Marjin nedir? Kripto Para Marj Ticareti Nedir?

Eğer düzgün şekilde kullanılırsa, marjin hesapları tarafından sağlanan kaldıraçlı alım satımlar hem karlılığı hem de portfolyo çeşitliliğini destekler. Peki Marjin açma, kripto para marj ticareti (margin trading) nedir, kripto para long pozisyon açma nedir ve kripto para short pozisyon açma nedir gibi soruların detayları haberimizde.
Takip et
Marjin nedir? Kripto Para Marj Ticareti Nedir?
  • Yazdir
  • Arttir - Azalt
  • Yorum 0

Marjin nedir?

– Yatırım sırasında işlem yapmadan önce belirli miktarda teminat yatırmanız. Buna marjin denir.

– Marjin bir harcama değildir, pozisyonu kapattıktan sonra serbest bırakılır.

– CFD’ler kaldıraçlı ürünlerdir. Ürünün çok küçük nominal kısmıyla yüksek derecede piyasa görünürlüğü elde edebilirsiniz.

– Depozit olarak da düşünülebilir.

– 1:10 kaldıraçlı bir üründe %10 nominal değere sahip bir marjin yeterli olacaktır.

Marjin Ticareti Nedir?

Marjin ticareti, üçüncü bir parti tarafından sağlanan fonların kullanılmasıyla yapılan bir varlık alım satım yöntemidir. Standart alım satım hesaplarıyla kıyaslandığında, marjin hesapları kullanıcıların daha büyük miktarlarda anaparaya ulaşmasını sağlayarak, pozisyonlarında kaldıraç kullanmalarını mümkün kılar. Temelde marjin alım satımlar, kişilerin başarılı işlemler sonucu daha büyük kar elde edebilmelerini sağlamak için yapılan işlemlerin sonuçlarını kuvvetlendirir. Alım satım sonuçlarını genişletebilme kapasitesi, fiyat dalgalanmalarının az olduğu piyasalarda özellikle de uluslararası Forex piyasasında marjin alım satımları popüler hale getirir. Marjin alım satımlar bunun yanında hisse senedi, emtia ve kripto para piyasalarında da kullanılmaktadır.

Geleneksel piyasalarda, borç alınan fonlar genellikle bir yatırım borsacısı tarafından sağlanır. Fakat, kripto para işlemlerinde fonlar marjin fonlarına yönelik piyasa talebine göre belirlenen miktarlarda faiz elde edecek olan diğer kullanıcılar tarafından sağlanır. Daha az yaygın olsa da, bazı kripto para borsaları da kullanıcıları için marjin fonu sağlar.

Marjin ticareti nasıl çalışır?

Bir marjin ticareti başlatıldığında, kişinin toplam teklif değerinin belli bir yüzdesini ortaya koyması gereklidir. Bu ilk yatırım marjin olarak bilinir ve kaldıraç kavramıyla yakından ilgilidir. Diğer bir deyişle, marjin ticareti hesapları kaldıraçlı ticaret yaratmak için kullanılır ve kaldıraç da borç alınan fonların marjine oranını tanımlar. Örneğin, 10:1 kaldıraçlı 100.000 USD’lik bir ticaret için, tacirin 10.000 USD’lik bir anapara yatırımı yapması gerekir.

Doğal olarak, farklı ticaret platformları ve piyasalar farklı kurallar ve kaldıraç oranları sunar. Örneğin, menkul kıymetler borsasında tipik oran 2:1’ken, vadeli işlem sözleşmeleri genellikle 15:1 kaldıraçlı olarak alınıp satılır. Forex borsalarında, marjin ticareti sıklıkla 50:1 oranında kaldıraçlanır fakat bazı durumlarda 100:1 ve 200:1 de kullanılır. Kripto para piyasalarında oranlar genellikle 2:1’den 100:1’e kadar uzanır ve alım satım yapanlar genellikle x terimini kullanır. (2x, 5x, 10x, 50x ve devamı)

