Kazanın Nedeni Henüz Netleşmedi

Helikopterin düşüş sebebi hakkında resmi makamlardan henüz kesin bir açıklama gelmedi. Uzmanlar ve askeri kaynaklar, kazanın arkasında birkaç farklı ihtimalin olabileceği üzerinde duruyor:

Helikopterin mekanik bir sorun yaşamış olma ihtimali.

Bölgedeki gerilim göz önüne alındığında, İran tarafından açılan bir ateş sonucu vurulmuş olma ihtimali.

Operasyonel süreçlerde karşılaşılabilecek farklı risk faktörleri.

Trump'tan İlk Açıklama

ABD Başkanı Donald Trump, kaza sonrası yaptığı açıklamada mürettebatın sağlık durumlarının iyi olduğunu teyit etti. Başkan Trump, olayla ilgili detaylı bir soruşturma başlatıldığını ve incelemelerin tamamlanmasının ardından resmi raporun kamuoyuyla paylaşılacağını duyurdu.

İran'dan Sonra İsrail de Saldırıları Durdurdu

Didem Bektaş — Mon, 08 Jun 2026 16:45:00 +0300

İran Silahlı Kuvvetleri'nin operasyonel karargahı Hatemu'l Enbiya, İsrail'e yönelik yürütülen askeri operasyonların sonlandırıldığını resmen duyurdu. Tahran yönetiminden gelen bu karar, İsrail'in İran'ın batı ve orta kesimlerine yönelik gerçekleştirdiği hava saldırıları ile İran’ın buna üç dalga halinde füze ile verdiği yanıtın ardından geldi.

İsrail’den "Washington" Vurgusu

Adının açıklanmasını istemeyen bir İsrailli yetkili, Tel Aviv yönetiminin Washington’un talebi üzerine İran topraklarına yönelik saldırılarını durdurma kararı aldığını belirtti. Ancak aynı yetkili, Lübnan cephesine ilişkin çok sert ifadeler kullanarak, saldırıların tüm gücüyle devam edeceğinin mesajını verdi.

İLGİLİ HABER

İran Askeri Operasyonları Durdurduğunu Açıkladı

Yetkili, İsrail’in kuzey bölgelerine yönelik herhangi bir saldırı düzenlenmesi durumunda, Lübnan’ın başkenti Beyrut’un güneyindeki Dahiye bölgesinin doğrudan hedef alınacağını vurguladı.

İsrail ordusu, ilan edilen ateşkese rağmen dün Lübnan’ın başkenti Beyrut’un Dahiye bölgesine hava saldırısı düzenlemişti. Bu hamleye tepki gösteren İranlı yetkililer, saldırıya karşılık verileceğini açıklamış; kısa bir süre sonra İran topraklarından ateşlenen füzeler İsrail’in kuzeyindeki birçok kentte sirenlerin çalmasına neden olmuştu.

İran ve İsrail arasındaki bu karşılıklı saldırı zinciri, bölgedeki güvenlik dengelerini yeniden sarsarken, uluslararası toplum tarafları itidale davet etmeye devam ediyor.

Trump'tan İsrail ve İran'a 'Ateşkes' Çağrısı

Didem Bektaş — Mon, 08 Jun 2026 14:23:00 +0300

İsrail ordusu, operasyonun kapsamına ilişkin yaptığı açıklamada, İran'ın stratejik hava savunma sistemlerini hedef alan "büyük bir saldırı" düzenlediklerini öne sürdü.

Bölgedeki askeri hareketlilik tansiyonu en üst seviyeye taşırken, karşılıklı saldırıların sürmesi uluslararası kamuoyunda endişeleri artırdı.

Trump’tan "Ateşkes" Çağrısı

Söz konusu tırmanışa ilişkin sosyal medya hesabından bir açıklama yapan Donald Trump, taraflara "derhal ateş açmayı durdurma" çağrısında bulundu.

İsrail, Gazze Sınır Kapılarını Kapattı

Didem Bektaş — Mon, 08 Jun 2026 09:27:20 +0300

İsrail Savunma Bakanlığı'na bağlı İşgal Altındaki Topraklarda Hükümet Faaliyetleri Koordinatörlüğü (COGAT) tarafından yapılan açıklamada, son saldırıların ardından bir dizi "gerekli güvenlik tedbirinin" devreye alındığı belirtildi.

Açıklamada, Gazze'nin dünyaya açılan geçiş noktaları olan Kerem Ebu Salim ve Refah Sınır Kapısı dahil olmak üzere bölgeye giriş-çıkışların sağlandığı tüm geçiş noktalarının ikinci bir duyuruya kadar kapalı tutulacağı ifade edildi.

COGAT'tan İnsani Durum Açıklaması

Sınır kapılarının kapatılmasının bölgedeki insani durumu etkilemeyeceğini savunan COGAT, ateşkesin başlangıcından bu yana Gazze'ye giren gıda miktarının, Birleşmiş Milletler (BM) verilerine göre nüfusun beslenme ihtiyacını önemli ölçüde aştığını öne sürdü.

Ancak bölgedeki yerel kaynaklar ve uluslararası insani yardım kuruluşları, ateşkese rağmen devam eden abluka ve kısıtlamaların, yaşam ve sağlık koşullarını kritik bir boyuta taşıdığını bildirmeye devam ediyor.

Filipinler'de 7.8 Büyüklüğünde Deprem! Tsunami Uyarısı Yapıldı

Didem Bektaş — Mon, 08 Jun 2026 08:46:12 +0300

ABD Jeolojik Araştırmalar Merkezi (USGS) ve Filipinler Volkanoloji ve Sismoloji Enstitüsü (PHIVOLCS) verilerine göre, depremin merkez üssü Sarangani ilinin açıkları olarak belirlendi. Yaklaşık 55 kilometre derinlikte meydana gelen deprem, bölgede son yılların en güçlü sarsıntısı olarak kayıtlara geçti.

