adplus-dvertising

Hiroşima ve Nagazaki’deki atom bombası trajedisinin 77. yılı

ABD’nin dünya tarihinde ilk defa Japonya’ya karşı atom bombası kullandığı ve ortalama 200 bin kişinin yaşamını yitirdiği nükleer saldırıların 77. sene dönümü yaklaşırken, Japonlar Ukrayna-Rusya savaşının bir defa daha barışın önemini hatırlattığını ve bütün dünyanın Japonya’daki trajediden ders alması gerektiğini söyledi.
Takip et
Hiroşima ve Nagazaki’deki atom bombası trajedisinin 77. yılı
  • Yazdir
  • Arttir - Azalt
  • Yorum 0

İkinci Dünya Savaşı’nın sonlarında tarihin akışını değiştiren dünyanın ilk nükleer silah saldırılarında 77 sene geride kalırken, atom bombalarının hedefi olan Japonya’da acılar hala taze. Bazılarının Japonya’nın ABD’yi kalbinden vurduğu “Pearl Harbour” saldırısının intikamı olarak gördüğü, bazılarının ise gövde gösterisi olarak yorumladığı trajedi dünya tarihinde derin izler bıraktı.

Trajediye adım adım

ABD’nin nükleer silaha ilk defa Japonya’ya karşı başvurmasıyla sonlanan süreç, Japonya’nın savaştan çekilmeyi reddetmesiyle başladı. Japonya, 10 Temmuz 1945’te Almanya’nın Potsdam şehrinde müttefiklerin o dönemki liderleri ABD Başkanı Harry Truman, Sovyet lider Josef Stalin ve İngiltere Başbakanı Winston Churchill’in de katıldığı toplantıya Soyvetler Birliği aracılığı ile bir elçi göndermek istedi, fakat müttefikler bunu reddetti. 2 hafta sonra, 26 Temmuz 1945’te bu defa müttefiklerden Japonya’ya gelen “savaşı sonlandırma” çağrısı Japonya tarafından reddedildi. Japonya’nın bu tavrı, ortalama 10 gün sonra ülkeye düzenlenecek atom bombası saldırılarında belirleyici rol oynadı.

Tokyo’nun yerine Nagazaki hedef seçildi

ABD Başkanı Franklin Roosevelt’in 12 Nisan 1945’te ölmesiyle başkanlık koltuğuna oturan Harry Truman, zaman kaybetmeden atom bombasının atılması için lüzumlu süreci başlattı. 27 Nisan 1945’te gerçekleştirilen Hedef Tetkik Komitesi’nin ilk toplantısında 17 bölge hedef olarak seçilmek üzere araştırmaya alındı. İddialara göre, 1945’in Mayıs ayı itibariyle muhtemel nükleer saldırı hedefleri arasında olan 4 şehre hava saldırıları sonlandırılarak savaştan kaçan Japon halkının atom bombalarının hedefi olacak kentlere göç etmesi sağlandı. 14 Haziran 1945’te Tokyo ve Yokohama hedef şehir adaylarının arasından çıkarılarak yerine Nagazaki seçildi. Yapılan seçimlerde coğrafi, askeri, iklimsel ve demografik birçok etken rol oynadı.

Japonya’ya ilk darbe Hiroşima’da vuruldu

Tarihin akışını değiştiren atom bombası saldırılarının ilk hedefi Hiroşima oldu. Uranyum-235 tipi atom bombası “Little Boy”u taşıyan “Enola Gay” isimli uçak, 6 Ağustos 1945 Pazartesi günü Hiroşima semalarına ulaştı. Atom bombasını taşıyan uçaktan önce kentin semalarında gözlem yapmak maksadıyla bölgeye giden “Straight Flush” isimli uçak Japon Hava Kuvvetleri tarafından fark edilse de, “Enola Gay” hava sahasında ciddi yol kat etmeyi başardı. Saatler 08.13’ü gösterdiğinde atom bombasını taşıyan Enola Gay Japon Hava Kuvvetleri tarafından fark edildiğini anlayınca vakit kaybetmeden düğmeye bastı. 6 Ağustos 1945 saat 08.15’te Hiroşima’ya bırakılan atom bombası, ortalama 43 saniye sonra 08.16’da yeryüzüne 600 metre mesafede patladı. Ortalama 140 bin kişinin yaşamını yitirdiği Hiroşima saldırısı, dolaylı olarak yüzbinlerce insanın yaralanmasına ve radyasyon kaynaklı hastalıklara maruz kalmasına neden oldu.

