Mars’ın suyuna ne oldu sorusuna NASA’dan cevap

Milyarlarca sene önce göllere ve okyanuslara ev sahipliği yapan, bugün ise ıssız bir kaya olan Mars’taki suyun nereye gittiği tam bir muammaydı. NASA tarafından finanse edilen yeni bir çalışmada Mars’ın gizem perdesi kısmen aralanmaya başlandı. Önceleri Mars yüzeyindeki suyun uzayda kaybolduğu düşünülüyordu, son çalışmaya göre suyun kabuktaki mineraller içine hapsolduğu öngörülüyor.
Takip et
Mars’ın suyuna ne oldu sorusuna NASA’dan cevap
  • Yazdir
  • Arttir - Azalt
  • Yorum 0

Science dergisinde yayınlanan incelemenin uzmanlarından Eva Scheller, “Kabuğun hidratlanmış mineraller dediğimiz şeyi, yani kristal yapılarında gerçekten su bulunan mineralleri yarattığını söylüyoruz” açıklamasını yaptı. Scheller, başlangıçtaki suyun yüzde 30 ila 99’unun bu minerallerin içinde kaldığını iddia ediyor.

Mars’ın suyuna ne oldu sorusuna NASA’dan cevap

Erken Mars’ın, bütün gezegeni ortalama 100 ila bin 500 metre okyanusla kaplamaya yetecek kadar suya sahip olduğu düşünülüyordu. Gezegen tarihinin başlarında manyetik alanını kaybettiği için, atmosferi azaldığı ve suyunu da böyle kaybettiği varsayıldı.

Fakat yeni çalışmanın araştırmacıları, suyun bir kısmının kaybolduğuna, çoğunluğun kaldığına inanıyor. Ekip, gezegendeki göktaşlarının yanı sıra Mars gezginleri tarafından yapılan gözlemleri kullanarak suyun mühim bir bileşeni olan hidrojene odaklandı. İncelemelerde farklı türde hidrojen atomları görüldü. Çoğunun çekirdeklerinde yalnızca bir protonu olduğu halde ortalama yüzde 0,02’lik küçük bir fraksiyonda hem proton hem de nötron bulunuyor ve bu da onları daha ağır hale getiriyor.

Bunlar döteryum yahut “ağır” hidrojen olarak biliniyor. Daha hafif tür, gezegenin atmosferinden daha hızlı kaçtığı için, suyun çoğunun uzaya kaybı, geride daha çok döteryum bırakıyor. Ancak gezegenin önceden ne kadar su ile dolu olduğu düşünüldüğünde ve uzay aracı tarafından gözlemlenen mevcut hidrojen kaçış hızı göz önünde bulundurulduğunda, mevcut döteryum-hidrojen oranı, tek başına atmosferik kayıpla açıklanamıyor.

Çalışmanın araştırmacıları, Mars’ta iki mekanizmanın bir kombinasyonunun geçerli olduğu olduğu kanısında; gezegenin kabuğundaki minerallerde suyun hapsolması ve atmosfere su kaybı. Scheller. “Ne zaman bir kayanız varsa ve o suyla etkileşime girse, hidratlanmış bir mineral yaratan bir dizi karmaşık reaksiyon vardır” diyor. “Kimyasal ayrışma” isimi verilen bu süreç Mars’ta da bulunan kilde olduğu gibi Dünya’da da gerçekleşiyor.

Fakat gezegenimizde yanardağlar suyu atmosfere geri dönüştürüyor. Mars’ın tektonik plakaları yok ve bu da değişiklikleri kalıcı kılıyor. Ekiplerin simülasyonlarına göre, Mars dört ila 3,7 milyar sene önce suyunun çoğunu kaybetti. Scheller, bunun manası “Mars, son üç milyar senedir bugünkü gördüğümüz hali gibiydi” ifadelerini kullanıyor. Uzmanlar öte yandan geçtiğimiz ay Mars’a inen Perseverance isimli keşif aracının yapacağı araştırmaların incelemelerine katkıda bulunacağını söylüyor.

Benzer Haberler
Yorum Yap
Yorumlar (0)
Henuz hic yorum yapilmamis, ilk siz yapin.