Tsunami Uyarısı Yapıldı

Depremin ardından Pasifik Tsunami Uyarı Merkezi, kıyı bölgeleri için tsunami riskine karşı uyarı yayınladı. Bazı bölgelerde 1 metreyi aşan dalgaların gözlemlendiği bildirilirken, vatandaşların güvenli ve yüksek noktalara tahliye edilmesi için çalışmalar başlatıldı.

İlk gelen bilgilere göre:

Bölgeden gelen ilk haberlerde en az 4 kişinin hayatını kaybettiği ve 200'den fazla kişinin yaralandığı belirtiliyor.

Okulların 2026-2027 eğitim yılı açılışına denk gelen deprem nedeniyle, bölge genelinde tüm eğitim kademelerinde derslere ara verildi.

Sarangani ve civarındaki yerleşim yerlerinde binaların hasar gördüğü, elektrik kesintilerinin yaşandığı ve kurtarma ekiplerinin sahada enkaz çalışmalarını sürdürdüğü ifade ediliyor.

Sarsıntı sadece Filipinler ile sınırlı kalmadı; Endonezya ve Malezya’nın bazı kıyı kesimlerinde de hissedildi. Bölge ülkeleri de olası tsunami etkilerine karşı teyakkuza geçti. Yetkililer, artçı sarsıntıların devam edebileceği konusunda halkı uyararak, güncel gelişmeleri takip etmelerini istedi.

ABD, İki İran İHA'sını Daha Düşürdü

Didem Bektaş — Sun, 07 Jun 2026 10:00:00 +0300

CENTCOM tarafından yapılan yazılı açıklamada, bölgedeki deniz güvenliğini sağlama misyonuna vurgu yapılarak şu ifadelere yer verildi:

"Orta Doğu'da konuşlu ABD güçleri, Hürmüz Boğazı'ndaki uluslararası deniz trafiğini doğrudan tehdit eden İran'a ait 2 tek yönlü saldırı İHA'sını başarıyla düşürmüştür. ABD güçleri, bölgedeki istikrarı bozmaya yönelik İran kaynaklı saldırganlıklara karşı teyakkuzda olmayı sürdürüyor."

İsrail Ateşkese Rağmen Lübnan'a Saldırıyor

Didem Bektaş — Sat, 06 Jun 2026 13:10:00 +0300

Lübnan ordusu ve devlet medyası, İsrail'in Cumartesi günü güney Lübnan'a düzenlediği hava saldırılarında, iki taraf arasında yeni bir ateşkes anlaşmasının sağlanmasından günler sonra, üçü Lübnan askeri olmak üzere dokuz kişinin öldüğünü bildirdi.

Lübnan'da Ölü Sayısı Artıyor

Ordu tarafından yapılan açıklamada, Nabatiyeh şehri ile Marjayoun kasabasını birbirine bağlayan yola sabah saatlerinde düzenlenen hava saldırısında bir tuğgeneral, bir yüzbaşı ve bir askerin öldüğü belirtildi ancak isimler hemen açıklanmadı.

Devlet haber ajansı National News Agency'nin bildirdiğine göre, güneydeki Saksakiyah köyüne düzenlenen bir başka hava saldırısında altı kişi öldü, dört kişi de yaralandı.

Ordu açıklamasında, "İsrail'in Lübnan'a, halkına ve ordusuna karşı süregelen, kasıtlı ve tekrarlanan saldırganlığı, azmimizi, inancımızı ve kararlılığımızı daha da güçlendirmektedir" dedi.

Açıklamada, İsrail'in saldırılarının "istikrarı yeniden sağlayacak, kapsamlı bir ateşkes kuracak ve İsrail'in işgal altındaki Lübnan topraklarından çekilmesine yol açacak bir çözüme ulaşma çabalarını engellemeyi" amaçladığı belirtildi.

İsrail ordusundan, askerlerin ölümüne yol açan hava saldırısıyla ilgili henüz bir açıklama yapılmadı.

En son ilan edilen ateşkes, ABD arabuluculuğunda İsrail ve Lübnan hükümeti arasında yapılan görüşmeler sonucunda gerçekleşti. Lübnan hükümeti, Hizbullah'ı ülkeyi savaşa sürüklemekle suçluyor ve son çatışmalardan önce örgütü silahsızlandırmak için çaba sarf etmişti. Lübnanlı militan grup ise ateşkesi reddetti.

Hava saldırıları, Lübnan Cumhurbaşkanı ve Başbakanının, Lübnan hükümeti ile İsrail arasında varılan son ateşkes anlaşmasına İran'ın karşı çıkmasını eleştirmesinden ve ülkelerinin Tahran tarafından Washington ile görüşmelerinde bir "pazarlık kozu" olarak kullanılmaması gerektiğini söylemesinden bir gün sonra gerçekleşti.

İran Dışişleri Bakanı Abbas Araghchi, Cumartesi günü X'te yaptığı bir paylaşımda, Cumhurbaşkanı Joseph Aoun'un açıklamalarının ardından "İnsan, Lübnan'ın beşte birini işgal eden, Lübnanlıların dörtte birini yerinden eden ve ülkesini her gün bombalayanın İran olduğunu düşünür" dedi.

Araghchi, İsrail'i kastederek, "Lübnan İran için bir pazarlık kozu olsaydı, çoktan bir anlaşma yapmış olurduk. Sayın Başkan, Lübnan'ı gerçek düşmanınızdan kurtarın" dedi.

Savaş, İsrail ve ABD'nin İran'a yönelik saldırılarına başlamasından iki gün sonra, 2 Mart'ta Hizbullah'ın kuzey İsrail'e roket fırlatmasıyla başladı. İsrail o zamandan beri Lübnan'a karadan bir işgal başlattı ve 1 milyondan fazla insanı yerinden eden geniş çaplı saldırılar gerçekleştirdi.