Aksilikler Japonya’yı kurtarmaya yetmedi

Japonya atılan ilk atom bombasının şokunu henüz atlatamamışken, sadece günler sonra ülke bu defa “Fat Man”in neden olduğu yıkımla yüz yüze geldi. 9 Ağustos 1945 saat sabaha karşı 03.47’de, ABD hava güçlerinin B-29 tipi bombardıman uçağı Bockscar, Tinian adasından havalandı. Böylece “Centerboard II” isimi verilen ve ikinci bir atom bombasının bir Japon kentine atılmasını hedefleyen operasyon başlamış oldu. Taşıdığı 5 tonluk bombanın üstünde Amerikan askerleri tarafından yazılan “Size bir hediye daha” ve “Hirohito’ya ikinci öpücük” notları da bulunan Bockscar isimli uçak, atom bombasının kuvvetini ölçmesi için görevlendirilen uçak ve görüntüleme görevi verilen bir uçakla gökyüzünde buluşmayı hedeflese de işler yolunda gitmedi. 50 dakikalık bekleyişin sonrasında görüntüleme uçağıyla buluşamayan iki uçak, Kokura kentine doğru yola çıktı.

Hava şartları kentin kaderini değiştirdi

178 bin nüfuslu şehir, ABD ordusu komutanları tarafından ‘Japonya’nın en büyük silah depolarından birisi’ olarak tanımlanıyordu. Bockscar mürettebatına verilen emir ise radar sistemini kullanmadan, hedefi gördükten sonra bombanın bırakılması yönündeydi. Bu emrin gerekçesi o dönemde kullanılan radar sistemlerinin başarısızlığıydı. Bockscar 9 Ağustos sabah 10.45’te Kokura’ya ulaştığında şehirdeki askeri yapıların üstünde büyük bir sis bulutu olduğunu gördü. Sebebi hâlâ belli olmayan bu sis bulutu Kokura’daki hedeflerin vurulmasını neredeyse olanaksız hale getiriyordu. Ve bu vaziyet, kentin kaderini değiştirecekti. Atom bombasını Kokura’ya atamayan ABD uçağı, daha önce 17 muhtemel hedeften biri olarak tespit edilen ancak sonrasında hedefler arasından çıkarılan Nagazaki’ye yöneldi. Her ne kadar Nagazaki’de büyük bir liman ve Japon donanması için torpidolar imal eden tesisler olsa da şehirde aynı zamanda ABD’li savaş esirlerinin tutulduğu bir kamp da yer alıyordu. Ancak bu, kentin kaderini değiştirmeye yetmedi. 11.50’de toplam 8 saatlik uçuşun sonrasında Nagazaki’ye ulaşan Bockscar, 2 saatten az yetecek yakıtının kaldığını da göz önüne alarak düğmeye bastı. Kentin üstünde bulutlar olmasına karşın mürettebat bulutların izin verdiği aralıklardan Mitsubishi silah fabrikasını görmüştü. Fat Man 12.02’de Nagazaki’ye düştü. On binlerce kişinin öldüğü saldırının sonrasında, Japonya teslim olduğunu açıkladı.

200 bin insanın yaşamına mal oldu

ABD tarafından düzenlenen saldırılar, 200 bin dolayında insanın direkt olarak yaşamını yitirmesine, binlerce insanın da radyasyon kaynaklı hastalıklara maruz kalmasına neden oldu. Saldırılar sırasında ABD Başkanı olan Truman yaşananların hemen sonrasında yazdığı günlüğünde “Atom bombası askerlere, askeri tesislere ya da donanmamalara yönelik olarak kullanılmalı. Sivillere, kadınlara ve çocuklara karşı değil!” ifadelerini kullandı. Dönemin Ticaret Bakanı Henry Wallace ise Başkan Truman’ın büyük vicdan azabı çektiğini ifade ederek günlüğüne “100 bin insanı bir anda öldürme fikrine katlanamıyordu. Devamlı kendi kendisine ‘onca çocuk’ diyordu” notunu düştü. Nagazaki saldırısından sonra Truman atom bombasının kullanımına dair ilk kararını açıkladı: “Başkanın doğrudan izni olmadan hiçbir atom bombası kullanılmayacak.” 9 Ağustos 1945’ten bu yana savaşlarda bir daha atom bombası kullanılmadı.