Marjin ticareti hem uzun hem de kısa pozisyonlar açmak için kullanılabilir. Bir uzun pozisyon varlığın fiyatının yükseleceği varsayımına dayanırken, kısa pozisyon bunun tam tersini ifade eder. Marjin pozisyonu açıkken, tacirin varlıkları borç alınan fonlar için teminat görevi görür. Bunun tacirler tarafından anlaşılması çok önemlidir çünkü birçok komisyoncu, piyasanın pozisyonlarının tersine doğru hareket etmesi durumunda (belli bir eşiğin altına ya da üstüne doğru) bu varlıkların zorunlu satışını yaptırma hakkını elinde tutar.

Örneğin, bir tacir uzun kaldıraçlı bir pozisyon açarsa, fiyatın belirgin şekilde düşmesi durumunda bu pozisyona marjin çağrısı yapılabilir. Marjin çağrısı, en düşük marjin ticareti koşullarını yerine getirebilmek için tacirin marjin hesabına daha fazla fon yatırması gerektiğinde yapılır. Eğer tacir bunu yapamazsa, kayıpları karşılamak için fonları otomatik olarak likide edilir. Bu durum genellikle, bir marjin hesabındaki tüm kaynakların toplam değerinin, belirli bir borsa ya da broker için toplam marjin koşullarının altına düşmesi durumunda (likidasyon marjini olarak da bilinir) gerçekleşir.

Marjinin faydası nedir?

Marjin yatırımı, bir diğer ismiyle kaldıraçlı yatırım, küçük bir depozitle yüksek miktarlar üzerinden işlem yapabilmenizi sağlar. Piyasa istediğiniz yönde hareket ederse karınız sıradan bir yatırımdan daha yüksek olur.

– Sermayenizin küçük bir bölümüyle ciddi yatırımlar yapabilmenizi sağlar.

– Fiziksel satın alımlarla gelemeyeceğiniz pozisyonlarda işlem yapmanıza olanak tanır.

– Yatırım sonrası kar elde ederseniz, sermayenize oranla büyük kazanç sağlarsınız.

Unutmayın ki karınız büyüdüğü gibi zararınız da aynı ölçüde büyük olabilir. Fakat yurtdışındaki prosedürün aksine Türkiye’de zararlarınız ne olursa olsun sermayenizden fazlasını kaybederek borçlanmazsınız.

Örnek

1:10 kaldıraçla EUR/USD üzerinden işlem yapmak istiyorsunuz. Bu durumda marjin olarak tüm yatırım değerinin %10’u sizin için yeterli olacaktır. xStation’ın gelişmiş hesaplayıcısı ile marjin bedellerinizi hesap yapmaya çalışmadan da bulabilirsiniz.

Örneğin EUR/USD paritesinde 1 lotluk işlem için 100 Euro tutarında marjin (teminat) yeterlidir.

Marjin seviyeleri ve depozit gereksinimleri

Pozisyon açıp korumak için yeterli kaynaklara ve marjin gereksinimlerine sahip olmanız gerekir. Açık işlemlerinizdeki negatif fiyat hareketliliklerini kapamak ya da yeni işlem açmak isterseniz serbest marjin kullanabilirsiniz.

XTB Türkiye’de stop-out otomatik pozisyon kapatma seviyesi %30 ‘dur.

Yatırım platformlarımızda marjin seviyesi isminde bir indikatör bulacaksınız. Bu indikatör %30 seviyesinin altına düştüğünde en büyük zarara sahip pozisyonunuz otomatik olarak kapanacaktır. Buna engel olmak için hesabınıza para yatırarak marjin seviyenizin %30 ‘dan daha büyük olmasını sağlayabilrisiniz.

Kripto Para Marj Ticareti (Margin Trading) Nedir? Long ve Short Pozisyon Açma Nedir?
Bu yazımızda kripto para marj ticareti (margin trading) nedir, kripto para long pozisyon açma nedir ve kripto para short pozisyon açma nedir gibi soruları detaylı bir şekilde cevaplandıracağız.

