Türkiye'nin "Uygulama COP'u" Antalya'da Öne Çıkıyor
Antalya'da 12'nci gününe giren COP31'de Türkiye'nin "Uygulama COP'u" vizyonu ve 75 ülkenin desteklediği "35'e 35" hedefi dikkat çekiyor.

Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi'nin (UNFCCC) 31. Taraflar Konferansı (COP31), Antalya'da 1 milyon 100 bin metrekarelik alanda 9 Kasım'da başladı ve bugün 12'nci gününde müzakerelerle devam ediyor. 196 ülke ve Avrupa Birliği'nin katıldığı zirve, Mavi Bölge'de "Nihai Müzakereler" ve Yeşil Bölge'de "Finansman ve Teşvikler" temalı etkinliklerle sürüyor. Zirvede kararlar oy birliğiyle alınıyor; küresel sıcaklık artışını 1,5 santigrat derecede tutma hedefiyle gelişmekte olan ülkelere iklim finansmanı ve emisyon azaltımı konusunda kritik görüşmeler yürütülüyor.

Türkiye'nin "Uygulama COP'u" vizyonu ve ilk ortak bildiri
COP31 Başkanlığı'nı Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum yürütürken, zirve müzakerelerine Avustralya İklim Değişikliği ve Enerji Bakanı Chris Bowen başkanlık ediyor. Bakan Kurum, açılışta Türkiye'nin "diyalog, uzlaşı ve aksiyon" ilkeleriyle oluşturduğu "Uygulama COP'u" vizyonunu ve 10 öncelikli Eylem Gündemi'ni açıkladı. Ayrıca, finansmanı uygulamalarla buluşturacak BRIDGE (İklim Uygulama Köprüsü) mekanizmasının hayata geçirildiğini duyurdu. Zirvede, COP21'den COP30'a kadar görev yapan önceki başkanlar, COP31 Başkanlığı'na desteklerini ortak bir bildiriyle iletti. Türkiye ile Özbekistan arasında çevre koruma alanında mutabakat zaptı da imzalandı.

Liderler Zirvesi'nde yoğun temaslar ve Gazze vurgusu
11-12 Kasım'da Mavi Bölge'de Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın ev sahipliğinde gerçekleşen Liderler Zirvesi, 6 kıtadan 95 ülke lideri ve 7 uluslararası kuruluş başkanı dahil 102 liderin katılımıyla önemli bir dönüm noktası oldu. Zirvede 300'den fazla bakan, 160 onaylı pavilyon ve 90 delegasyon ofisi yer aldı. Erdoğan, ekolojinin ekonomiye feda edilmemesi gerektiğini vurgulayarak insan ve tabiat arasında evrensel bir merhamet mutabakatına ihtiyaç olduğunu belirtti. Gazze'de yaşananların bir soykırım olmasının yanında çevre felaketi anlamına da geldiğini ifade etti.

Erdoğan, BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, Brezilya Devlet Başkanı Lula da Silva, İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, Avustralya Başbakanı Anthony Albanese ve Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan ile ikili görüşmeler yaptı. 11 Kasım Milli Ağaçlandırma Günü'nde Guterres ile birlikte zeytin fidanı dikti. TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş, COP31 Parlamenter Toplantısı'nda İsrail'in Filistin topraklarındaki saldırılarının çevreye ve zeytin ağaçlarına verdiği zarara dikkat çekti. Filistin Başbakanı Muhammed Mustafa, Türkiye'ye teşekkür ederek Genel Kurul'da ayakta alkışlandı.
"35'e 35" elektrifikasyon hedefi ve uluslararası destek
Türkiye'nin öncülüğünde duyurulan "35'e 35" küresel elektrifikasyon hedefi, elektriğin nihai enerji tüketimindeki payının 2035'e kadar yüzde 35'e çıkarılmasını amaçlıyor. Bugün bu oran yüzde 22 seviyesinde. Almanya, İngiltere, Norveç, Güney Kore, İspanya, Avustralya, Japonya, Danimarka, Kanada, Kırgızistan ve AB Komisyonu dahil 75 ülke ile iş dünyası ve sivil toplumdan 94 kuruluş bu hedefe destek verdi. Hedef, zirvenin taslak müzakere metnine de dahil edildi.
Enerji, finans, tarım, sağlık, ulaştırma ve turizm alanlarında önemli iş birlikleri ve anlaşmalar yapıldı. Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın katıldığı İş Forumu'nda, Türkiye'nin nükleer güç santrali sayısını artıracağı belirtildi. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, 2040'a kadar enerji dönüşümü için 300 milyar dolarlık yatırım planlandığını açıkladı. Türkiye, Azerbaycan, Bulgaristan ve Gürcistan ile temiz enerji alanında stratejik ortaklık kurdu. Kanada ile nükleer santral için fizibilite ve ön tasarım mühendisliği anlaşması yapıldı. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), küresel merkez bankaları ve finans kuruluşlarıyla yeşil dönüşüm yol haritalarını Antalya'da tartıştı.
Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, su odaklı tarım anlayışını ve "Turkuaz Bağlantısallık Girişimi"ni anlattı. Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu, iklim politikalarında sağlığın önemine değindi. Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, Türkiye'nin 53 havalimanının Karbonsuz Havalimanı Sertifikası ile dünyada ikinci sırada yer aldığını açıkladı. Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, 3 bin konaklama tesisinin sürdürülebilirlik dönüşümünü tamamladığını, 2030'a kadar 20 bin tesisin sertifika almasının hedeflendiğini bildirdi. Yerli otomobil TOGG, zirvede katılımcıların ilgisini çekti.
Sıfır Atık ve "Asrın İnşası" projeleri dünya sahnesinde
Zirve, 527 bin metrekarelik Mavi Bölge'de resmi müzakereler ve 582 bin metrekarelik Yeşil Bölge'de sivil toplum, akademi, gençler ve özel sektörün buluşmasıyla toplamda 1 milyon 100 bin metrekarelik bir alanda gerçekleşti. Türkiye, 6 Şubat depremleri sonrası 11 ilde inşa edilen 455 bin iklim dirençli afet konutu ve dünyaya yayılan Sıfır Atık projesini tanıttı.

