Üniversitelerde Müfredat Tartışması: Daha Az Ders, Daha Derin Öğrenme

Üniversitelerde lisans programlarının ders ve kredi yükünün yeniden değerlendirilmesi tartışması, akademisyenler ve öğrencilerin görüşleriyle yeniden gündeme geldi. Yükseköğretim Kurulu (YÖK) Başkanı Erol Özvar’ın müfredatların gözden geçirilmesine yönelik açıklamalarının ardından, eğitimde niteliğin ders sayısından çok öğrenmenin derinliği ve uygulama olanaklarıyla değerlendirilmesi gerektiği vurgulandı.

Özvar, lisans programlarında ders ve kredi yükünün yeniden ele alınması, farklı derslerde tekrarlanan içeriklerin ayıklanması gerektiğini belirtmişti. Avrupa Yükseköğretim Alanı standartlarına uyum konusuna da işaret eden Özvar’ın açıklamaları, üniversite eğitiminde kapsamlı bir müfredat düzenlemesi ihtiyacını yeniden gündeme taşıdı.

Akademisyenlerden müfredatların yeniden tasarlanması çağrısı

Gazi Üniversitesi Eğitim Fakültesi Eğitim Programları ve Öğretim Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Gürcü Koç, ders sayısının fazla olmasının tek başına nitelikli eğitim anlamına gelmediğini belirterek müfredatların bilimsel ölçütler doğrultusunda sadeleştirilmesi gerektiğini ifade etti.

Öğrencilerin çok sayıda bilgiyi kısa sürede edinmesinden ziyade, öğrendiklerini kalıcı hale getirmesi, kavramlar arasında bağlantı kurabilmesi ve bağımsız düşünme becerisi kazanmasının önemine dikkat çeken Koç, program değişikliklerinin alan uzmanlarının yanı sıra ölçme ve değerlendirme ile program geliştirme uzmanlarının katkısıyla hazırlanmasını önerdi. Koç, öğrenci, mezun ve işveren görüşlerinin de karar süreçlerine dahil edilmesi gerektiğini kaydetti.

Aynı üniversiteden Prof. Dr. Gülgün Alpan ise müfredat sadeleştirmesinin yalnızca ders sayısını azaltmakla sınırlı kalmaması gerektiğini belirtti. Alpan, yoğun ders programlarının öğrencileri konuları derinlemesine öğrenmek yerine sınavlara hazırlanmaya yöneltebildiğini ifade ederek, tekrar eden içeriklerin ayıklanmasının araştırma ve proje çalışmalarına daha fazla zaman kazandırabileceğini söyledi.

Ezber yerine kalıcı öğrenme ve uygulama öne çıkıyor

Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Eda Gürlen, ders içeriklerinin sadeleştirilmesinin anlamlı ve kalıcı öğrenmeyi destekleyeceğini belirtti. Öğrencilerin yoğun programlar nedeniyle farklı alanlarda kendilerini geliştirmeye yeterince zaman ayıramadıklarına ilişkin geri bildirimler aldıklarını aktaran Gürlen, az sayıda konunun daha ayrıntılı ele alınmasının önemini vurguladı.

Gürlen, özellikle öğretmen yetiştiren programlarda okul ortamını gözlemleme ve uygulamalı eğitim fırsatlarının daha erken sınıflarda sunulması gerektiğini dile getirdi.

Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesinden Dr. Öğr. Üyesi Zeynep Şen de birbirinden kopuk çok sayıda dersin yüzeysel öğrenmeye neden olabileceğine işaret ederek ders içeriklerinin derinleştirilmesini ve uygulama ağırlığının artırılmasını önerdi.

Doç. Dr. Pınar Özdemir Şimşek ise yoğun ders programlarının öğrencilerin dikkatini toplamasını ve öğrenmeye yönelik ilgisini olumsuz etkileyebildiğini belirtti. Şimşek, araştırma ve sorgulamaya dayalı öğretim yöntemlerine daha fazla zaman ayrılmasının, öğrencilerin konuları daha iyi kavramasına katkı sağlayacağını ifade etti.