İsrail birlikleri Lübnan'ın yaklaşık beşte birini ele geçirdi ve 1982-2000 yılları arasındaki işgalin sona ermesinden bu yana ülkenin güneyine en fazla ilerleyen bir noktaya ulaştı.

Savaşın başlamasından bu yana Lübnan'da 3.500'den fazla kişi öldü. Çatışmalarda en az 29 İsrail askeri ve üç sivil hayatını kaybetti.

Trump: "İran'dan Sonra Küba ile İlgileneceğiz"

Didem Bektaş — Fri, 05 Jun 2026 09:20:00 +0300

Küba halkının kendilerinden yardım istediğini iddia eden ABD Başkanı Trump, mevcut yönetimi hedef alarak şu ifadeleri kullandı:

"Orası bir nevi çökmüş durumda. İran İslam Cumhuriyeti ile işimizi bitirir bitirmez burayla ilgileneceğiz. Her seferinde tek bir iş yapmayı severim. Dönüş yolunda Küba'da kısa bir mola vereceğiz."

Trump, Küba halkına "iyilik" yapmak istediklerini belirterek, Havana yönetimine karşı baskıcı politikaların ve uygulanan yeni yaptırımların sonuç vereceğini savundu.

Küba'dan Sert Tepki

Trump'ın açıklamaları ve ABD Hazine Bakanlığı tarafından açıklanan yeni yaptırım listesi, Küba'da büyük tepkiyle karşılandı.

ABD; Küba Devlet Başkanı Miguel Diaz-Canel, eşi ve üvey oğlunun yanı sıra eski lider Raul Castro’nun oğlu Alejandro Castro Espin ve torunu Raul Alejandro Castro Calis'i yaptırım listesine aldı. Ayrıca Küba Savunma Bakanlığı, Halklarla Dostluk Enstitüsü ve Devrimi Savunma Komiteleri gibi birçok kurum yaptırım kapsamına alındı.

Küba Devlet Başkanı Diaz-Canel, sosyal medya hesabı üzerinden yaptığı açıklamada, ABD'nin adımlarını "siyasi körlük" ve "emperyalist saldırganlık" olarak nitelendirdi.

Diaz-Canel, ABD'nin bu yaptırımlarla çatışma ortamını tırmandırmayı ve askeri müdahale için "bahane" yaratmayı amaçladığını belirterek, bu tür müdahalelerin başarısız olacağını vurguladı.

İran: "İsrail Lübnan'dan Çekilmeden Bölgede Barış Sağlanamaz"

Didem Bektaş — Thu, 04 Jun 2026 19:25:00 +0300

Devrim Muhafızları tarafından paylaşılan açıklamada, Tel Aviv yönetiminin uluslararası toplumun tüm çağrılarına rağmen saldırılarını sürdürdüğü belirtilerek şu ifadeler öne çıktı:

Dünya genelindeki tepkilerin İsrail yönetimi üzerinde etkisiz kaldığı, ABD’nin politikalarının ise bölgedeki çatışmaları ve "soykırım" iddialarını daha da körüklediği kaydedildi. Lübnan halkının, "çocuk katili" olarak tanımlanan ABD destekli bir sözleşmeye boyun eğmeyeceği ifade edildi.

İsrail'in askeri operasyonları derhal durdurması, işgal ettiği Lübnan topraklarını boşaltması ve uluslararası kabul görmüş sınırlarına çekilerek Lübnan'ın toprak bütünlüğüne saygı duyması gerektiği belirtildi.

İLGİLİ HABER

Dışişleri Bakanlığı'ndan İsrail'e Sert Tepki: Yasa Dışı Yerleşim Kararı Kınandı

"Tüm Cephelerde Ateşkes Şart"

İran, ateşkesin sadece bölgesel değil, topyekûn bir çözümle mümkün olabileceğini savundu. Açıklamada, "İran'ın ateşkesi kabul etmesi, Lübnan dahil olmak üzere tüm cephelerde eş zamanlı ateşkes sağlanmasına bağlıdır" denildi.

İran Devrim Muhafızları, İsrail'in bölge halkının direnişini kıramadığını ve yalnızca "viran edilmiş topraklara" hükmedebildiğini iddia ederek, işgal güçlerinin çekilmeden bölgedeki gerilimin sona ermeyeceğini yineledi.

Avrupa'da Kavurucu Yaz Alarmı: El Nino Etkisi O Ülkeleri Esir Alacak!

Didem Bektaş — Wed, 03 Jun 2026 20:03:00 +0300

Yaşanan sıcak hava dalgaları, Avrupa'da endişe verici bir tabloyu gün yüzüne çıkardı. Sadece Birleşik Krallık'ta sıcaklıkların zirve yaptığı haftada 250'yi aşkın "fazladan ölüm" yaşandığı tahmin ediliyor. Bilimsel veriler, Avrupa genelindeki her üç sıcaklığa bağlı ölümden ikisinin doğrudan insan kaynaklı iklim kriziyle ilişkili olduğunu kanıtlıyor.

Uzmanlara göre ölümlerin yüksek olmasının temel sebebi, sıcaklıkların ani bastırması ve şehirlerin bu radikal değişime henüz uyum sağlayamamış olması.

Akdeniz'in Geleneksel Çözümleri, Kuzey'e Örnek Olabilir mi?

Avrupa'da küresel ısınmaya karşı en büyük sınavı ise Akdeniz ülkelerinden ziyade Kuzey Avrupa ülkeleri veriyor. Akdeniz ülkeleri; panjurlar, tenteler, gölgeli sokaklar ve kamu çeşmeleri gibi binlerce yıllık geleneksel mimariyle sıcağa karşı direnç gösterirken; Birleşik Krallık, İsviçre ve Norveç gibi kuzey ülkeleri bu konuda oldukça savunmasız durumda.

Özellikle Kuzey Avrupa'daki yalıtımlı ancak yaz sıcaklarına göre tasarlanmamış yapılar, binaları birer "fırına" dönüştürerek konfor seviyesini hızla düşürüyor.

