Muvazaa nedir? Muvazaa türleri nelerdir?

Gündelik hayatımızda sıkça duyduğumuz terimler arasında yer alan muvazaa nedir sorusuyla gündemde. Hukukta muvazaa, bir hukuki ilişkinin taraflarının, üçüncü kişileri aldatmak amacıyla, gerçek iradelerine uymayan ve kendi aralarında hüküm ve sonuç doğurmayan bir görünüş yaratmak konusunda yaptıkları gizli anlaşma. Peki, muvazaa nedir?
Takip et
Muvazaa nedir? Muvazaa türleri nelerdir?
  • Yazdir
  • Arttir - Azalt
  • Yorum 0

Muvazaa, rekabeti etkilemek için şirketler arasında, diğer mirasçılardan mal kaçırmak için miras bırakan ile mirasçılar arasında gizli anlaşma yapılması şeklinde gerçekleştirilebilir. Bazı koşullarda “muvazaalı muamelelerin” (danışıklı işlemlerin) yasal yollarla iptali mümkündür. Peki, muvazaa nedir?

Muvazaa nedir?

Arapça kökenli bir sözcük olan muvazaa “danışıklılık” anlamına gelir. Örneğin borcuna karşılık evini kaybetmesi riski olan birinin evini bir tanıdığına satmış gibi göstermesi “muvazaalı satış” (danışıklı satış) olarak adlandırılır. Üçüncü şahısları veya devleti kandırmak amacıyla gerçekte yapılmayacak bir işlemin yapılmış gibi gösterilmesidir. Veya işlemin kısmen veya tamamen farklı bir biçimde yapılmasıdır. Muvaza’da her işlemin her iki tarafı da durumun farkındadırlar ve bilinçlidirler. Amaçları üçüncü şahısları aldatmaktır. Örneğin yapılmayacak bir evliliğin yurtdışına gidebilmek için yapılması ve tarafların aile hayatına hiç başlamadan farklı evlerde yaşamaları.

Muvazaa nedir? Muvazaa türleri nelerdir?

Muvazaalı işlem nedir?

Muvazaa ile anlaşma sağlayan taraflar, yaptıkları anlaşmanın göstermelik olduğu ve geçersizliği konusunda kendi aralarında anlaşma yapar. Muvazaada bir hukuki işlemin, başka bir hukuki işlemin ardına gizlenmesi amaçlanır. Bu nedenle muvazaanın varlığından bahsedilebilmesi için mutlaka bir muvazaa anlaşmasının olması şartı aranır.Tapusuz gayrimenkuller ve menkullerin devri sırasında özel şekil şartlarına bağlanmadığından, bu işlemlerde muvazaa iddiasının ispatı kural olarak mümkün değildir. Bu nedenle tapusuz gayrimenkuller ile menkul mallar için muvazaa davası açılamaz.

Muvazaa türleri nelerdir?

Mutlak Muvazaa, gerçekte hiç yapılmayacak bir işlemin yapılmış gibi gösterilmesidir. Bir gizli bir de göstermelik / görünürdeki işlem vardır. Örneğin: Eşlerden birinin babasının maaşını alması için boşanmaları ama aynı evde yaşamaya devam etmeleri.

Nisbi Muvazaa
Nısbi Muvazaa, yapılan gerçek ve hukuki dayanağı olan sözleşmelerin yine üçnücü şahısları kandırmak ya da aldatmak maksadıyla bilinçli olarak saklanması veya gizlenmesine denmektedir. Nisbi muvazaa ile mutlak muvazaa arasında bulunan en temel fark yapılan muvazaa anlaşması kapsamında ortaya çıkar. Muvazaalı işlemlerin nisbi muvazaa da resmi bir dayanağı veya gerçek bir sözleşme olmasının yanı sıra mutlak muvazaa kapsamında gerçek bir sözleşme yapılmaz ve yapılmış gibi gösterilir.

