Mars, Dünya’dan büyük mü? Kızıl Gezegen Mars neden bu kadar önemli?

Mars, Güneş Sistemi'nin dördüncü gezegeni. Yüzeyindeki yaygın demir oksitten dolayı kızılımsı bir görünüme sahip olduğu için "Kızıl Gezegen" de denmekte. Peki Mars neden bu kadar üzerinde durulan ve araştırılan bir gezegen? Mars ve Dünya arasındaki farklılıklar nelerdir? Neden devletler milyarlarca doları Mars araştırmalarına ayırıyor? Mars hakkında bilmeniz gerekenler her şey haberimizde
Takip et
Mars, Dünya’dan büyük mü? Kızıl Gezegen Mars neden bu kadar önemli?
  • Yazdir
  • Arttir - Azalt
  • Yorum 0

Adını Roman savaş tanrısından alan Mars ‘kızıl gezegen’ olarak adlandırılır. Bunun nedeni yüzeyindeki demir oksittin (yani demirin paslanması olayı) gezegene kan gibi kızılımsı bir renk vermesidir.

Son yıllarda Kızıl Gezegen Mars’a yönelik çalışmalar hız kazandı. Bu sebeple pek çok kişi de Mars Dünya’dan büyük mü sorusunu gündeme getirdi. Bilim insanları bir gün bu gezegende insan kolonilerinin kurulabileceğini söylüyor. Peki, Mars Dünya’dan büyük mü? İşte, Mars Dünya’dan büyük mü sorusunun detaylı yanıtı…

İnce bir atmosferi olan Mars gerek Ay’daki gibi meteor kraterlerini, gerekse Dünya’daki gibi volkan, vadi, çöl ve kutup bölgelerini içeren çehresiyle bir yerbenzeri gezegendir. Ayrıca dönme periyodu ve mevsim dönemleri Dünya’nınkine çok benzer. 2 adet uydusu bulunmaktadır. Mars’taki Olimpos Dağı (Olympus Mons), Güneş Sistemi’nde bilinen en yüksek dağdır ve Marineris Vadisi (Valles Marineris) adı verilen kanyon en büyük kanyondur. Ayrıca Haziran 2008’de Nature dergisinde yayımlanan üç makalede açıklandığı gibi, Mars’ın kuzey yarımküresinde 10.600 km uzunluğunda ve 8.500 km genişliğindeki dev bir meteor kraterinin varlığı saptanmıştır. Bu krater, bugüne kadar keşfedilmiş en büyük meteor kraterinin (Ay’ın güney kutbu kısmındaki Atkien Havzası) dört misli büyüklüğündeydi.

Dünya dışı yaşam arayışımızda Mars her zaman özel bir yere sahipti ve hala da öyle. Mars yüzeyinde keşfedilen sıvı suyun varlığına dair kanıt öyle gösteriyor ki belki de Dünya dışı yaşamı bulacağımız ilk yer minik kuzenimiz Mars olacak. Sadece Mars değil Güneş sistemimizdeki dev gezegenlerden Jüpiter ve Satürn’ün uydularında da suyun olduğuna dair kanıtlanmayı bekleyen ciddi bulgular var.

Mars Dünya’dan büyük mü? Hacmi nasıl?

Dünya hacim yarışında da Mars’ı geride bırakır. Mars’ın 6 bin 791 kilometrelik çapı, Dünya’nın 12 bin 755 kilometrelik çapının neredeyse yarısı kadardır. Mars’ta kütle çekim kuvveti de daha azdır. Bundan dolayı Dünya’da 45 kilogram olan bir nesne bu gezegende tartılsa yaklaşık 17 kilogram gelir

Mars’ın yarıçapı Dünya’nınkinin yaklaşık yarısı kadardır. Yani Dünya, Mars’tan çok daha büyük bir gezegendir. Yoğunluğu Dünya’nınkinden daha az olup, hacmi Dünya’nın hacminin %15’i, kütlesi ise Dünya’nınkinin %11’i kadardır. Mars’ın Merkür’den daha büyük ve daha ağır olmasına karşılık, Merkür ondan daha yoğundur. Bu yüzden Merkür’ün yüzeyindeki yerçekimi Mars’ınkinden daha fazladır. Mars, boyutu, kütlesi ve yüzeyindeki yerçekimi bakımından Dünya ile Ay arasında yer alır. Mars yüzeyinin kızıl-turuncu görünümü hematit ya da pas adıyla tanınan demiroksitten (Fe2O3) kaynaklanır.