"Sıcaklık-Sağlık Eylem Planı" Yetersiz

Araştırmalar, iklim krizine karşı yürütülen ulusal politikaların hala oldukça geride kaldığını gösteriyor:

38 Avrupa ülkesinden sadece 21'inin kapsamlı bir "sıcaklık-sağlık eylem planı" bulunuyor.

Otoparkları yeşil alanlara dönüştürmek veya sokakları ağaçlandırmak gibi temel kentsel dönüşüm önerileri, hala "radikal fikirler" olarak görülüyor.

Klima Sistemleri Zorunlu Hale Gelebilir

Hükümet iklim danışmanları, pasif çözümlerin artık yetersiz kalacağı uyarısında bulunuyor. Gelecek 10 yıl içinde tüm hastane ve bakımevlerine, 25 yıl içinde ise tüm okullara klima sistemleri kurulması resmi olarak tavsiye ediliyor.

Avrupa şehirlerini, sadece ekonomik bir kriz değil, aynı zamanda hayati bir "kentsel adaptasyon" sınavı bekliyor. İklim krizinin etkileri derinleştikçe, şehirlerin mimari ve altyapısal olarak sıcağa karşı "yeniden inşa edilmesi" artık bir seçenek değil, bir zorunluluk olarak öne çıkıyor.

2026 Dünya Kupası Öncesi ABD'de Ebola Alarmı!

Didem Bektaş — Wed, 03 Jun 2026 10:38:50 +0300

Beyaz Saray'da düzenlenen basın brifinginde konuşan Medicare ve Medicaid Hizmetleri Direktörü Dr. Mehmet Öz, dev turnuva süresince halk sağlığını korumak adına atılacak adımları kamuoyuyla paylaştı.

Havalimanlarında Ebola Tarama Merkezleri Kuruluyor

Dr. Mehmet Öz, turnuva nedeniyle yaşanacak yoğun uluslararası yolcu trafiğine dikkat çekerek, havalimanlarında Ebola tarama merkezlerinin kurulacağını duyurdu. Virüsle mücadele konusunda ellerinde "iyi yapılandırılmış bir oyun planı" olduğunu ifade eden Öz, şunları kaydetti:

"Uluslararası turnuva süresince herhangi bir halk sağlığı sorunu yaşanmaması için gerekli tüm tedbirleri aldık. ABD Ulusal Sağlık Enstitüsü, hastalıkla mücadele konusunda yoğun bir çalışma yürütüyor."

Öz, süreci yöneten isimlerden biri olan ABD Ulusal Sağlık Enstitüsü Direktörü Jay Bhattacharya'nın çalışmalarına olan güvenini dile getirerek, Ebola salgınına karşı yürütülen yönetimin son derece etkin olduğunu vurguladı.

Ebola Virüsü Nedir ve Neden Endişe Yaratıyor?

Son dönemde özellikle Kenya merkezli olarak yeniden kendini gösteren Ebola virüsü, dünya genelinde sağlık otoritelerini alarm durumuna geçirmiş durumda. Bir tür kanamalı ateşe yol açan virüs, oldukça yüksek bir ölüm oranına sahip olmasıyla biliniyor.

İlk kez 1976 yılında Sudan ve Kongo Demokratik Cumhuriyeti'nde (KDC) ortaya çıkan virüs, adını ilk görüldüğü yer olan Ebola Nehri'nden alıyor.

2013 yılı sonunda Batı Afrika’da yayılan salgın; Gine, Liberya ve Sierra Leone’de 2014-2017 yılları arasında yaklaşık 30 bin kişinin virüsle enfekte olmasına ve 11 binden fazla insanın hayatını kaybetmesine neden olmuştu.

Dünya Kupası gibi milyonlarca insanı bir araya getiren devasa bir organizasyonda, virüsün yayılma riskine karşı alınan bu sıkı tedbirler, hem sporcuların hem de taraftarların güvenliği açısından kritik bir önem taşıyor. ABD makamları, turnuva süresince hastalıkla ilgili gelişmeleri anlık olarak takip etmeye devam edecek.

Mescid-i Aksa'da Statüko İhlali: 8 Ülkeden Sert Kınama

Didem Bektaş — Tue, 02 Jun 2026 20:33:00 +0300

Bugüne kadar Mescid-i Aksa içerisinde herhangi bir ülkenin bayrağının açılmasına müsamaha göstermeyen İsrail polisinin, bu kez gerçekleşen eyleme müdahale etmemesi dikkat çekti.

Sosyal medya kullanıcıları ve bölge uzmanları, bu durumu Mescid-i Aksa’daki tarihi statükonun alenen ihlal edilmesi ve sahadaki baskı politikalarında yeni bir aşamaya geçilmesi olarak değerlendirdi.

Türkiye'nin de Aralarında Olduğu 8 Ülkeden Ortak Bildiri

Yaşanan bu provokasyon karşısında Türkiye, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), Endonezya, Katar, Mısır, Pakistan, Suudi Arabistan ve Ürdün’ün dışişleri bakanları ortak bir bildiri yayımladı. Söz konusu eylemler "en güçlü şekilde" kınanırken, İsrail’in bölgedeki agresif tutumu sert bir dille eleştirildi.

Yayımlanan ortak metinde öne çıkan başlıklar şunlar oldu:

İsrail, uluslararası hukuk bağlamında "işgalci güç" olarak nitelendirildi.

Doğu Kudüs’ün tarihi, hukuki ve demografik yapısını bozmaya yönelik tüm sistematik ihlaller kategorik olarak reddedildi.

Kudüs’teki Müslüman ve Hristiyan kutsal mekanlarının korunmasında Ürdün’ün tarihi Haşimi vesayetinin yasal ve özel rolü vurgulandı.

