Mars’taki Jezero Krateri ve Burdur’daki Salda Gölü arasında nasıl bir bağ var?

Amerikan Ulusal Havacılık ve Uzay Dairesi'nin (NASA) uzay aracı Perseverance, yedi aylık yolculuğunu tamamlayıp Mars'a başarılı iniş yaptı. NASA'nın uzay aracı Perseverance'ın iniş yaptığı yer ile Salda gölündeki bağlantı ise merak uyandırdı. Peki Salda gölü ile Mars arasında nasıl bir bağlantı var, NASA neden Salda gölünü paylaştı? Ayrıntılar ve NASA'nın paylaşımları haberimizde.
Takip et
Mars’taki Jezero Krateri ve Burdur’daki Salda Gölü arasında nasıl bir bağ var?
  • Yazdir
  • Arttir - Azalt
  • Yorum 0

ABD Havacılık ve Uzay Ajansı (NASA), Mars’taki Jezero Krateri’nde yaşam izini arayacak uzay aracı Perseverance’ı göndermeye hazırlanırken, benzer bir mineral oluşumu ve jeolojik yapıya sahip olan Burdur’daki Salda Gölü’ndeki araştırma sonuçlarını paylaştı.

Bir ton ağırlığındaki araç, Perşembe günü TSİ 23.55’te Jezero adlı kratere indi. Kraterde milyarlarca yıl önce dev bir göl olduğu düşünülüyor.

Araç, Kızıl Gezegen’de kalışı süresince geçmiş yaşam izlerini araştıracak.

Mars’taki Jezero Krateri ve Burdur’daki Salda Gölü arasında nasıl bir bağ var?

Perseverance’tan önceki Mars görevlerinde, daha çok gezegenin yaşanabilirliği üzerine araştırmalar yapıldı. Biyolojik yaşantının varlığı için geçmişteki şartların uygun olup olmadığına bakıldı. Bu soruya artık olumlu yanıt alınmış durumda.

2000’li yıllarda gezegende araştırmalar yapan Spirit ve Opportunity ile yakın zaman önce Curiosity, Mars’ın bir zamanlar daha sıcak ve ıslak bir gezegen olduğunu, daha kalın bir atmosfere sahip olduğunu ortaya koydu.

Perseverance, kendinden önceki robotların bilgileri ışığında, eğer bir zamanlar var oldularsa, ilkel yaşam formalarının izini arayacak. Bunun için de bir zamanlar devasa bir göl olan Jezero’ya indirildi.

Bu kurumuş krater gölünün Burdur’daki Salda Gölü ile benzer nitelikler taşıdığı düşünülüyor. Özelliklede minerolojilerinin.

Salda’daki hidromagnezit tortular, mikroplar tarafından aşındırılarak şu anki halini almış kayalar. Okyanuslardaki resif veya mercan kayalıklarına benzeyen bu oluşumlara mikrobiyalit deniyor.

Bilim insanları, Jezero kraterinde benzer bir oluşumun kalıntılarına rastlamanın, gezegendeki geçmiş yaşam adına “dev” bir haber olacağını dile getiriyor.

NASA’nın konu ile ilgili makalesinde “Jezero kraterine seyahat edemeyebilirsiniz ama ona en yakın yeri görmeye gidebilirsiniz: Salda Gölü, Türkiye” ifadesi yer alıyor.

Mars’taki Jezero Krateri ve Burdur’daki Salda Gölü arasında nasıl bir bağ var?

SALDA GÖLÜ FİKİR VERİYOR

Salda Gölü ve Jezero Krateri’nin birlikte fotoğrafının yer aldığı paylaşımda, “Mars’a geri sayım başladı! NASA Persevere gezgininin Jezero Krateri’ne sadece bir gün sonra temas edeceğine inanmak öyle zor ki. Kratere kimse ayak basmadı ama Türkiye’deki Salda Gölü sayesinde neler bekleyebileceğimiz konusunda bazı fikirlerimiz var” denildi.

SALDA’DA ÇALIŞMA YAPILDI

NASA’nın web sitesinde ise NASA uzmanlarının Salda Gölü’nde yaptığı çalışmaların sonuçları açıklandı. Araştırmaya ilişkin Salda Gölü’nden sualtı mikrobiyalitleri, eski mikrobiyalitlerin açıkta kalan adası, alüvyon yelpazesi, eski ve yeni mikrobiyalitler, tortul yüzeyleri gibi birçok fotoğrafa da yer veriliyor.

Mars’taki Jezero Krateri ve Burdur’daki Salda Gölü arasında nasıl bir bağ var?

‘TÜRKİYE’DE BİR GÖL BİZE MARS’I ANLATABİLİR’

‘Türkiye’de Bir Göl Bize Mars’ı Anlatabilir’ başlıklı çalışma şöyle:

* Perseverance gezgininin 18 Şubat 2021’de Mars’taki Jezero Krateri’ne tarihi bir iniş yapması planlanıyor. Gezici bölgeyi araştıracak ve Dünya’ya geri göndermek için kaya örnekleri toplayacak. Kraterin içine hiçbir insan ayak basmamış olsa da araştırmacılar Dünya’daki benzer bir manzara sayesinde ne bekleyeceklerine dair bazı fikirlere sahipler: Salda Gölü

*Türkiye’nin güneybatısındaki bir gölün, Mars’taki bir çarpma krateri ile çok fazla ortak yanı olduğunu düşünmeyebilirsiniz, ancak iki havza benzer mineraloji ve jeoloji içerir. Aslında, Salda Gölü, bir zamanlar bir göl içerdiği düşünülen Jezero Krateri’nde bulunanlara benzer karbonat mineralleri ve biriktirme özellikleri (deltalar) içeren dünyadaki bilinen tek göldür.