Marj ticareti (margin trading) isminden de anlayabileceğiniz gibi sisteme teminat vererek teminatınızın sizin seçeceğiz katlarda işlem yapmanıza olanak tanıyan ticaret türüdür. Örneğin marj ticareti ile teminat vererek elinizdeki varlığın 2 veya 3 katına kadar işlem yapabilirsiniz. Katlar platformdan platforma değişiklik göstermektedir.

Marj ticareti ile yüksek kârlar elde edebilmek mümkün. Buna karşın büyük kayıplar da yaşanması mümkün. En basit ifadeyle 3 katı kazanç sağlamak mümkün iken 3 katı da kaybedebilirsiniz.

Marj ticaretinde gerçektem alım satım yapmazsınız. Bunu şu şekilde açıklayalım; diyelimki elinizde 3 ETH var. Siz Bitcoin’in yükseleceğini düşünüyorsunuz ve 3 ETH ile kaldıraç 3’ü seçerek 3×3 olmak üzere 9 ETH büyüklüğünde long pozisyon açabilirsiniz.

Short Pozisyon ve Long Pozisyon Nedir?

Long pozisyon açtıktan sonra kripto para birimi yukarı yönlü hareket ederse kâr edersiniz. Tahmin edeceğiniz üzere aşağı yönlü hareket ederse zarar edersiniz. Short pozisyon açmanız durumunda ise kripto para birimi negatif yönlü hareket ederse kâr eder, yukarı yönlü hareket ederse zarar edersiniz. Yani, düşüş trendinin olduğu bir dönemde ETH için short pozisyon açarak elinizdeki ETH miktarını artırabilirsiniz.

Pozisyon Açma
Pozisyon açmadan önce platforma göre değişen ama genel olarak aşağıdaki gibi bir ekran ile karşılaşacaksınız.

Kripto Para Marj Ticareti Long Short Pozisyon

Buradaki terimler şu anlama geliyor:

Position amount: Pozisyon Büyüklüğü (9 ETH olarak giriş yapıldı)
Leverage: Kaldıraç (3 olarak seçildi)
Stop loss price: Açtığınız pozisyon zarar ederken hangi fiyatta zararın durdurulacağı
Estimated open price: Pozisyonun hangi fiyattan açılacağı
Open fee: Pozisyonun tek seferlik açılış komisyonu
Rollover fee per 4h: Pozisyonun uzun sürmesi durumunda her 4 saatte bir alınacak komisyon bedeli
Margin: Teminat (9 ETH’lik pozisyon için x3’te 3 ETH)

Konuyu daha basit bir tabir ile ele alacak olursak; elimizde 3 ETH var diyelim ve ETH fiyatının yükseleceğini düşünüyoruz. Alım satım stratejimizi yüzde 30 kâr beklentisi ve maksimum yüzde 30 zarar etme olarak belirledik. O anki ETH fiyatı 1.000 dolar diyelim.

O halde 9 ETH büyüklüğünde bir pozisyon açıyoruz. 9 ETH’lik pozisyon açmak için 0.006 ETH’lık bir açılış komisyonu ödeyeceğiz. Maksimum risk kabülümüz yüzde 30’du o halde (1000*3.3)/100 formülüyle stop-loss değerimizi 900 dolar olarak ayarlıyoruz.

Eğer ki pozisyon 4 saat içinde kapatılırsa yani ETH fiyatı 900 dolara düşerse pozisyon otomatik kapanacak ve hesabımıza 2.1 ETH geçecek (fiyat 900 dolar olduğunda yüzde 30 zarar edeceğiz). Eğer ETH fiyatı 1.100 dolar olursa 3 ETH ile açtığımız pozisyonu 1.100 dolarda kapattığımızda hesabımıza 3.9 ETH geçecek.