Bildiride, 144 dönümlük Mescid-i Aksa alanının tamamının yalnızca Müslümanlara ait bir ibadet yeri olduğu hatırlatıldı. Ayrıca, Ürdün Evkaf ve İslami İşler Bakanlığı’na bağlı Kudüs Vakıfları ve Mescid-i Aksa İşleri Dairesi'nin, kutsal mekanın yönetimi ve girişlerin düzenlenmesi konusundaki tek yasal merci olduğu yinelendi.

ABD ve İran Arasında Nükleer Diplomasi

Didem Bektaş — Tue, 02 Jun 2026 19:45:00 +0300

Görüşmelere ilişkin değerlendirmelerde bulunan Rubio, İran’ın askeri kapasitesine de dikkat çekti. Tahran yönetiminin elinde hala çok sayıda insansız hava aracı (İHA) bulunduğunu kabul eden Dışişleri Bakanı, buna karşın "İran'ın konvansiyonel savunma kalkanının gücü önemli ölçüde azaldı" ifadesini kullandı.

İletişim Hattında Kesinti İddiaları

ABD kanadından gelen bu olumlu mesajlara karşın, İran basınında farklı bir tablo çiziliyor. Bugün yerel basında yer alan haberlerde, Tahran ile Washington arasındaki doğrudan iletişim hattının birkaç gündür kesintiye uğradığı iddia edildi.

Hürmüz Boğazı Çevresinde Gerilim Artıyor

Didem Bektaş — Mon, 01 Jun 2026 15:30:00 +0300

ABD Merkez Komutanlığı (Centcom), "İran'ın saldırgan eylemlerine" karşılık olarak "kendini savunma amaçlı saldırılar" başlattığını ve bu eylemlerin arasında uluslararası sularda bir ABD insansız hava aracının düşürülmesinin de bulunduğunu açıkladı.

İran İslam Devrim Muhafızları Ordusu (IRGC), ABD güçlerinin güney İran'a yönelik bir saldırı için kullandığı bir hava üssünü hedef aldığını açıkladı.

Bu arada Kuveyt, hava savunma sisteminin "düşmanca" füzeler ve insansız hava araçlarıyla mücadele ettiğini açıkladı; dışişleri bakanlığı daha sonra "iğrenç ve tekrarlanan İran saldırılarını" kınadı.

Trump, Pazartesi sabahı Truth Social'da yaptığı bir paylaşımda eleştirmenlerine "arkalarına yaslanıp rahatlamalarını" söyleyerek, "sonunda her şey yoluna girecek" dedi. İran'ın "gerçekten bir anlaşma yapmak istediğini ve bunun ABD için iyi bir anlaşma olacağını" belirtti.

Bu grevler, aylardır süren savaşı sona erdirecek bir anlaşma konusunda hafta sonu yapılan görüşmelerin ilerleme kaydedememesinin ardından iki taraf arasında yaşanan son karşılıklı hamleyi işaret ediyor; ABD medyası, Trump'ın anlaşmanın şartlarında değişiklikler talep ettiğini bildirmişti.

Son değişiklikler Hürmüz Boğazı gemi geçiş kanalı ve yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyumun çıkarılmasıyla ilgili. Beyaz Saray yorum talebine yanıt vermedi.

Pazartesi günü İran Dışişleri Bakanlığı sözcüsü, ABD'nin "sürekli olarak görüşlerini değiştirdiğini ve yeni veya çelişkili taleplerde bulunduğunu" belirterek, bunun doğal olarak "müzakereleri uzatacağını" söyledi.

Ülkenin baş müzakerecisi Pazar günü yaptığı açıklamada, İran'ın hakları tam olarak güvence altına alınmadığı sürece Tahran'ın hiçbir anlaşmaya varmayacağını söylemişti.

ABD ordusu, Cumartesi ve Pazar günleri İran'ın güney kıyılarına yakın Goruk şehrinde ve Hürmüz Boğazı'ndaki bir ada olan Qeshm'de "İran'a ait insansız hava araçlarının radar ve komuta kontrol merkezlerine yönelik öz savunma saldırıları" düzenlediğini açıkladı.

Centcom, X platformunda yaptığı bir paylaşımda, ABD savaş uçaklarının İran ordusunun hava savunma sistemlerini, bir yer kontrol istasyonunu ve "bölgesel sulardan geçen gemiler için açık bir tehdit oluşturan" iki insansız hava aracını vurduğunu belirtti. Saldırılarda hiçbir Amerikan personelinin yaralanmadığı da ifade edildi.

İran Dışişleri Bakanlığı sözcüsü, saldırıların ateşkesin ihlali olduğunu söyledi.

İran Devrim Muhafızları, ABD'nin Basra Körfezi'ndeki Sirik Adası'nda bulunan ve İran'ın güney kıyı şeridinden yaklaşık 65 km uzaklıkta yer alan bir iletişim kulesine saldırmak için kullandığını iddia ettiği üssü hedef aldığını söyledi.

Kuveyt ordusu Pazartesi sabahı erken saatlerde "düşman füze ve insansız hava aracı saldırılarıyla karşı karşıya olduklarını" açıkladı; devlet haber ajansı KUNA ise ülke genelinde hava saldırısı sirenlerinin çaldığını bildirdi.

Daha sonra dışişleri bakanlığı, Kuveyt'e yönelik "tehlikeli bir tırmanışı ve doğrudan bir saldırıyı temsil eden, iğrenç ve tekrarlanan İran saldırılarını en güçlü şekilde kınayan" bir açıklama yayınladı.

Açıklamada, bu tür saldırıların bölgedeki gerilimi azaltma çabalarını "baltaladığı" ve ülkenin kendini savunmak için "gerekli her türlü önlemi alma" hakkını saklı tuttuğu belirtildi.

Tahran, geçen hafta Kuveyt'teki bir hava üssünü hedef alarak, daha önce ABD'nin düzenlediği ve İran'ın gemilerinin ve füzelerinin nakliye kanalının çevresine mayın döşemesini önlemeyi amaçladığını söylediği hava saldırılarına karşılık verdi.

