adplus-dvertising

Mecliste tartışmaya neden olan Basın Kanunu’nun 29. maddesi neleri kapsıyor?

Basın Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi, TBMM’de görüşülüyor. Dün akşam teklifin tepki çeken ve muhalefetin “sansür yasası” olarak adlandırdığı 29. maddesi vekillerin protestosu nedeniyle görüşülemedi. Peki internet yayıncılığını ve sosyal medya paylaşımlarını yakından ilgilendiren 29. madde neleri kapsıyor? İşte tüm detaylar.
Takip et
Mecliste tartışmaya neden olan Basın Kanunu’nun 29. maddesi neleri kapsıyor?
  • Yazdir
  • Arttir - Azalt
  • Yorum 0

TBMM Genel Kurulunda, “dezenformasyonla mücadele düzenlemesi” olarak bilinen Basın Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi’nin birinci bölümünün üzerindeki görüşmeler tamamlandı.

Teklifin birinci bölümünde yer alan maddeleri üzerinde söz alan muhalefet milletvekilleri, düzenlemelere yönelik eleştirilerde bulundu. İYİ Parti İstanbul Milletvekili Ümit Beyaz, gazetecilerin basın kartı iptal koşullarının Basın İlan Kurumunun keyfiliğine terk edildiğini savundu. Kanun teklifinin 29’uncu maddesinin belirsiz, muğlak ve yoruma açık bir suç tanımı getirdiğini ileri süren Beyaz, bu maddeyle “halkı yanıltıcı bilgiyi alenen yayma” suçunu işleyen gazetecinin hangi suçu işlediğini bile anlamadan komisyon keyfiyetiyle basın kartını kaybetme tehlikesiyle karşı karşıya bırakıldığını söyledi.

Mecliste tartışmaya neden olan Basın Kanunu’nun 29. maddesi neleri kapsıyor?

Kamuoyunda ‘sosyal medya yasası’ olarak bilinen, dezenformasyonla mücadele yasasınınTBMM Genel Kurulu’ndaki görüşmeleri sürüyor. Muhalefet düzenlemeyi ‘sansür yasası’ olarak nitelendirirken, CHP Muğla Milletvekili Burak Erbay yasayla ilgili TBMM’de ilginç bir protestoya imza attı. Erbay, kürsüde cep telefonunu çekiçle kırdı.

Mecliste tartışmaya neden olan Basın Kanunu’nun 29. maddesi neleri kapsıyor?

“KULLANMANIZA GEREK KALMAYACAK”

Yasaya şiddetle karşı çıkan Erbay, “Bu yasa gençleri çok ilgilendiriyor. Ben buradan, 15, 16, 17 yaşında ve özellikle 2023’te Türkiye’nin kaderini belirleyecek 18, 19, 20 yaşında ilk defa oy kullanacak kardeşlerime seslenmek istiyorum. İstediğiniz yere tatile gidemiyorsunuz, istediğiniz yemeği yiyemiyorsunuz, istediğini tableti, kıyafeti alamıyorsunuz. Mutsuzsunuz. Bunun sebebi, AKP iktidarı ve peşine takılan MHP. Tek özgürlüğünüz var. Instagram, Youtube, Facebook var. Orada haberleşiyorsunuz. Bugün 12 Ekim. Eğer buradaki yasa Meclis’ten geçerse bu telefonu (elindeki çekiçle telefonu kırarak) artık bu şekilde kırıp atabilirsiniz genç kardeşlerim. Kullanmanıza gerek kalmayacaktır. Ama 2023 Haziran’da o genç kardeşlerim size gereken dersleri verecektir.” dedi.

