Motorlu kuryelerin sipariş yarışına trafiği karıştıracak bonus sistemi!

Sipariş yetiştirmeye çalışırken trafik kurallarını hiçe sayan motokuryeler her gün onlarca kazaya da davetiye çıkarıyorlar. Sebebi “esnaf kurye” sistemi. Kurye ne kadar çok paket taşırsa, o kadar çok kazanıyor. Çok paket ise daha fazla kural ihlali manasına geliyor. Başına bir şey gelirse de sorumluluk kendisinde
Takip et
Motorlu kuryelerin sipariş yarışına trafiği karıştıracak bonus sistemi!
  • Yazdir
  • Arttir - Azalt
  • Yorum 0

İstanbul’da son dönemlerde en çok konuşulan meselelerin başında taksi problemi gelse de, trafikte karşılaşılan bir öbür mühim problem ise motokuryelerin artan kural ihlalleri. Sabahın ilk saatlerinden gece yarısına kadar ev ve iş yerlerine sipariş yetiştirmeye çalışan motokuryeler, trafik kurallarını hiçe sayarken, her gün onlarca kazaya da davetiye çıkarıyorlar.

Milliyet’ten Mert İnan’ın haberine göre pandemide sayıları iyice artan motokuryelerin birçoğu sipariş yetiştirmek için kaldırım ve yaya yollarını da işgal etmeye başladı. Bu vaziyetin en büyük sebebi de “esnaf kurye” isimi verilen sistemden kaynaklanıyor. Motokuryelerin oldukça az bir kısmı şirketlerde sigortalı olarak çalışıyor. Esnaf motokurye sisteminde ise kurye hizmet vereceği firma ile karşılıklı anlaşılıp iş sözleşmesi imzalıyor. Fakat e-ticaret yahut yeme, içme sektöründe hizmet veren kuryeler için bonus sistemi geçerli. Bir kurye ne kadar çok paket taşırsa, o kadar çok kazanıyor. Daha çok paket taşımak, daha fazla kural ihlali manasına geliyor. Bordrolu eleman çalıştırmak istemeyen bazı şirketler ise taşeron firmalarla anlaşıyor. Taşeron firmayla kurye arasında iş sözleşmesi yapılıyor ve kurye kendi sigorta primini ödeyerek şahıs şirketi kurmuş oluyor. Bu sistemde kurye, kendi stopaj ve vergisini öderken bütün masrafları da üstlenmiş oluyor. Şahsi şirket kuran bazı kuryeler ise sekiz, on kişiden oluşan bir filo kurup taşeronun taşeronluğunu yaparak hizmet veriyor.

‘Esnaf kurye’ modeli

Fakat bu kaotik vaziyetten en çok şoförler muzdarip. Trafik kurallarının hiçe sayılmasına neden olan esnaf kurye modeli sebebiyle birçok kaza yaşanabiliyor. Esnaf kurye isimi verilen sistemde, sipariş sayısı kadar prim alan kuryeler zamanla yarışırken, trafik keşmekeşine neden oluyorlar. Beşiktaş, Şişli, Beyoğlu bölgesinde son bir haftalık süreçte, birkaç saatlik inceleme yapmamız bile ortaya çıkan kaotik vaziyeti anlatmamıza yetti. Yaya yollarından giden, şerit ve trafik ışıkları ihlali yapan motokuryelerin, kendilerini uyaran vatandaşlara karşı gösterdikleri tavır da dikkatimizden kaçmadı. Trafiğe kapalı olan Beşiktaş ve Kadıköy Çarşı’da yayaların arasından geçip giden ve tehlike saçan motokuryelere yönelik denetimlerin yetersiz kaldığını da bizzat sokaklarda gözlemledik.

Madalyonun öbür yüzü dram

Madalyonun öbür yüzünde ise sanki dram meydana gelen vaziyeti ilk ağızdan dinlerken, İstanbul Motosikletli Kuryeler Derneği Başkanı Murat Tomris, megakentte en az 50 binden fazla motosikletli kurye olduğunu söyleyerek, şunları belirtti:

“Bu arkadaşlarımız ağırlıklı yemek ve e-ticaret sektöründe hizmet veriyor. E-ticaret firmaları ile eve yemek ve gıda servisi yapan firmalar artan talep karşısında önüne gelen herkesi işe almaya başladılar. 50 cc ile kaskı olan herkes sipariş taşımaya başladı. Fakat bu kişilerin birçoğu ne kask takar, ne doğru ekipman kullanır. Birçoğu kaldırımdan giderken, birçoğu da şerit başta olmak üzere her ihlale imza atar. Fakat bir de meselenin öbür boyutu var. Trafikte kuralları hiçe sayan insanlar parça başı, prim usulü çalıştırılıyor. Zaten problem da primle çalıştırılan motokuryelerde görülüyor. Paket yetiştirme süresi 30-40 dakika ile sınırlı tutuluyor ve fakat bu süreyi geçmeyenler bonus kazanıyorlar. Firmalar sorumluluk almamak için esnaf kurye dediğimiz modele geçti. Kuryeler Bağkurlu olup kendileri belli bir prim karşılığında hizmet veren esnaf durumundalar. Esnaf kuryeler günde 12 ile 15 saat çalışıyorlar. Yağmur, kar demeden çalışan bu insanlar esasında birer modern köle haline getirildi. Aylık yaklaşık 10-12 bin lira kazansalar da bütün masrafları kendilerine ait olan bu kişilerin ciddi eğitim ve denetimlerden geçmesi gerekiyor.”

‘Zamanında götürmezsin kazanamazsın’

Motosikletli Kuryeler Derneği Mustafa Özdemir ise şunları belirtti:

“Eskiden şirketler arasında evrak getirip götürürken, şuanda 17 yaşından büyük binlerce insan paket servis taşıyor. Esnaf kurye modeli insanları zamanla yarışmaya mecbur bıraktığı gibi kural ihlallerine davetiye çıkartıyor. Motor süren birçok bilinçsiz genç var. 12-15 saat arasında çalıştırılan insanlara ‘Zamanında götürmezsin kazanamazsın’ dediğinizde canlarını hiçe sayıyorlar. İşin özü kurye ne kadar paket taşırsa o kadar para kazanıyor. Ekipman ve eğitim eksikliğinin yanı sıra denetimler de yetersiz. Maaşlı firma personeli olarak çalışanlar 4-5 bin lira, esnaf kuryeler ise 10-12 bin lira kazanırlar ama bütün masrafları kendilerine aittir. Esasında masrafları çıktığınızda ellerine kalan 5-6 bin liradır. Üstelik 13-14 saat çalışmanın karşılığıdır bu rakam. Eski sistem olsa, trafik kusur ve kazalarından kuryelerin bağlı olduğu firmada sorumlu olacaktı fakat şu an bütün sorumluluk kuryelerde.”

Benzer Haberler
Yorum Yap
Yorumlar (0)
Henuz hic yorum yapilmamis, ilk siz yapin.