İran Meclisi Başkanı Kalibaf'tan Müzakere Mesajı

Didem Bektaş — Sun, 31 May 2026 16:00:00 +0300

İran Meclisi’nde düzenlenen oturumda konuşan Meclis ve Müzakere Heyeti Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, ülkesinin içinde bulunduğu durumu "kader belirleyici bir savaş" olarak nitelendirdi.

Kalibaf, İran’ın askeri alanda kazandığı başarıların ardından sürecin yeni bir evreye girdiğini belirtti.

"Ekonomik Baskı ve Manipülasyonla Teslim Almaya Çalışıyorlar"

Konuşmasında düşman olarak nitelendirdiği tarafların, askeri sahada yaşadıkları yenilgiyi telafi etmek için farklı yöntemlere başvurduğunu kaydeden Kalibaf, şu ifadeleri kullandı:

"Düşman, bizi teslim olmaya zorlamak amacıyla savaşın yeni evresinde ekonomik baskı ve medya manipülasyonlarına başvurdu. Ancak biz bu topyekun mücadelenin askeri saha, sokak, diplomasi ve halka hizmet olmak üzere dört ayrılmaz cephesiyle kararlılığımızı sürdürüyoruz."

"Yegane Ölçüt, Somut Kazanımlardır"

Müzakerelerdeki kırmızı çizgilerini belirleyen Kalibaf, diplomasi masasında elde edilen kazanımların, sahada verilen mücadelenin bir sonucu olması gerektiğini belirtti. Temsilcilerinin düşmanın söylemlerine şüpheyle yaklaştığını kaydeden İran Meclis Başkanı, sürece dair şunları söyledi:

"Diplomasi cephesindeki temsilcilerimiz, düşmanın sözlerine ve vaatlerine hiçbir şekilde güvenmiyor. Bizim için yegane ölçüt, kendi taahhütlerimizi yerine getirmeden önce elde etmemiz gereken somut kazanımlardır. İran halkının haklarını masada aldığımızdan tam olarak emin olana kadar hiçbir anlaşmayı onaylamayacağız."

"Zaferin Anahtarı Siyasi Bütünlük"

Kalibaf, konuşmasını İran'ın iç dinamiklerine vurgu yaparak sonlandırdı. Ülkenin düşmanı geri püskürtmesindeki en büyük zafer etkeninin siyasi ve toplumsal bütünlük olduğunu belirten Kalibaf, diplomasinin asıl görevinin de bu bütünlüğün sağladığı gücü hukuki ve siyasi kazanımlara dönüştürmek olduğunu dile getirdi.

DSÖ'den Yoğun Ebola Mesaisi

Didem Bektaş — Sun, 31 May 2026 12:02:00 +0300

30 Mayıs'ta Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) Genel Direktörü Tedros Adhanom Ghebreyesus, Afrika ülkesi Kongo'nun tarihindeki üçüncü büyük Ebola salgınının merkez üssü olan Ituri eyaletini ziyaret etti. Hastalık, sağlık yetkililerinin müdahale edebileceğinden daha hızlı yayılıyordu.

DSÖ Genel Direktörü Tedros Adhanom Ghebreyesus, 30 Mayıs'ta Demokratik Kongo Cumhuriyeti'nin Ituri eyaletindeki Ebola salgınına müdahaleyi koordine etmek için Bunia havaalanına geldi. Bu, Kongo'daki 17. Ebola salgını. Dünya Sağlık Örgütü, mevcut yayılma hızının uluslararası toplumun müdahale kapasitesini aştığını, salgınla mücadele için gerekli mali ve insan kaynaklarının ise ciddi anlamda yetersiz olduğunu kabul ediyor.

Ituri eyaletinin başkenti Bunia'da konuşan Tedros, bu salgına neden olan Bundibugyo virüsü türü için şu anda onaylanmış bir aşı veya özel bir tedavi bulunmadığını söyledi. Bu nedenle, izolasyon, sıvı takviyesi ve ağrı yönetimi gibi erken destekleyici bakım önlemleri özellikle önemlidir.

İLGİLİ HABER

Uzmanlardan Ölümcül Ebola Virüsü Uyarısı: Çok Hızlı Yayılıyor, Çok Can Alıyor!

"Erken Tıbbi Yardım Fark Yaratıyor"

Tedros, "Erken tıbbi yardım almak gerçekten fark yaratıyor," diye vurguladı.

DSÖ başkanı ayrıca, Ebola kurbanlarının cesetlerinin son derece bulaşıcı olduğu uyarısında bulunarak, insanların güvenli cenaze törenleri yapmaları gerektiğini şu sözlerle vurguladı:

"Sevilen birini kaybetmenin ne kadar acı verici olduğunu ve ona layıkıyla veda etmenin ne anlama geldiğini anlıyorum. Kaybettiklerimiz için yas tutarken, bir başkasının da kaybolmasını önlemek için elimizden gelen her şeyi yapmalıyız."

Sağlık yetkililerine göre, ölen hastaların cenazelerini geleneksel defin törenleri için evlerine götürmek amacıyla kalabalıkların sağlık tesislerine saldırdığı çok sayıda olay yaşandı ve bu da hastalık yayılma riskini artırdı.

İLGİLİ HABER

DSÖ'den Küresel Ebola Alarmı

Dünya Sağlık Örgütü (WHO), 29 Mayıs itibarıyla Kongo'da 906 şüpheli Ebola vakası ve hastalıkla bağlantılı olduğu düşünülen 223 ölüm kaydedildiğini bildirdi. Bu arada, Kongo Sağlık Bakanlığı, şüpheli vaka sayısının 1.028'e, doğrulanmış vaka sayısının ise 225'e yükseldiğini açıkladı.

Sağlık yetkilileri ve yardım görevlileri, hastalığın haftalarca sessizce ve fark edilmeden yayılmasının ardından maske gibi temel malzemelerin bile yetersiz kaldığını söylüyor.