MHP’DEN ÇEKİÇLİ PROTESTOYA TEPKİ

MHP Grup Başkanvekili Erkan Akçay ise Erbay’ın Genel Kurul’a çekiçle girmesinin yasak olduğunu belirterek, “Biraz önce CHP Muğla Milletvekili, kürsüde konuşurken elinde çekiçle telefon materyalini parçaladı. Sorum hem size hem de CHP Grup Başkanvekili’ne. Efendim, Genel Kurul’a çekiçle girilebilir mi? En azından uyarmak gerekmez mi? Halen bu çekiç Genel Kurul’da mıdır” ifadelerini kullandı.

TBMM BAŞKANVEKİLİ’NDEN YANIT

TBMM Başkanvekili Haydar Akar, çekicin Genel Kurul’dan çıkarıldığını düşündüğünü kaydederek, “Kötü niyetle kullanılmadığı için… Sayın Akçay, siz de biliyorsunuz ben de biliyorum. Genel Kurul’a girerken kimse milletvekillerini kontrol etmiyor. Kötü niyetle kullanılmak amacıyla getirilmiş bir çekiç değil. Ben arkadaşımdan rica ediyorum, çekici de dışarı çıkarsın. Bir sıkıntı olacağını da düşünmüyorum” diye yanıt verdi.

ALKIŞLI PROTESTO YAPTILAR

Teklifin en çok eleştirilen ve “sansür yasası” olarak adlandırılmasına neden olan 29. madde üzerine söz alan CHP Grup Başkanvekili Engin Altay, “Dünyanın bütün ülkelerinde despotlaşan iktidarlar, son dönemlerinde baskılarını artırırlar, demokrasi dışı yollara tevessül ederler. Bu, genel, evrensel bir gerçektir… Türkiye, dünya milletler ailesinin bir üyesidir. Türkiye’nin dünya milletler ailesi içindeki itibari, demokrasi ligindeki bu pozisyonu, biraz sonra görüşülecek 29. maddenin yasalaşması halinde hiçbirimizin, AK Parti’nin de MHP’nin de istemeyeceği bir hale düşecek endişesini taşıyoruz. Muhalefet, yasadan korkacak, cezaevinden korkacak olsa muhalefet olmazdı zaten. Bu konularda hodri meydanız. Kanun teklifini hazırlayanlara 10 dakika daha düşünmeleri için protestomuzu, demokratik karşı protestomuzu ayakta alkışlarla sürdürmeye devam edeceğiz.” dedi. CHP Grubu, 29. madde üzerindeki görüşme öncesinde ayağa kalkarak düzenlemeyi alkışlarla protesto etti.

Mecliste tartışmaya neden olan Basın Kanunu’nun 29. maddesi neleri kapsıyor?

PROTESTO NEDENİYLE 29. MADDE GÖRÜŞÜLEMEDİ

Teklifin görüşüldüğü sırada TBMM’de gerginlik yaşandı. Teklifin tepki çeken ve muhalefetin “sansür yasası” olarak adlandırdığı 29. maddeye gelindiğinde muhalefet sıraları pankart açıp dakikalarca alkışlı protesto yaptı. TBMM Başkanvekili Haydar Akar, TBMM İçtüzüğü’nün 68. maddesi gereği Genel Kurulu kapattı. Görüşmeler bugün devam edecek.

TARTIŞMALI MADDENİN DETAYLARI

Peki, muhalefetin “sansür yasası” dediği ve gazetecilere 3 yıla kadar hapis cezası getireceği sebebiyle eleştirilen 29. madde aslında ne diyor? Bu madde içeriğinde tam olarak neler anlatılıyor?

Türk Ceza Kanunu’nun 217. maddesine ek yapan söz konusu 29. maddede, “(1) Sırf halk arasında endişe, korku veya panik yaratma saikiyle ülkenin iç ve dış güvenliği, kamu düzeni ve genel sağlığı ile ilgili gerçeğe aykırı bir bilgiyi, kamu barışını bozmaya elverişli şekilde alenen yayan kimse, bir yıldan üç yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılır. (2) Failin, suçu gerçek kimliğini gizlemek suretiyle veya bir örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenmesi halinde, yukarıdaki fıkraya göre verilen ceza yarı oranında artırılır.” deniliyor.

