Türkiye’den dünyaya yayılan Sıfır Atık Hareketi 9 yaşında
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı koordinesinde yürütülen Sıfır Atık Hareketi, 9’uncu yılını “0’dan COP31’e Dünya için Hep Birlikte” temasıyla kutluyor.
27 Eylül 2017’de Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı koordinesinde başlatılan Sıfır Atık Hareketi, “Dünya Ortak Evimiz” sloganıyla uluslararası düzeye taşındı. Bu yılın teması, Türkiye’nin Antalya’da düzenlenecek COP31’e ev sahipliği yapacak olması nedeniyle seçildi.
Sıfır Atık, COP31’in 10 öncelikli eylem başlığı arasında bulunuyor. COP31 Başkanı ve Bakan Murat Kurum, “Sıfır Atık ve metan azaltımı” kapsamında 2035’e kadar atık üretimindeki artışın yarıya düşürülmesini hedeflediklerini belirtti.
90 MİLYON TON ATIK EKONOMİYE KAZANDIRILDI
Bakanlık verilerine göre hareketin başlangıcından 2025 sonuna kadar 90 milyon ton atık geri kazanılırken ekonomiye 365 milyar TL katkı sağlandı. Bu atıkların 36,1 milyon tonu kağıt ve karton, 10,2 milyon tonu plastik, 3,5 milyon tonu cam, 9,6 milyon tonu metal ve 30,6 milyon tonu organik ile diğer atıklardan oluştu.
Geri kazanım oranı 2017’deki yüzde 13 seviyesinden 2025’te yüzde 37,53’e yükseldi. Hedef, 2035’te yüzde 60 ve 2053’te yüzde 70’e ulaşmak. Bugüne kadar 220 bin bina ve yerleşkede Sıfır Atık Yönetim Sistemi kuruldu, 28 milyon kişiye eğitim verildi.
Geri kazanım çalışmalarıyla 270 milyar kilovatsaat enerji, 2 trilyon litre su ve 60 milyar litre petrol tasarrufu elde edildi; 613 milyon ağacın kesilmesi ve 180 milyon ton sera gazı salımı önlendi.
KÜRESEL ÇEVRE HAREKETİNE DÖNÜŞTÜ
Türkiye’nin önerisiyle BM Genel Kurulu 2022’de 30 Mart’ı Uluslararası Sıfır Atık Günü olarak ilan etti. 2023’te Emine Erdoğan başkanlığında BM Sıfır Atık Danışma Kurulu oluşturuldu. Küresel Sıfır Atık İyi Niyet Beyanı’nı 25 Eylül itibarıyla 136 ülkeden 459 binden fazla kişi imzaladı. Proje yedi uluslararası ödül aldı.
SIFIR ATIK MAVİ İLE DENİZLER KORUNUYOR
2019’da başlayan Sıfır Atık Mavi projesiyle 28 kıyı ilinde deniz çöpleri toplanıyor. Eylül 2026 itibarıyla yaklaşık 375 bin ton deniz çöpü çıkarıldı. Fethiye Körfezi’nde başlatılan temizlik çalışmasıyla üç yılda 16,3 milyon metreküp dip çamuru alınması planlanıyor. Göcek’teki 17 koyda 856 tekneye hizmet verecek mapa ve şamandıra sistemi kuruldu.
DEPOZİTO SİSTEMİNDE 326 MİLYONU AŞKIN AMBALAJ TOPLANDI
Depozitosu Olan Ambalajlar Yönetim Sistemi kapsamında 25 Eylül itibarıyla 326 milyon 622 bin içecek ambalajı toplandı ve kayıtlı kullanıcı sayısı 3,3 milyonu geçti. Sistemle yılda 25 milyar ambalajın toplanması ve ekonomiye 30 milyar TL katkı sağlanması hedefleniyor. Bakanlık tek kullanımlık plastik ürün kısıtlamasına yönelik yönetmelik hazırlıklarını tamamlıyor.
EĞİTİM VE YEREL UYGULAMALAR YAYGINLAŞIYOR
COP31 kapsamında Antalya’nın Aksu, Manavgat ve İbradı ilçelerinde üç mahallede Sıfır Atık Köyleri oluşturuluyor. Milli Eğitim Bakanlığı ve TEMA Vakfı iş birliğiyle yürütülen Sıfır Atık Eğitim Portalı üzerinden 1,2 milyon çocuğa ulaşıldı. TRT ile hazırlanan 20 özel çizgi dizi bölümü sıfır atık konularını işliyor.