Öğrenciler araştırma ve sosyal yaşam için zaman istiyor

Ders yükünün azaltılması yönündeki taleplerin önemli bir bölümünü öğrencilerin zaman yönetimiyle ilgili sorunları oluşturuyor. Öğrenciler, yoğun haftalık programların bilimsel araştırmalara katılmalarını, projeler geliştirmelerini ve üniversite yaşamının sosyal olanaklarından yararlanmalarını güçleştirdiğini belirtiyor.

Hacettepe Üniversitesi Sınıf Öğretmenliği Bölümü üçüncü sınıf öğrencisi İsmail Erdem, haftada 13 ders aldığını ve bu yoğunluğun bilimsel çalışmalara ayırabildiği zamanı azalttığını söyledi. Bazı derslerde aynı konuların tekrar işlendiğini belirten Erdem, öğretmenlik uygulamalarının daha erken sınıflarda başlamasını istedi.

Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik Bölümü öğrencisi Yağmur İrem Aksoy da haftalık 11 ders nedeniyle öğrenci topluluklarının faaliyetlerine ve kültürel etkinliklere katılmakta zorlandıklarını dile getirdi. Aksoy, derslerdeki konu tekrarlarının öğrenci motivasyonunu da olumsuz etkilediğini belirtti.

Okul Öncesi Öğretmenliği Bölümü dördüncü sınıf öğrencisi Ezgi Işılalp ise ders ve ödev yoğunluğunun mesleki uygulamalara hazırlanmayı zorlaştırdığını ifade etti.

Mühendislik öğrencileri uygulamalı eğitimin artırılmasını istiyor

Müfredat tartışması yalnızca eğitim fakülteleriyle sınırlı kalmıyor. Mühendislik öğrencileri de teorik bilginin uygulamaya dönüştürülmesinin mesleki gelişim açısından önem taşıdığına dikkat çekiyor.

Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü dördüncü sınıf öğrencisi Muhammed Emin Yozgat, bazı derslerde benzer içeriklerle karşılaştığını belirterek uygulamalı eğitimin artırılmasının mezuniyet sonrası iş yaşamına geçişi kolaylaştıracağını söyledi.

Aynı üniversitenin Enerji Sistemleri Mühendisliği Bölümü üçüncü sınıf öğrencisi Gülşen İrem Erol da haftada yaklaşık 13 ders aldığını, yoğun programın projelerini ve sosyal yaşamını etkilediğini anlattı. Erol, önceki yıllarda işlenen bazı konuların yeniden karşılarına çıktığını belirterek benzer içeriklerin birleştirilmesini ve uygulamalı öğrenmeye daha fazla zaman ayrılmasını istedi.

Tartışmanın odağında eğitimde nitelik var

Akademisyenlerin ve öğrencilerin değerlendirmeleri, üniversitelerde müfredat düzenlemesinin yalnızca ders sayısını azaltan bir işlem olarak ele alınmaması gerektiğini ortaya koyuyor. Dersler arasındaki içerik tekrarlarının giderilmesi, öğrenme çıktılarının güçlendirilmesi, uygulamalı çalışmaların yaygınlaştırılması ve öğrencilerin araştırmaya daha fazla zaman ayırabilmesi öne çıkan beklentiler arasında yer alıyor.

Müfredatların yeniden düzenlenmesi sürecinde akademik standartların korunması ve programların ihtiyaç duyulan bilgi ve becerileri kazandıracak şekilde tasarlanması önem taşıyor. Tartışmanın temelinde ise üniversite eğitiminde daha fazla konu işlemek yerine, öğrenilen bilgiyi derinleştiren ve öğrenciyi mesleki yaşama daha iyi hazırlayan bir yaklaşımın benimsenmesi bulunuyor.