TÜRKİYE BAROLAR BİRLİĞİ: ÖZGÜRLÜKLER ÖNÜNDE ENGEL YARATACAK

Kanun teklifinin bazı maddeleri ve özellikle 29. maddesi, hem bazı siyasilerin hem kimi hukukçuların hem de basın mensuplarının tepkisini çekti. Konuyla ilgili Türkiye Barolar Birliği tarafından yapılan açıklamada, basın özgürlüğünün kısıtlanacağını öne sürülerek şunlar ifade edildi: “Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu Başkanı’nın re’sen içerik çıkarma/erişimin engellenmesi kararı verebildiği alanın genişletilmesinin ve özellikle Türk Ceza Kanunu’na 217/A maddesi ile “halkı yanıltıcı bilgiyi alenen yayma” adlı yeni bir suç tipi eklenmesinin hak ve özgürlükler önünde engel yaratacağını şimdiden öngörebiliyoruz. Bu haliyle kamuoyuna dezenformasyonla mücadele etiketi altında sunulan Teklif’in ifade özgürlüğü hakkının engellenmesine yönelik yeni bir araç olarak kullanılabileceğinin farkındayız. Türkiye’nin, eleştirel her türlü düşüncenin bastırıldığı ve yasaklarla anılan bir ülke olmaması için, hak ve özgürlük alanlarını daraltan değil koruyan hukuki düzenlemelere ihtiyaç duyulduğunu bir kez daha hatırlatıyoruz.”

3 YIL HAPİS CEZASI GETİREN MADDEYE GEÇİLEMEDİ

Teklifin tepki çeken ve kamuoyunda “sansür yasası” olarak adlandırılmasına neden olan ve gazetecilere 3 yıla kadar hapis cezası getiren 29. maddesine, CHP Grubu’nun alkışlı protestosu üzerine geçilemedi. CHP Grubu, dakikalarca ayakta alkışlı protesto yaptı ve “Sansüre hayır” sloganı attı. TBMM Başkanvekili Haydar Akar, TBMM İçtüzüğü’nün 68. maddesi gereği Genel Kurulu kapattı.

SUÇ TEŞKİL EDEN 5 ŞART

Yeni yasayla beraber “halkı yanıltıcı bilgiyi alenen yayma” suçu tanımlanıyor. Suçun oluşması için şu 5 şart aranacak:

  • Yayılan haber gerçek değilse
  • Ülkenin güvenliği ve kamu sağlığını ilgilendiriyorsa
  • Halk arasında korku, panik ve endişe oluşturma kastı varsa
  • Kamu barışını bozmaya yönelik ise
  • Aleni ise (yani ilgisi olmayan kişilere ulaşabilecekse) bu kişilere 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezası verilebilecek.

Yasa ile Türkiye’de haber üreten ve yayın yapan internet medyası, sosyal ağ şirketleri, halkı yanıltıcı bilgiyi alenen yayan kuruluşlar ve kişiler faaliyetlerinden sorumlu tutulacak.

TARTIŞMALARA NEDEN OLAN 29. MADDE NEDİR?

Türk Ceza Kanunu’nun 217. maddesine ek yapan söz konusu 29. madde de şöyle:

“MADDE 217/A

(1) Sırf halk arasında endişe, korku veya panik yaratma saikiyle ülkenin iç ve dış güvenliği, kamu düzeni ve genel sağlığı ile ilgili gerçeğe aykırı bir bilgiyi, kamu barışını bozmaya elverişli şekilde alenen yayan kimse, bir yıldan üç yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılır.

(2) Failin, suçu gerçek kimliğini gizlemek suretiyle veya bir örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenmesi halinde, yukarıdaki fıkraya göre verilen ceza yarı oranında artırılır.”

Benzer Haberler
Yorum Yap
Yorumlar (0)
Henuz hic yorum yapilmamis, ilk siz yapin.