Fiyat oynaklığının (volatilite) yüksek olduğu kripto para piyasasında doğru stop-loss değerleriyle güzel kârlar etmek mümkün. Elbetteki hatalı bir tahmin veya öngörü sonucunda büyük zararlar da edilebilir.

Kaldıraç x2’de yüzde 50’lik bir fiyat değişiminde ve x3’te yüzde 33’lük bir fiyat değişiminde teminatınızın tamamını kaybeder ve stop-out olursunuz (pozisyonun otomatik olarak kapanması). Bu yüzden çok dikkatli olmakta ve hesaplamaları iyi yapmakta fayda var.

Marj Ticareti Yapılabilecek Borsalar

Kripto para marj ticareti yapılabilecek borsaların tam listesi şu şekilde:

BitMEX
eToro
Bitfinex
Kraken
Poloniex

Avantajları ve Dezavantajları

Marjin ticaretlerinin en belirgin avantajı, ticari pozisyonun görece değerinin daha yüksek olması nedeniyle daha büyük karların elde edilebilmesini sağlamasıdır. Bunun dışında, marjin ticareti, düşük miktarda anapara yatırımı yaparak birkaç farklı pozisyon açılmasına olanak sunduğundan yatırım çeşitlendirilmesi için fayda sağlar. Son olarak, bir marjin hesabına sahip olmak kişilerin hesaplarına büyük miktarlarda para aktarmasına gerek olmadan hızla pozisyon açabilmelerini kolaylaştırır.

Tüm avantajlarının yanında, marjin ticareti aynen kazancı arttırdığı gibi kaybı da arttırma dezavantajına sahiptir. Standart spot ticaretinin aksine marjin ticaretinde kayıpların kişinin ilk yatırımından yüksek olma ihtimali bulunur ve bu yüzden marjin ticareti yüksek riskli bir ticari yöntem olarak kabul edilir. Alım satımda kullanılan kaldıraç miktarına bağlı olarak, piyasa fiyatındaki küçük bir düşüş bile yatırımcıların büyük zararlara uğramasına sebep olabilir. Bu nedenle marjin ticareti yapmaya karar veren kişilerin düzgün bir risk yönetimi stratejisine sahip olması ve stop-limit teklifleri gibi risk azaltıcı araçlardan faydalanması çok önemlidir.

Kripto para piyasalarında marjin alım satım

Marjin alım satımlar, standart alım satımlara göre daha risklidir fakat kripto paralarda kullanıldığında risk daha da yüksektir. Bu piyasalarda tipik olan yüksek seviyede fiyat oynaklığı nedeniyle, kripto para marjin alım satımı yapanların özellikle dikkatli olması gerekir. Risk dengeleme ve yönetimi stratejileri kullanışlı olsa da marjin alım satımlar kesinlikle yeni başlayanlar için uygun değildir.

Grafikleri analiz edebilmek, trendleri belirleyebilmek ve giriş çıkış noktalarını seçebilmek marjin alım satımların risklerini ortadan kaldırmaz ama risklere karşı hazırlıklı olmaya ve daha etkin işlemler yapmaya yardımcı olabilir. Bu yüzden kripto para alım satımlarında kaldıraç kullanmadan önce kullanıcıların teknik analizler hakkında derinlemesine bilgi sahibi olması ve spot alım satımları konusunda çok deneyim kazanması gerekir.

Marjin Fonlama

Marjin alım satım yapabilmek için risk toleransına sahip olmayan yatırımcılar için kaldıraçlı ticaret yöntemlerinden kar elde etmenin başka bir yolu daha bulunur. Bazı ticaret platformları ve kripto para borsaları kullanıcıların kendi paralarıyla başka kullanıcıların marjin alım satımlarını fonladığı, marjin fonlama olarak bilinen bir özellik sunar.

