Orman yangınları nasıl çıktı, Yanan ormanlar ne olacak?

Türkiye’yi kasıp kavuran orman yangınlarının sebeplerini uzmanlara sorduk. Bilim adamlarına göre ormanlar şu 4 sebepten dolayı yanıyor. (Hürriyet/Seda Nur BAŞPINAR- Ece Çelik
Takip et
Orman yangınları nasıl çıktı, Yanan ormanlar ne olacak?
  • Yazdir
  • Arttir - Azalt
  • Yorum 0

1 İNSAN ELİ

Prof. Dr. Doğanay Tolunay (İstanbul Cerrahpaşa Üniversitesi Ormancılık Fakültesi öğretim mensubu): İstatistiksel açıdan orman yangınlarının her geçen sene arttığını görüyoruz. Nedenlerine baktığımızda yüzde 89’u insan, yüzde 11’i ise yıldırım gibi doğa olaylarından kaynaklı. İnsan kaynaklı olanlarda bahçe temizliği ve anız yakmak gibi faaliyetler öne çıkıyor. Fakat ormanda bırakılan bir cam parçası yahut iyice söndürülmeyen bir sigara izmariti bile yangını başlatabiliyor. Son senelerde bunlara elektrik nakil hatları sebebiyle çıkan yangınları da eklememiz gerekiyor. Osmaniye’deki yangının elektrik hattından çıkmış olma olasılığı çok yüksek.

2 KÜRESEL ISINMA Orman yangınları nasıl çıktı, Yanan ormanlar ne olacak?

Türkiye’nin mevcut iklim şartlarında senenin belli dönemlerinde yangın çıkma riski vardır, buna yangın mevsimi deriz. Mayıs ve kasım aylarını kapsayan bu süreçte en riskli dönem, hava sıcaklarının aşırı yükseldiği temmuz-ağustos aylarıdır. Bu dönemde ormanların altına dökülen ölü örtü ismini verdiğimiz yapraklar, kurumuş dallar yangının çok hızlı bir şeklide büyümesine neden olur. Son birkaç yıldır iklim krizine bağlı olarak eylül ve ekim aylarında da yangın sayılarının arttığını görüyoruz. Hava sıcaklıkları aşırı yükseliyor, yağışlar azalıyor, hava nemi yüzde 10 gibi ekstrem seviyelere düşüyor. Bir de rüzgâr varsa yangın riski artıyor.

3 FÖN RÜZGÂRLARI Orman yangınları nasıl çıktı, Yanan ormanlar ne olacak?

Prof. Dr. Mikdat Kadıoğlu (İstanbul Teknik Üniversitesi Meteoroloji Mühendisliği Bölümü öğretim mensubu): Hava vaziyetinin yüksek basınçtan etkilendiği yerlerde hava çöküyor, çöktüğü için de kuruyor. Son dönemlerde ise hava sıcaklığının artmasına bağlı olarak toprak ve bitki örtüsü kuruyarak yanmaya daha müsait hale geldi. Antalya’da şu an bağıl nem oranı yüzde 6 gibi anormal bir seviyede. Hava çökerken rüzgâr tepeden esiyor, aynı zamanda da kuruyor. Dağların yamaçlarından esen rüzgar arazide bulunan ağacı, yaprağı, otu kurutarak yanmaya müsait hale getiriyor, en ufak kıvılcımda her şey tutuşabiliyor, buna ‘fön etkisi’ diyoruz.

4 ORMANLARDAKİ YERLEŞİM Orman yangınları nasıl çıktı, Yanan ormanlar ne olacak?

Dr. Ümit Şahin (Sabancı Üniversitesi İstanbul Politikalar Merkezi Kıdemli İklim Uzmanı): Şu anda bütün dünyada yangınlar meydana geliyor. Aynı anda birçok bölgede yangın çıkması iklim krizine bağlı orman yangınlarının tipik özelliği. İki sene önce Avustralya’da aynı özelliği gördük. Ormanların yüzde 15’i yandı. 2010’da Rusya orman yangınları benzer nitelikler gösterdi. Ama bu söylediklerim yangınların insanla alakası olmadığını göstermiyor. Ormanların içine siteler kurulması, oteller yapılması, piknikçilerin cam bırakması, izmarit atması yangın çıkma olasılığını arttırıyor. Ormanlardaki yapılaşmayı, turizmi sanayi ve maden tesislerini önlemek gerekiyor.

5 YANAN ORMAN İMARA AÇILAMAZ Orman yangınları nasıl çıktı, Yanan ormanlar ne olacak?

Prof. Dr. Doğanay Tolunay, kamuoyunun bilinçlendirilmesinin de çok mühim olduğunu belirtiyor ve doğru bilinen yanlışlardan birinin de yangınların arazileri satışa çıkarmak için kasten çıkarıldığı yolundaki inanış olduğunu söylüyor: “Anayasanın 169. Maddesine göre yangın çıkan arazı tekrardan ormanlaştırılmak zorundadır, imara açılmaz. İmara açıldığı takdirde dava açabilirsiniz. Ne yazık ki ormanlık alanların imara açılması için yangını beklemeye gerek kalmıyor. Oteller, madenler, santrallar için her sene belli miktarda orman zaten imara açılıyor. Bu konuda herhangi bir şüpheye düştüğümüz takdirde vatandaş olarak meseleyi savcılığa taşıma hakkımız var.”

6 YEŞİLDEN KÜLE… Orman yangınları nasıl çıktı, Yanan ormanlar ne olacak?

Manavgat’ta çarşamba günü 4 farklı noktada başlayan yangını söndürmek için dün de olağanüstü gayret gösterildi. Türkiye’nin birçok ilinden gelen ekipler, yangının başladığı günden bu yana canlarını hiçe sayarak alevleri söndürmeye çalışıyor. Yangının küle çevirdiği alanlar ise yürek sızlatıyor…

Orman yangınları nasıl çıktı, Yanan ormanlar ne olacak?

Benzer Haberler
Yorum Yap
Yorumlar (0)
Henuz hic yorum yapilmamis, ilk siz yapin.