Mars, Dünya’dan büyük mü? Kızıl Gezegen Mars neden bu kadar önemli?

Mars ile Dünya arasındaki farklar nelerdir?

Mars’ın Güneş’e uzaklığı 228,6 milyon kilometredir. Dünya 149,6 milyon kilometreyle Güneş’e daha yakındır.

Bu, Mars’ın Dünya’nınkine göre çok daha ince olan atmosferiyle birleşince Kızıl Gezegen’in Mavi Gezegen’den daha soğuk olmasına neden olur. Mars’ın ortalama sıcaklığı yaklaşık -63 derece, Dünya’nın ise yaklaşık 13 derecedir.

Mars, Güneş’in çevresinde saatte yaklaşık 87 bin kilometre hızla dolanırken Dünya’nın hızı saatte ortalama 107 bin kilometredir.

Dünya bildiğiniz gibi Güneş’in çevresindeki bir turunu 365 günde tamamlar. Mars’ın bu yolculuğu 687 Dünya günü sürer.

Dünya hacim yarışında da Mars’ı geride bırakır. Mars’ın 6 bin 791 kilometrelik çapı, Dünya’nın 12 bin 755 kilometrelik çapının neredeyse yarısı kadardır.

Mars’ta kütle çekim kuvveti de daha azdır. Bundan dolayı Dünya’da 45 kilogram olan bir nesne bu gezegende tartılsa yaklaşık 17 kilogram gelir.

Mars, Dünya’dan büyük mü? Kızıl Gezegen Mars neden bu kadar önemli?

Mars yaşanabilir bir yer mi?

Güneş Sistemi’ndeki gezegenler arasında Güneş’e en yakın dördüncü gezegen olan Mars, yüzeyinin rengi nedeniyle Kızıl Gezegen olarak da adlandırılıyor. Bugün soğuk ve kurak olsa da bir zamanlar Mars’ın da Dünya gibi yaşama elverişli koşullara sahip olduğuna işaret eden pek çok bilimsel veri var. Bundan daha da önemlisi, Mars gelecekte bir gün insanlara ev sahipliği yapmaya aday. Dünyamız yavaş yavaş Güneş’in yaşama elverişli bölgesinin dışına çıkıyor. Eğer insanlar bir gün Dünya’dan ayrılmak zorunda kalırsa, gidecekleri yer muhtemelen Mars olacak.

Sadece yüzeye inen araçlar değil Mars etrafında yörüngede dolanan araçlar da inanılmaz bilimsel keşiflere imza atabiliyor. 2005 yılında Mars’a gönderilen 720 milyon dolarlık Mars Reconnaissance Orbiter isimli uzay aracı onlardan biri ve belki de artık en meşhuru. Çünkü bu araç NASA’nın 28 Eylül 2015’te duyurduğu, ve belki de şu ana kadar ki en büyük keşfi olan, Mars yüzeyinde sıvı suyun varlığına ilişkin en güçlü delili buldu: sulandırılmış tuz akıntıları.

Mars’ta sıvı olduğuna dair ciddi bir kanıt bulduğunu açıkladı. Sulandırılmış tuz olarak nitelenen ve mevsimsel akıntılar halinde kendini gösteren bu buluş Dünya dışı yaşam arayışında insanlığı çok heyecanlandırdı.

Mars aslında ölümcül bir gezegendir. Bunun iki ana nedeni var.
1. Mars’ta sıcaklık çok düşüktür ve -87 santigrad dereceye kadar düşebilir. Adeta Antartika! Mars üzerinde sıcaklık aslında 0’ın üzerine nadiren çıkar.
2. Mars’ta Dünya’dakine benzer bir atmosfer yoktur. Dünya atmosferinin %1’inden bile daha incedir. Mars atmosferinin neredeyse %95’i karbon dioksitten oluşuyor! Yani Mars yüzeyinde özel kıyafetler olmadan dolaşmak imkânsızdır.