COP31'de ilk kez Sıfır Atık'a özel tematik gün düzenlendi. Emine Erdoğan'ın ev sahipliğinde "Küresel Sıfır Atık İttifakı Lider Eşleri Yüksek Düzeyli Toplantısı" yapıldı. Emine Erdoğan, Sıfır Atık Hareketi sayesinde 9 yılda geri kazanım oranının yüzde 13'ten yüzde 37'nin üzerine çıktığını belirtti. BM Genel Sekreteri Guterres de Sıfır Atık'ın iklim mücadelesinde temel bir araç olduğunu söyledi. Mavi Bölge'de kurulan 10 bin metrekarelik 5 yapraklı Sıfır Atık Müzesi, ziyaretçilerin ilgi odağı oldu.
Kültür, sanat ve gastronomi etkinlikleri ile tam erişilebilirlik
Zirve süresince diplomatik temasların yanı sıra kültür, sanat ve gastronomi etkinlikleri de düzenlendi. "COPArt: Hâlâ Mümkün" temalı sergilerde atıklardan yapılan sanat eserleri yer aldı. Anadolu Bahçesi ve Sıfır Atık Mutfağı'nda yerel üreticilerden tedarik edilen ürünlerle sürdürülebilir Türk gastronomisi tanıtıldı.

Zirve alanında Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz incelemelerde bulundu. Göbeklitepe minyatürü, geleneksel kilim tezgahı, İklim Okulu, Çocuk Adası, dans eden robotlar ve TEKNOFEST gençlerinin çevre projeleri yoğun ilgi gördü. Katılımcılar, Ahmet Adnan Saygun'un Yunus Emre Oratoryosu, Mehteran gösterisi, Anadolu Ateşi ve binlerce dronun katıldığı ışık gösterisini izledi.

Zirve, ISO 20121 sürdürülebilirlik standartlarına uyumlu ve "Kimseyi Geride Bırakmama" ilkesiyle düzenlendi. 35 işaret dili tercümanı ve engelsiz alan tasarımları sayesinde tam erişilebilirlik sağlandı.
Güvenlik, sağlık ve medya operasyonları
Zirvenin güvenliği için 26 bin personel 7 gün 24 saat görev yaptı; Sahil Güvenlik Komutanlığı deniz sınırlarında önlemler aldı. Sağlık hizmetleri için 5 revir, 142 ambulans ve 742 kişilik sağlık ekibiyle bin 500'den fazla kişiye müdahale edildi.
154 ülkeden 45 binden fazla uluslararası iklim gönüllüsü organizasyona katıldı. Sahada 2 bin 700 gönüllü genç ve 5 bin gönüllü tercüman görev aldı. 190'dan fazla ülkeden 4 binin üzerinde gazeteci etkinliği takip etti. TRT, 7 canlı yayın aracı, 3 seyyar stüdyo ve 50'den fazla kamera ile zirveyi dünyaya aktardı.
İletişim Başkanı Burhanettin Duran, Türkiye'nin ev sahipliğiyle küresel iklim diplomasisinin merkezinde yer aldığını vurguladı.