Süreç genellikle özel koşullar ve dinamik faiz oranları içerir. Eğer alım satım yapan bir kişi bu koşulları ve teklifi kabul ederse, aldığı borcu ve bunun üzerine anlaşılan oranda faizi fon sağlayıcıya geri ödemeyi kabul etmiş olur. Çalışma mekanizması borsadan borsaya değişkenlik gösterse de, marjin fonu sağlama riski oldukça düşüktür çünkü büyük kayıpların önüne geçmek için kaldıraçlı pozisyonlar likidasyona zorlanabilir. Yine de, marjin fonlama kullanıcıların fonlarını borsa cüzdanında tutmasını gerektirir. Bu yüzden riskler hakkında bilgi sahibi olmak ve seçilen borsada bu özelliğin nasıl çalıştığını anlamak önemlidir.

Marjin nasıl hesaplanır?

Marjin şu formülle hesaplanır:

Marjin nedir? Kripto Para Marj Ticareti Nedir?

MARJİN= Parite fiyatı X Miktar (işlem hacmi)
Kaldıraç Oranı
Ör: EUR/USD döviz çiftinde, parite 1.30 seviyesinde iken 1 lot AL emri verdiniz diyelim. Bu durumda marjin:

Marjin nedir? Kripto Para Marj Ticareti Nedir?

MARJİN= 100.000 x 1.30
= 1.300 USD olacaktır.
100
Kullanılan Teminat (Used margin)

Marjin nedir? Kripto Para Marj Ticareti Nedir?

Bir pozisyonun taşınabilmesi için gerekli olan teminat miktarı Used margin (Kullanılan Teminat) olarak ifade edilir. Herhangi bir pozisyonun açabilmesi için gerekli olan teminat miktarı, pozisyon açıldığı anda sistem tarafından bloke edilir. Pozisyon taşındığı sürece kullanılamayan teminat, pozisyon kapatıldığı andan itibaren serbest kalır. Pozisyonun açık kaldığı süreç zarfında, bloke olan teminatla herhangi bir işlem yapılamaz.

Yukarıdaki örnek üzerinde hesapladığımız 1.100 dolarlık marjin, aynı zamanda kullanılan teminattır.

Kullanılabilir teminat (Usable Margin)

Hesapta taşınan pozisyona bağlı olarak bloke olan teminat dışında bakiyeden kalan miktar Kullanılabilir Marjin (Usable Margin-Free Marjin- Serbest Marjin) olarak ifade edilir.

Kullanılabilir teminat = Varlık – Kullanılan Teminat

Yukarıdaki örneğimize göre kullanılabilir marjin (serbest marjin):

10.000 – 1.100 = 8.900 USD olacaktır.

Margin Call / Teminat Çağrısı

Forex piyasasında hem düşüş hem de yükseliş yönünde işlem yapmak mümkündür. Düşüş beklentisi ile satış, yükseliş beklentisi ile alım pozisyonu açabilir ve her iki durumda da gelir elde edilebilir fakat beklenti yönünde fiyatın hareket etmemesi durumunda taşınan pozisyon eksiye geçebilir.

Taşınan pozisyonun eksiye gitmesi durumunda teminatın erimesi ile karşı karşıya kalınabilir. Bu durumda sistem tarafından hesapta bulunması gereken minimum miktarın altına inildiğini bildirmek amacı ile Margin call / Teminat çağrısı adı altında bir uyarı yapılır. Bu çağrının anlamı, pozisyonun otomatik olarak kapatılacağı stop out noktasına yaklaştığıdır. Kısaca pozisyonu taşımak için gerekli olan teminatın eridiğidir.

Her enstrümanın, her sembolün marjin seviyesi farklı olabilir. Yukarıdaki örneğin üzerinden ilerlersek,

1 lot EUR/USD için gerekli olan teminat miktarı 1.100$ idi. İşlem yapılan Forex platformunda teminat seviyesinin % 50 olduğunu farz edelim. Bu durumda teminat çağrısı şu şekilde hesaplanır.