Söz konusu yaşam barındırmak olunca şimdilik gezegenimizin rakibi yoktur. Bilim insanları Mars’ta mikroskobik yaşamın olabileceğini düşünse de henüz buna kanıt bulabilmiş değiller. Dünya’da bakterilerden insana kadar 8,7 milyon canlı türü olduğu tahmin ediliyor. Bunda Dünya’nın daha yoğun olan atmosferinin de büyük bir etkisi var. Gezegenimizin yaşama olanak veren atmosferi yüzde 78 azot, yüzde 21 oksijenden oluşur. Mars’ın atmosferini ise yüzde 96 karbondioksit, yüzde 2 azot, yüzde 2 argon, kalanını da oksijen ve çeşitli gazlar oluşturur.

Mars, Dünya’dan büyük mü? Kızıl Gezegen Mars neden bu kadar önemli?

Mars ve Dünya arasındaki benzerlikler nelerdir?

MARS’TA BİR GÜN DÜNYA’DAN SADECE 40 DAKİKA DAHA UZUN

Güneş’ten uzaklığına göre 4. sırada yer alan ve Merkür’den sonra Güneş sisteminin en küçük 2. gezegeni olan Mars Dünya’nın kuzeni olarak düşünülebilir.
* Bir Mars günü bir Dünya gününden sadece birazcık daha uzun. Bir Dünya günü yaklaşık 24 saat iken, bir Mars günü yaklaşık 24 saat 40 dakika. Yani bir gün Mars’a insan ayak basarsa gündüz ve geceye uyum sağlamakta zorluk çekmeyecek gibi görünüyor.
* Dünya ile Mars arasındaki bir diğer benzerlik ise mevsimsel değişimler. Bildiğimiz gibi mevsimlerin oluşma nedeni Dünya’ya gelen Güneş ışınlarının açısında yıl boyunca meydana gelen değişimlerdir.
Bunun nedeni de Dünya’nın Güneş etrafındaki yörüngesinde 23.5 derecelik bir eğiklikle durmasıdır. Ancak Mars için bu eğiklik açısı 25.2 derecedir.
* Bir Mars yılı (686 Dünya günü) yaklaşık 2 Dünya yılına eşittir. Bu da demek oluyor ki bir Mars mevsimi bir Dünya mevsiminden yaklaşık 2 kat daha uzun sürüyor.
İşte bu nedenlerle Dünya’nın neredeyse yarısı büyüklüğündeki Mars Dünya’nın minik kuzeni olarak görülebilir.

MARS, ANTARTİKA GİBİDİR

‘AY’A AYAK BASILMADAN 5 YIL ÖNCE MARS ZİYARET EDİLDİ

Rusya, ABD, Avrupa ve Hindistan tarafından bugüne kadar onlarca uzay aracı Mars’a gönderildi. Mars ilk kez 1964 yılında bir uzay aracı tarafından ziyaret edildi.
Yani Ay’a ayak basılmadan 5 yıl önce! Marine 4 isimli NASA’ya ait bu araç Mars’a ilk kez en yakın geçişi yapan uzay aracı oldu. Daha sonra Mars etrafında bir yörüngede dolanacak şekilde tasarlanan birçok uzay aracı gönderildi. Birçok deneme başarısız olsa da bazıları uzun süre Mars etrafında dolanarak gezegenin ayrıntılı görüntülerini elde etti.
Mars yüzeyine inmek ise daha büyük bir çaba gerektiren daha karmaşık bir iş.

Mars, Dünya’dan büyük mü? Kızıl Gezegen Mars neden bu kadar önemli?