Sınır Tanımayan Doktorlar (MSF), 30 Mayıs'ta mevcut müdahalenin salgının hızına hâlâ yetişemediği konusunda uyarıda bulundu.

Yardım Fonu Yetersiz Kaldı

Dünya Sağlık Örgütü'ne göre, örgüt pandemiye müdahale için ihtiyaç duyduğu fonun yalnızca yaklaşık üçte birini alabildi. Bu arada, Afrika Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri (Afrika CDC) Direktörü Jean Kaseya, bağışçıların katkı düzeylerini yeniden değerlendirmesiyle birlikte bazı ilk fon taahhütlerinin önemli ölçüde azaldığını söyledi.

Salgını kontrol altına alma yeteneği konusundaki endişelerin ortasında, Kongo Sağlık Bakanı Samuel Roger Kamba, Ebola'nın "kontrolden çıktığı" fikrini reddederek, önceki salgınlardan edinilen deneyimin ülkenin durumu kontrol altına almasına yardımcı olacağını şu sözlerle savundu:

"Salgınlara müdahale konusunda tecrübemiz var. Geçen yıl Ebola'yı yendik. Bize güvenin, ne yaptığımızı biliyoruz."

İlgili gelişmelerde, Brezilya, Sao Paulo eyaletinde Kongo'dan yeni dönen bir adamla bağlantılı olduğu düşünülen bir Ebola vakasını soruşturduğunu duyurdu. Yetkililer, hastanın şu anda uzman bir hastanede izole edildiğini belirtti.

Trump'tan İran ve Nükleer Silah Açıklaması

Didem Bektaş — Sun, 31 May 2026 09:18:13 +0300

ABD Başkanı Donald Trump, İran'dan nükleer silah geliştirmeyeceğine dair güvenceler aldığını söyledi; bu arada, Tahran'a daha sert bir barış önerisi gönderdiğine dair haberler de ortaya çıktı.

Teklifte yapılacak herhangi bir değişiklik, Ortadoğu savaşını resmen sona erdirecek ve Hürmüz Boğazı deniz yolunu açacak bir anlaşmaya varılmasını daha da geciktirebilir; bu anlaşma, gergin söylemler ve zaman zaman yaşanan silahlı çatışmalara rağmen haftalarca süren çabaların ardından sağlanamamıştı.

New York Times ve Axios medya kuruluşları Cumartesi günü, Trump'ın İran'a "daha sert" şartlar içeren yeni bir çerçeveyi değerlendirilmek üzere geri gönderdiğini bildirdi, ancak bunun ne anlama geldiği hemen belli olmadı.

İlk amaç Boğaz'ı Yeniden Açmak

Trump, herhangi bir anlaşmadaki önceliklerinin İran'ın nükleer silah geliştirmesini durdurmak ve abluka altındaki Hürmüz Boğazı'nı yeniden açmak olduğunu söyledi.

Cumartesi gecesi Fox News'teki programında yayınlanan bir röportajda gelini Lara Trump'a, "Sahip olmam gereken tek garanti, nükleer silahların olmayacağıdır. Bunu kabul ettiler ve bu çok ilginçti," dedi.

Ancak Tahran daha önce Trump'ın iddialarına şüpheyle yaklaşmıştı ve partiler temel öncelikleri konusunda oldukça farklı görüşlere sahipti.

İran medyasına göre, İran, nükleer programı gibi konularda esaslı görüşmelere geçmeden önce dondurulmuş 12 milyar dolarlık varlığın serbest bırakılmasını talep ettiğini ve Trump'ın daha önce zenginleştirilmiş uranyumunun (nükleer silahların öncüsü) imha edileceğine dair açıklamalarını "asılsız" olarak nitelendirdi.

Tahran, devam eden çatışmalara rağmen, savaşın sona ermesinde Lübnan'ın da mutlaka yer alması gerektiğinde ısrar etti ve Beyrut, İsrail'i "yakıp yıkma politikası" izlemekle suçladı; İsrail güçleri ilerleyerek İran destekli Hizbullah grubunu hedef aldığını söylediği hava saldırıları düzenledi.

"İstediğimizi Elde Edemezsek, Farklı Bir Şekilde Bitireceğiz"

Trump ve ABD yetkililerinin daha önce bir anlaşmaya varmak üzere olduklarını söylemelerinin ardından, Fox'a verdiği röportajda daha az aceleci bir ton takınarak yeniden askeri harekâta işaret etti ve şunları söyledi:

"Hiç acelem yok. Yavaş ama emin adımlarla istediğimizi elde ediyoruz sanırım ve eğer istediğimizi elde edemezsek, farklı bir şekilde bitireceğiz."

Tahran ve Washington'ın Nisan ayında geçici bir ateşkes sağlaması ve ardından Pakistan'ın ev sahipliğinde gerçekleşen tarihi görüşmelerden bu yana İran ve Körfez genelindeki günlük grevler durmuş olsa da, silahlı çatışmalar ara ara devam ediyor.

İran devlet televizyonu IRIB'in bildirdiğine göre, İran Devrim Muhafızları, "düşmanca operasyonlar yürütmek üzere İran karasularına girmek üzere olan" bir ABD askeri insansız hava aracını düşürdü; ancak bu olay ABD tarafından henüz doğrulanmadı.

Haftanın başlarında, kırılgan ateşkesin ardından en şiddetli çatışmalar yaşandı; ABD güçleri İran'ın Bandar Abbas limanına saldırılar düzenledi ve İran da misilleme ateşiyle karşılık verdi.

Trump'tan İran'a 'Nihai Karar' Mesajı

Didem Bektaş — Fri, 29 May 2026 18:55:00 +0300

İran ile olan diplomatik ve askeri gerilimi tırmandıran gelişmelere dair açıklamalarında oldukça kararlı bir tutum sergileyen Trump, "İran için nihai kararı vereceğim" ifadelerini kullandı.