Teminat çağrısı = Teminat x Teminat çağrısı oranı

Teminat çağrısı = 1.100$* 0,50 = 550$’dır.

Pozisyon 550 $ dolar seviyesine düştüğünde, teminat çağrısı başlar ve stop out seviyesine kadar devam eder. Teminat seviyesi, ya varlık ekleyerek ya da başka pozisyonu kapatılarak yükseltilebilir. Teminat yükseltilmez ise stop out sevisinde açık olan pozisyonların bir kısmı ya da tamamı, o anki piyasa fiyatından, aracı kurumun sistemi otomatik olarak kapatır.

Stop Out / Pozisyonların Kapatılması

Taşınan pozisyonun, ters fiyat hareketinde eriyerek teminatın % 20’sine (Platformda Teminat Seviyesi değeri %20) gelmesi durumunda, aracı kurumun sistemi tarafından en çok zararda olan pozisyondan başlayarak, pozisyonlar sırasıyla kapatılır. İlk pozisyon kapandıktan sonra teminat seviyesi biraz rahatlayarak %20’nin üstüne çıkabilir. Ama fiyattaki ters hareket devam ederse sırayla diğer pozisyonlar da kapanabilir.

anımından da anlaşılacağı gibi yatırımcı için oldukça önemli olan bu terim, başlangıç marjini olarak da geçer. Sermayemiz ile daha ne kadar pozisyon açılabileceğini serbest marjin değerine bakarak anlarız. Marjin hesaplamasını risk yönetimi olarak düşünebiliriz. Kaldıraç sisteminin hâkim olduğu bir piyasa olan forex’te zarar durumundan kurtulmak için muhteşem bir yöntemdir. Bu yüzden marjin hesaplamayı öğrenmekte fayda var. Marjin hesaplama oldukça kolay bir formüle dayanıyor. Matematiksel terimlerden olabildiğince kurtularak anlatmaya çalışırsak şu şekilde açıklayabiliriz;

Marjin= Parite Fiyatı X Miktar

Kaldıraç Oranı

Bir İmdat Butonu Olarak; Marjin Call – Stop OutBu formülü nasıl kullanacağınıza dair bir örnek vermemiz gerekirse; EUR/USD pariteleri ile işlem yapacağımızı hayal edelim. Paritenin anlık fiyatını 1,1252 olarak kabul edelim. 1 Lot = 100.000 alış işlemi yapar. Kaldıraç oranını ise maksimum oranda kullanacağız. Yani kaldıraç oranımız 1:10. Bu durumda; 1 lot ile açacağımız pozisyonun büyüklüğü; 1.1252 x 100.000 = 112.520$ tutarında olacaktır. Böyle bir pozisyon için elimizde bulundurmamız gereken teminat tutarı ise; 112.520: 10 = 11252$ olacaktır. Artık marjin hesaplamayı biliyoruz!

Marjin hesaplaması ile pozisyon seviyenizi biliyor olmanızın yanında bilmeniz gereken iki terim daha var. Marjin call – stop out, marjin seviyelerinin en güçlü karakterlerinden. Marjin call; varlığınızın aracı kurumun belirlediği seviyenin altına düştüğünde kırmızı ile uyarı vermesidir. Bu uyarı ile marjin çağrısı başlamış olur ve stop out olana kadar devam eder. Bu durumda “Stop out nedir?” diyeceksiniz, bu terim pozisyonunuzun otomatik olarak kapanmasını ifade eder. Yani, pozisyonların aracı kurumun belirlediği oranın altına düşmesi durumunda stop out devreye girer ve en çok zarar edenden en aza doğru pozisyonlarınız otomatik olarak son bulur. Böylece eksi bakiyelere düşme gibi bir durumunuz olmaz. Stop out olmamak için kesinlikle işlem hacmini, bakiyenizi göz önünde bulundurarak ayarlamalısınız.

Benzer Haberler
Yorum Yap
Yorumlar (0)
Henuz hic yorum yapilmamis, ilk siz yapin.