ARAŞTIRMA 2019’DA YAPILDI

Purdue Üniversitesi’nde gezegen bilimci ve Perseverance bilim ekibinin üyesi olan Briony Horgan ve İstanbul Teknik Üniversitesi’nden meslektaşları, kıyı şeritlerini ve çevresini incelemek için 2019 yazında Salda Gölü’ne gitti.

Ekip, Jezero’da yaşam arayışına rehberlik etmek için Salda Gölü’ndeki mikrobiyal ve jeolojik süreçleri daha iyi anlamayı amaçladı. Horgan’ın yüksek lisans öğrencisi Bradley Garczynski’nin Salda Gölü’nde çektiği ve Perseverance ekibinin Jezero Krateri’nde bulmayı umduğu bazı özellikleri gösteren fotoğraflar var.

Araştırmacılar, NASA’nın Mars Keşif Gezgini’nden alınan verileri kullanarak, bilim adamlarının eski bir gölün kıyı şeridi olduğuna inandıkları Jezero Krateri’nin batı kenarlarında bir su havzası mineralleri ve muhtemelen karbonat karışımı tespit etti.

Horgan ve meslektaşları, bu birikintilerin Salda Gölü’ndekilere benzer olup olmadığını öğrenmeyi amaçlıyor.

Mars’taki Jezero Krateri ve Burdur’daki Salda Gölü arasında nasıl bir bağ var?

Jezero Krateri ismini Bosna-Hersek’teki aynı adlı şehirden alıyor. Slav dillerinde “jezero” aynı zamanda “göl” anlamına geliyor.

45 km çapındaki kraterde kil ve karbonat dahil birçok kaya türü bulunuyor. Bunların içinde bulunacak organik moleküller geçmişe dair yaşam belirtisi anlamına gelecek.

BBC’ye konuşan California Üniversitesi’nden gezegen bilimci Bethany Ehlmann, tıpkı Dünya’nın ilk yaşam formlarının araştırıldığı gibi Mars’ta mikrobiyolojik yaşam kalıntısı araştıracaklarını söyledi.

Ehlmann, “Bu yaşam formlarının Dünya’da 3.5 milyar yıl önce yaşadığını biliyoruz. Cevabını aradığımız soru; bunların Mars’ta da 3.5 milyar yıl önce, göl diplerinde yaşayıp yaşamadığı” dedi.

Beklenti, Perseverance’ın yapacağı araştırmaların sonuçlarının Dünya’da alınacağı yönünde. Aracın, elde ettiği kaya örnekleri, başka bir araçla Dünya’ya geri getirilecek.

NASA ve Avrupa Uzay Ajansı’nın milyarlarca dolar maliyetli ortak projesi ile daha küçük bir aracın 2026 yılında Jezero kraterine gönderilerek, Perseverance’ın bıraktığı tüpler içindeki kaya örneklerini toplaması planlanıyor. Araç daha sonra yörüngeye çıkacak ve burada bir uydu tarafından yakalanarak, ileri araştırmalar için Dünya’ya geri getirilecek.

SpaceX hali hazırda Mars’a gidecek uzay aracının roket testlerini yapıyor. Amaç öngörülebilir bir gelecekte Mars’a insanlı uçuş gerçekleştirmek.

Perseverance da bu araştırmalar kapsamında, “Mars’ın karbondioksit ağırlıklı atmosferinden, solunabilir oksijen elde edilebilir mi?” sorusuna yanıt arayacak.

NASA’nın bilim araştırmaları sorumlusu Dr Thomas Zurbuchen, “Eğer Himalayalar ve Alpler’deki bir jeolojik örneğin niteliğini gerçekten anlamak istiyorsak, insanları oraya götürmeliyiz. Bu Mars’ta da aynı” dedi.

Bakan Kurum, NASA’nın Salda Gölü paylaşımını değerlendirdi

Çevre ve Şehircilik Bakanı Murat Kurum, Salda Gölü’nün benzersiz yapısı ve görsel güzelliğinin yanı sıra bilim dünyasını heyecanlandıran bir çalışmaya da ışık tutacağını söyledi.
Çevre ve Şehircilik Bakanı Murat Kurum, sosyal medya hesabından, Amerikan Havacılık ve Uzay Dairesinin (NASA) sosyal medya hesabından “Mars’a geri sayım başladı” başlığıyla yapılan “Jezero Krateri’ne kimse ayak basmadı ama Türkiye’deki Salda Gölü sayesinde orada neler bekleyebileceğimiz konusunda bazı fikirlerimiz var” paylaşımına ilişkin açıklama yaptı.

Mars’taki Jezero Krateri ve Burdur’daki Salda Gölü arasında nasıl bir bağ var?

“Mars’a geri sayım başladı” etiketiyle yaptığı paylaşımda Kurum, “Doğal halini koruyarak geleceğe taşıyacağımız Salda Gölü benzersiz yapısı ve görsel güzelliğinin yanı sıra bilim dünyasını heyecanlandıran bir çalışmaya da ışık tutacak. NASA gibi biz de Jezero Krateri’ndeki çalışmanın sonuçlarını merakla bekliyoruz” sözlerini kullandı.

Çevre ve Şehircilik Bakanı Murat Kurum, Salda Gölü’nün benzersiz yapısı ve görsel güzelliğinin yanı sıra bilim dünyasını heyecanlandıran bir çalışmaya da ışık tutacağını bildirdi.

Benzer Haberler
Yorum Yap
Yorumlar (0)
Henuz hic yorum yapilmamis, ilk siz yapin.