VİKİNG’TEN MARS’A

Bunu ilk başaran uzay aracı NASA’nın Viking 1 isimli uzay aracı oldu. Viking 1 Mars’a 1975 yılında gönderildi ve başarılı bir iniş gerçekleştirdi. Bir uzay aracını milyonlarca km uzaklıktaki bir gezegene indirmekten daha zor olan şey ise o uzay aracını gezegen üzerinde indirdikten sonra sorunsuz bir şekilde hareket ettirebilmektir. NASA’nın Pathfinder (Rehber) isimli uzay aracı 1997’de gezegene başarılı bir şekilde indi ve taşıdığı 10 kiloluk hareket kabiliyetine sahip tekerlekli minik robotik araç Sojourner (Misafir) gezegen üzerinde 3 ay süren araştırmalar yaptı. Daha sonra daha iyi bir robotik araç olan Spirit (İnsan Ruhu) Mars’a 2004’te iniş yaptı ve 6 yıl boyunca sorunsuz şekilde çalıştı. En son gönderilen ve halen çalışır durumda olan iki uzay aracı ise belki de sağlamış olduğu bilgiler açısından en önemlileridir. Bunlardan ilki Opportunity (Fırsat) Spirit uzay aracının ikizidir ve Spirit’den 3 hafta sonra Mars’a iniş gerçekleştirmiştir. 2012’de gezegene iniş yapan ve halen çalışır durumda olan bir diğer araç ise Curiosity (Merak) uzay aracıdır. Bu iki araç toprak ve kaya örneklerini incelemek için özel olarak yapılmış bilimsel laboratuvarları üzerlerinde taşımaktadırlar.

Mars, Dünya’dan büyük mü? Kızıl Gezegen Mars neden bu kadar önemli?

NEDEN MARS’I BU KADAR ÖNEMSİYORUZ

Peki neden bazı devletler milyarlarca dolar yatırıp Mars’ı ve genel anlamda yaşadığımız evreni anlamaya çalışıyor? Aslında bunun çok mantıklı ve ileri görüşlülük timsali birçok nedeni var. 2005 yılında Mars’ın kuzey kutbundaki bir krater içerisinde su buzu bulunması Mars’taki hayat arayışında önemli bir adım oldu. Yakın bir zamanda elde edilen bulgular gösteriyor ki Mars yüzeyinde geçmişte devasa okyanuslar vardı. Su bildiğimiz anlamda bir yaşam formu için anahtar özellik taşıyan bir molekül. Vücudumuzun ve gezegenimizin yüzeyinin büyük bir çoğunluğu su. İşte bu nedenle su varsa hayat vardır diye düşünüyoruz. Eğer Mars geçmişte okyanuslara sahip ise bu bir zamanlar Mars’ta hayat olduğu anlamına geliyor. Peki ne oldu da Mars bir anda iklimsel değişimlere uğrayıp yüzeyindeki suyu kaybetti? İklimsel değişimlerin gezegeni yaşanmaz hale getirmesi ani değil de uzun yıllar alan bir süreç miydi? Acaba günümüzde Dünya’nın yavaş yavaş başına gelen şey de bu mu? Bu nedenle mi Dünya üzerinde her geçen gün şiddetini arttıran iklimler görüyoruz? Küresel ısınma gerçekten var mı? Mars’ta geçmişte yaşam olmasa bile acaba bir gün üzerinde yaşam barındırabilecek koşullara sahip olabilir mi? İşte bu sorulara yanıt bulmaya çalışıyoruz ki üzerinde yaşadığımız gezegenin akıbeti hakkında daha doğru bilgilere sahip olalım. Belki bu sayede gezegenimizi yok olmaktan kurtarabiliriz. Belki…

Bilimsel Araştırmalar neden önemli?

Elbette bu tarz uzay araştırmalarının tek getirisi bu değil. Bu amaçla hayata geçirilen her proje tasarım ve uygulama aşamalarında birçok teknolojik ve bilimsel gelişimi de beraberinde getiriyor. Bunlardan en basit örnek belki de çoğumuzun kullandığı kablosuz internet bağlantı teknolojisi olan WiFi. WiFi radyo astronomi çalışmaları esnasında geliştirilmiştir. Buna benzer birçok örnek verilebilir. İşte bilimsel araştırmalara önem veren böyle projelerin mimarı olan ülkeler Dünya’da bilim ve teknoloji anlamında lider konuma geliyorlar. Bu sayede bilim ve teknoloji üreten devletler haline gelerek ekonomilerine büyük bir katkı sağlıyorlar. Bu da o devletlerde yaşayan insanların gelir düzeyinin yükselmesine neden oluyor. Gördüğünüz gibi bilimsel araştırmaların yararı saymakla bitmiyor.

Benzer Haberler
Yorum Yap
Yorumlar (0)
Henuz hic yorum yapilmamis, ilk siz yapin.