Nisbi Muvazaa, gerçekte yapılacak bir işlem vardır fakat başka bir türde yapılmış gibi gösterilmesidir. Örneğin: Babanın ölmeden önce evlatlarından birine evi satmış gibi yapması. (Tapu’da satış yapılır ama parayı almamıştır.) Babanın niyeti o evi evladına vermektir (hukuken bağışlama işlemi ile yapılır) ama diğer çocuklar anlamasın diye satmış gibi yapmaktadır.

Kısmi Muvazaa, yapılan bir işlemin sadece bir bölümünün farklı gösterilmesidir. Örneğin: Vergiden kaçınmak için satış tutarının düşük gösterilmesi.

Bir işlemin muvazaalı olarak kabul edilebilmesi için o işlemde mutlaka bir takım zorunlu unsurlar bulunmalıdır.

Mutlak Muvazaa
Mutlak muvazaa, genel hatlarıyla taraflar arasında gizli olarak yapılan anlaşmalara denir. Bu anlaşmalar üçüncü kişileri aldatmak maksadıyla gerçek olmayacak şekilde oluşturulmuştur. Dolayısıyla hiçbir hukuki zemini veya dayanağı olmadığı gibi geçerliliği olduğunu söylemek de yanlış olacaktır.

Muvazaa Davası Nedir?

Muvazaa davası taraflar arasında yapılan gizli anlaşmalar aracılığıyla üçüncü şahısların kandırılması amacıyla gerçekleşen davalara denir. Çoğunlukla borç ya da miras gibi durumlar karşısında oluşan davalarda gözlemlenen muvazaa anlaşması üçüncü şahısların maddi ya da manevi zarar görmesine sebep olabilir.

Zorunlu unsurlar olup tespiti mutlaka gereken şeyler nelerdir?

Bir işlemin muvazaalı olarak kabul edilebilmesi için öncelikle mutlaka görünüşte bir sözleşme bulunmalıdır.

Görünüşteki sözleşmeden farklı olarak, diğer kişileri zarara uğratmak amacıyla gizli ayrı bir sözleşme bulunmalıdır.

Yapılmış gibi görünen, görünüşteki sözleşme ile kişileri aldatma amaçlanmalıdır.

Gizli işlem mutlaka bulunmalıdır.

MUVAZAA NASIL İSPAT EDİLİR?

Muvazaalı işlem kural olarak, üçüncü kişilere karşı ileri sürülebilir. Ancak bunun istisna halleri vardır.

İyi niyetli iktisap eden kişiye,

Tapu kütüğüne haklı güven sebebiyle işlem yapan iyi niyetli kişiye,

Hakkın kötüye kullanılması nedeniyle muvazaayı ileri sürülmesi halinde,

Yazılı borç ikrarı varsa, muvazaanın kesin hükümsüzlüğü ileri sürülemez.

MUVAZAA BENZERİ İŞLEMLER

Zihni Kayıt: Tek kişinin iradesiyle beyanı arasında bilerek ve isteyerek meydana getirdiği uygunsuzluk halidir.

Kanuna Karşı Hile: Birden fazla kişinin iradeleriyle, beyanları arasında bilerek ve isteyerek meydana getirdiği uygunsuzluk halidir. Bu yönüyle her ne kadar muvazaaya benziyor olsa da, muvazaadan farklı olarak üçüncü kişileri aldatmak kastını taşımamaktadır. Amaç yalnızca kanunun yasaklayıcı hükmünü dolanmaktır.

Şaka Beyanı: Tek kişi tarafından iradesiyle beyanı arasında bilerek ve isteyerek meydana getirilmiş bir uygunsuzluk halidir.

İnançlı İşlemler: Muvazaada olduğu gibi irade ile beyan arasında bilerek ve isteyerek meydana getirilmiş uygunsuzluk halidir. Buna karşın farklı olarak amaç üçüncü kişileri aldatmak değil, ileride yapılacağına güvenilen bir başka işlemdir. Kaynak: Muvazaa Davası Nasıl Açılır? Muvazaa Nedir?

Benzer Haberler
Yorum Yap
Yorumlar (0)
Henuz hic yorum yapilmamis, ilk siz yapin.