Türk Dünyası Liderleri Ankara’da Buluşuyor! Gündem Ekonomi, Ticaret ve Stratejik İş Birliği

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın ev sahipliğinde gerçekleştirilecek toplantıda, Türk devletleri arasındaki ekonomik ilişkilerin güçlendirilmesi, ulaştırma ağlarının geliştirilmesi ve ortak projelerin ilerletilmesi gündeme gelecek. Türkiye’nin dönem başkanlığını Azerbaycan’dan devralması da zirvenin öne çıkan başlıkları arasında yer alıyor.

2026 Türk Dünyası Turizm Başkenti unvanını taşıyan Ankara, ekim ayının sonunda önemli bir uluslararası buluşmaya hazırlanıyor. Türk Devletleri Teşkilatına üye ülkelerin liderlerini bir araya getirecek 13. Zirve, 30 Ekim’de “Türk Yüzyılı: Dilde, Fikirde, İşte Birlik” temasıyla düzenlenecek. Zirve öncesinde 29 Ekim’de Dışişleri Bakanları Konseyi toplantısı yapılacak.

Görüşmelerde, teşkilatın mevcut iş birliği mekanizmalarının değerlendirilmesi ve gelecek döneme ilişkin ortak hedeflerin belirlenmesi bekleniyor. Siyasi ilişkilerin yanı sıra ticaret, yatırım, enerji, dijital dönüşüm, ulaştırma ve kültürel iş birliği de liderlerin gündeminde olacak.

Türkiye, TDT dönem başkanlığını devralacak

Zirvenin önemli gelişmelerinden biri, Türkiye’nin Türk Devletleri Teşkilatı Dönem Başkanlığını Azerbaycan’dan devralması olacak. Toplantıda, teşkilatın kurumsal kapasitesinin güçlendirilmesine ve üye ülkeler arasındaki dayanışmanın artırılmasına yönelik kararların alınması öngörülüyor.

Liderlerin ayrıca ortak çalışmalara ilişkin çeşitli belgeleri ve Ankara Bildirisi’ni kabul etmesi bekleniyor. Bu adımların, Türk Dünyası 2040 Vizyonu doğrultusunda yürütülen çalışmalara ivme kazandırması hedefleniyor.

Orta Koridor ve lojistik iş birliği ön planda

Zirve kapsamında Türk iş dünyasının temsilcilerinin de çeşitli etkinliklerde bir araya gelmesi planlanıyor. Görüşmelerde özellikle Orta Koridor’un geliştirilmesi, sınır geçişlerinin kolaylaştırılması, gümrük işlemlerinin iyileştirilmesi ve lojistik maliyetlerin azaltılması gibi konuların öne çıkması bekleniyor.

Türkiye ile Azerbaycan arasındaki ulaştırma bağlantılarının önemli unsurlarından biri olan Bakü-Tiflis-Kars Demir Yolu Hattı da bölgesel ticaret açısından önem taşıyor. Ulaştırma altyapısının güçlendirilmesiyle Türk devletleri arasındaki ticaret akışının hızlandırılması ve bölgenin uluslararası taşımacılıktaki konumunun geliştirilmesi amaçlanıyor.

Türkmenistan Devlet Başkanı Serdar Berdimuhamedov’un da 30 Ekim’de Türk iş dünyasıyla bir araya gelmesi planlanıyor. Ulaştırmanın yanı sıra tarım, dijital teknolojiler ve uzay alanındaki ortak çalışmalar da teşkilatın iş birliği gündeminde bulunuyor.

Dijital ekonomi ve uzay projeleri gündemde

Türk devletleri arasındaki ekonomik bütünleşmenin yalnızca geleneksel ticaretle sınırlı kalmaması hedefleniyor. Dijital ekonomi alanındaki ortaklıklar, e-ticaretin geliştirilmesi ve sınır ötesi dijital hizmetlerin kolaylaştırılması açısından önem taşıyor.

Türkiye, dijital ekonomi alanındaki ortaklık anlaşmasını haziran ayında onaylayarak Azerbaycan ve Özbekistan’ın ardından iç onay sürecini tamamlayan üçüncü ülke olmuştu.

Tarım teknolojileri alanında ise üye ülkeler arasında veri paylaşımını ve akıllı tarım uygulamalarını desteklemesi amaçlanan TDT Dijital Tarım Veri Platformu projesi öne çıkıyor. Uzay alanında da ortak küp uydu projesi kapsamındaki iş birliğinin sürdürülmesine yönelik adımlar atılıyor.

Bu çalışmaların, üye ülkeler arasında teknoloji transferini artırması ve yeni ekonomik ortaklıkların önünü açması bekleniyor.

Türkiye ile Türk devletleri arasındaki ticaret 17 milyar dolara yaklaştı

Türkiye’nin TDT’nin tam üyesi olan Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan ve Özbekistan ile ticari ilişkileri son yıllarda önemli ölçüde genişledi. Veriler, Türkiye’nin bu ülkeler karşısında genel olarak net ihracatçı konumunu koruduğunu gösteriyor.

Türkiye’nin söz konusu dört ülkeye ihracatı 2021’de 6,2 milyar dolar seviyesindeyken 2022’de 6,9 milyar dolara, 2023’te 8,8 milyar dolara yükseldi. İhracat 2024’te 10 milyar dolara ulaşırken 2025’te 9,6 milyar dolar olarak kaydedildi.

Aynı dönemde bu ülkelerden yapılan ithalat da arttı. Türkiye’nin ithalatı 2021’de 4,2 milyar dolar, 2022’de 6,2 milyar dolar, 2023’te 6,4 milyar dolar ve 2024’te 6,5 milyar dolar oldu. 2025’te ise ithalat 7,3 milyar dolara yükseldi. Böylece iki taraf arasındaki yıllık dış ticaret hacmi 17 milyar dolara yaklaştı.

Türkiye’nin 2025 yılında TDT’nin dört tam üyesine ihracatı

• Kazakistan: 3,2 milyar dolar
• Azerbaycan: 3 milyar dolar
• Özbekistan: 2,1 milyar dolar
• Kırgızistan: 1,3 milyar dolar

2026 yılının ilk sekiz ayında da ticari hareketlilik sürdü. Türkiye’nin bu dört ülkeye ihracatı 6,1 milyar dolara ulaşırken ithalatı 5,4 milyar dolar oldu. Bu dönemde toplam dış ticaret hacmi yaklaşık 11,5 milyar dolar olarak gerçekleşti.

İhracatta 2 milyar dolarla Kazakistan ilk sırada yer aldı. Kazakistan’ı 1,9 milyar dolarla Azerbaycan, 1,3 milyar dolarla Özbekistan ve 832,8 milyon dolarla Kırgızistan takip etti.

Ankara Zirvesi ekonomik ilişkilere ivme kazandırabilir

Türk Devletleri Teşkilatı bünyesinde tam üyelerin yanı sıra Türkmenistan, Macaristan ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti gözlemci ülke statüsünde yer alıyor. Ekonomik İşbirliği Teşkilatı da teşkilatın gözlemci kuruluşları arasında bulunuyor.

Ankara’da gerçekleştirilecek zirvenin, Türk devletleri arasındaki siyasi dayanışmanın yanı sıra ticaret, yatırım ve teknoloji ortaklıklarının geliştirilmesine katkı sağlaması bekleniyor. Orta Koridor’dan dijital ekonomiye uzanan geniş gündem, toplantının bölgesel ekonomik bütünleşme açısından önemini artırıyor.