77 senedir acılar taze

Atom bombası saldırılarının sonrasında büyük darbe alan Japonya’da acılar halen tazeliğini koruyor. 2. Dünya Savaşı sonrası kültürel ve politik manada büyük değişim yaşayan ülkede, kurbanlar her sene gerçekleştirilen törenlerle anılıyor. 6 Ağustos 1945ten sonra bir “barış kenti” olarak tekrardan inşa edilen Hiroşima, her yıl “Hiroşima Barış Anıtı”nda gerçekleştirilen ve saldırılarda hayatını kaybedenlerin anıldığı bir törene ev sahipliği yapıyor. Nagazaki’de de her sene anma etkinlikleri gerçekleştiriliyor.

“Savaşın acımasızlığını hatırlatıyor”

77 sene önce meydana gelen trajedi hakkında konuşan Japon vatandaşları ise benzer görüşleri dile getirdi. Haruki Matsuyama, “Hiroşima ve Nagazaki’yi okulda ve derslerde herkes öğrense de, gerçek manasını oldukça az kişi biliyor. Fakat yaşananlar Japonya tarihinde unutulmaz izler bıraktı” derken, Eri Maezawa ise, “Hiroşima ve Nagazaki tarihimizde çok mühim bir yere sahip. Fakat üstünden çok uzun süre geçtiği için özellikle genç kuşakların ne meydana geldiğini tam olarak bilmesi zor. Biz yalnızca büyüklerimizden duyduklarımızı ve okuduklarımızı biliyoruz. Şu an Hiroşima ve Nagazaki’nin bize hatırlattığı en mühim şey savaşın acımasız ve kötü bir şey olduğu” ifadelerini kullandı.

“Ukrayna-Rusya savaşı barışın önemini hatırlattı”

Kendi neslinin savaşı okulda öğrendiğini fakat üstünden uzun süre geçtiği için gerçek manada savaşı anlamanın zor olduğunu kaydeden Yuka Haneda da, “Japonya uzun senelerdir çok barışçıl bir ülke. Ancak son günlerde meydana gelen Ukrayna-Rusya savaşı bizi bir defa daha barışın önemi hakkında düşünmeye sevk etti” şeklinde konuştu. Emi Kitamura ise, yaş itibariyle yaşananlara tanıklık edemediğini fakat okulda öğrendiğini söyleyerek, “Ancak, her sene saldırıların sene dönümünde yaşamını yitirenlerin ruhları için dua ediyorum” dedi.

“Umarım bütün dünya ders alır”

Yukari Ono üstünden uzun süre geçmesi sebebiyle Japonya ve dünya gündeminin değiştiğine dikkat çekerek, “Ben çocukken Hiroşima ve Nagazaki hakkındaki haberleri daha fazla duyardık. Fakat üstünden çok uzun süre geçti. Şu an dünya gündemi Covid-19, Ukrayna krizi gibi olaylar etrafında şekillendiği için Hiroşima ve Nagazaki sadece sene dönümünde hatırlanıyor. Fakat yaşananlar tabii ki Japonya için tarihsel önemde” ifadelerini kullanırken, Hisashi Okazaki ise saldırılarda en az 200 bin kişinin öldüğünü hatırlatarak, “Umarım dünyadaki hiçbir ülke Japonya’da meydana gelen trajediyle yüz yüze gelmez ve nükleer silahlar sonsuza dek tarihe karışır. Ukrayna savaşında Putin’in nükleer silah tehdidinde bulunması çok üzücü. Umarım bütün dünya Japonya’daki trajediden ders alır” diyerek konuştu.

Benzer Haberler
Yorum Yap
Yorumlar (0)
Henuz hic yorum yapilmamis, ilk siz yapin.