Trump'ın bu açıklaması, uzun süredir devam eden yaptırımlar ve bölgedeki askeri hareketliliğin ardından Washington'ın yeni bir stratejiye geçebileceği şeklinde yorumlandı.

Trump'tan Yeni Şartlar Listesi

Başkan Trump, açıklamaları sırasında İran'a yönelik yeni ve net taleplerini de sıraladı. Bölgedeki ticari ve güvenlik istikrarını merkeze alan Trump'ın öne çıkan şartları şunlar oldu:

Trump, dünya petrol arzı için kritik öneme sahip Hürmüz Boğazı'nın derhal trafiğe açılması gerektiğini vurguladı.

Boğazdaki mevcut tehditlerin bertaraf edilmesi için bölgedeki mayınların acilen temizlenmesi gerektiğini belirtti.

İran'ın nükleer kapasiteye ulaşmasına kesinlikle müsaade edilmeyeceğinin altını bir kez daha çizen Trump, "İran nükleer silaha sahip olmayacak" dedi.

Ebola Krizinde Finansal Çıkmaz: O Ülkelerde Büyük Salgın Alarmı!

Didem Bektaş — Fri, 29 May 2026 11:13:19 +0300

Salgın, ABD’de yeni dönem politikalarıyla birlikte USAID gibi kuruluşların bütçelerinde yaşanan daralmanın ardından gelen ilk büyük sağlık krizi olarak kayıtlara geçti.

Veriler, krizin mali boyutunu gözler önüne seriyor: ABD’nin KDC’ye yaptığı dış yardım, 2024 yılında 1,4 milyar dolar seviyesindeyken, bu yılın ilk döneminde sadece 21 milyon dolarda kaldı. Fonların çekilmesi, geçmişte hayat kurtaran hızlı müdahale altyapısının işlevsiz hale gelmesine yol açtı.

Laboratuvar Yok, Can Kaybı Artıyor

Salgının merkez üssü konumundaki Ituri eyaletinin Bunia kentinde durum endişe verici. Alima STK koordinatörü Dr. Papys Lame, Ebola’nın sıtma ve tifo ile karıştırılmasının ve bölgede test imkanlarının yetersizliğinin, vaka takibini imkansız kıldığını belirtiyor.

Sahadaki sağlık çalışanları da büyük bir tehdit altında. Sadece Bunia’daki tıp merkezinde en az beş doktor ve hemşire, virüs kaparak hayatını kaybetti. Uzmanlar, resmi verilerin "buz dağının sadece görünen kısmı" olduğu konusunda uyarıyor.

Güven Krizi ve Şiddet Olayları

Tıbbi yetersizliklerin yanı sıra, yerel halk ile insani yardım ekipleri arasındaki derin güvensizlik krizi tırmandırıyor. Salgının varlığına inanmayan bazı grupların tepkisi şiddete dönüşmüş durumda.

Son olarak Rwampara bölgesinde, defin kurallarına uymadan naaşını almak isteyen bir grubun Ebola merkezini ateşe vermesi, yardım ekiplerinin bölgedeki çalışma koşullarının ne kadar tehlikeli olduğunu kanıtladı.

Küresel Refleks Zayıf, Aşı Çalışmaları Sürüyor

Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) durumu "uluslararası kamu sağlığı acil durumu" ilan ederken, Oxford Üniversitesi bilim insanları aşı çalışmaları için iki aylık bir takvim duyurdu. Ancak küresel siyasi kutuplaşma, devletlerin ortak bir refleks göstermesini engelliyor.

ABD yönetimi, bölgesel lojistik destek yerine, sınırlarını kapatarak Kenya’da kendi vatandaşları için bir karantina merkezi kurmayı tercih etti.

Sahadaki sağlık ekipleri ise uluslararası topluma, vakit kaybetmeksizin lojistik, temiz su ve uzman personel desteği sağlanması çağrısında bulunuyor. Bölgedeki trajedinin büyümemesi için gözler, uluslararası toplumun atacağı acil adımlara çevrilmiş durumda.

ABD Başkan Yardımcısı Vance: "İran'la Anlaşmaya Çok Yakınız"

Didem Bektaş — Fri, 29 May 2026 10:00:00 +0300

Maryland'deki Joint Base Andrews Havalimanı'nda basın mensuplarının sorularını yanıtlayan Vance, müzakerelerin gidişatı hakkında değerlendirmelerde bulundu.

"İyi Niyetli Bir İlerleme"

Nükleer programın temel meseleleri olan yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyum stokları ve zenginleştirme faaliyetleri üzerindeki teknik pürüzlerin çözülmeye çalışıldığını ifade eden Vance, şu anki süreci "iyi niyetli bir ilerleme" olarak tanımladı.

Vance, yakın zamanda bir anlaşmaya varılıp varılamayacağına dair soruya ise şu yanıtı verdi:

"Bu sorunları masaya yatırıp çözüme kavuşturabileceğimiz bir noktaya yaklaşıyoruz, ancak bunun için biraz daha ilerleme kaydetmemiz gerekiyor. Bunu başaracağımızı garanti edemem, ama şu anda bu konuda oldukça iyimserim."

Trump’ın Onayı Bekleniyor

Başkan Yardımcısı Vance, görüşmelerin nihai hedefinin ABD Başkanı Donald Trump'ın onay vereceği bir metin üzerinde uzlaşmak olduğunu vurguladı. Anlaşmanın tamamlanması için henüz resmi bir imza atılmadığını belirten Vance, Başkan Trump'ın onay mekanizmasının sürecin en önemli belirleyicisi olacağının sinyalini verdi.

İran'ın zenginleştirilmiş uranyum stoklarının ülke dışına çıkarılması gibi detaylar hakkında ise temkinli konuşmayı tercih eden Vance, bu tür karmaşık teknik ayrıntıların çözülmesinin zaman alacağını belirtti.