Terörsüz Türkiye Sürecinde 12 Maddelik Yasa Teklifi Meclis'te
Türkiye’nin 40 yılı aşan terör sorununu kalıcı olarak sona erdirmeyi hedefleyen "Terörsüz Türkiye" sürecinde kritik bir eşik geride kaldı. PKK'nın tasfiyesine ve toplumsal bütünleşmenin güçlendirilmesine yönelik hazırlanan 12 maddelik çerçeve yasa teklifi, iktidar ve muhalefetten toplam 360 milletvekilinin imzasıyla Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Başkanlığı’na sunuldu.

Meclis Adalet Komisyonu'nda 18 saat süren yoğun mesai ve görüşme maratonunun ardından kabul edilen Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi, şimdi TBMM Genel Kurulu’nda tüm yönleriyle ele alınıyor. Siyasetin ve kamuoyunun yakından takip ettiği düzenleme, ülkenin yakın tarihi açısından dönüm noktası olarak değerlendiriliyor.
Sürecin İşleyişi ve Sahada Doğrulama Şartı
Kamuoyunda "Terörsüz Türkiye Yasası" olarak bilinen düzenlemenin temelini infaz ertelemesi oluşturuyor. Ancak başvuruların resmi olarak başlayabilmesi için en kritik şart, terör örgütü PKK’nın silah bıraktığının sahada kesin olarak teyit edilmesi.
Bu kapsamda izlenecek yol haritası şu aşamalardan oluşuyor:
- MİT ve TSK Raporu: Milli İstihbarat Teşkilatı ve Türk Silahlı Kuvvetleri sahadaki durumu raporlayacak.
- MGK Kararı: Hazırlanan rapor Milli Güvenlik Kurulu’na (MGK) sunulacak ve sürecin tamamlandığına dair karar alınacak.
- Resmî Gazete İlanı: Kararın Resmî Gazete’de yayımlanmasıyla birlikte başvurular için öngörülen altı aylık yasal süre resmen başlayacak.
Kimleri Kapsıyor, Kapsam Dışında Kimler Var?
Teklif; PKK/KCK terör örgütünü kurma veya yönetme, üye olma, yardım etme, propaganda yapma ve terörizmin finansmanı suçları ile bu örgüt faaliyetleri kapsamında işlenen suçları kapsıyor. Düzenleme yalnızca cezaevindeki hükümlüleri değil, haklarında soruşturma veya kovuşturma devam eden kişileri de içeriyor.
Kapsamda Yer Alan Düzenlemeler:
- 15 yıl ve daha az hapis cezası alanlar: İnfazları beş yıl süreyle ertelenebilecek. Bu süre zarfında yeni bir terör suçu işlenmemesi durumunda dosya tamamen kapatılacak.
- 15 yıldan fazla hapis cezası gerektirenler: Erteleme süresi 10 yıl olacak. 10 yıl içinde suç işlenmemesi halinde soruşturma, kovuşturma veya infaz dosyaları kapatılabilecek.
- Siyasi Yasaklar: Beş yıllık infaz ertelemesinden yararlananların siyasi yasağının kalkması için iki yıl, 10 yıllık erteleme alanlar için ise üç yıl beklemesi gerekecek. Yargılaması devam edenler için ise durum farklı değerlendirilecek.
Kapsam Dışı Tutulanlar:
- Asker, polis ve sivillerin şehit edilmesinden sorumlu olanlar.
- 2005 yılından önce suç işleyenler.
- Müebbet hapis cezası alanlar ve kasten öldürme suçundan hükümlü bulunanlar (Cezaevindeki yaklaşık 800 kişi bu nedenle kapsam dışında kalacak).
- İmralı’da bulunan Abdullah Öcalan ve terör örgütünün üst düzey yönetim kadrosunda yer alan Murat Karayılan, Cemil Bayık, Duran Kalkan, Sabri Ok ve Bese Hozat gibi yaklaşık 200 isim.
Türkiye genelinde cezaevlerinde bu suçlar kapsamında yaklaşık 3 bin 900 kişinin bulunduğu, ancak dosyaların tek tek incelenmesi nedeniyle tümünün bu haktan yararlanmasının beklenmediği ifade ediliyor.
Dosyalar Tek Tek İncelenecek ve Özel Kurul Kurulacak
Toplu bir ceza ertelemesinin söz konusu olmadığı yasa teklifinde, tüm başvurular Cumhuriyet başsavcılıkları, infaz hâkimlikleri ve mahkemeler tarafından bireysel olarak değerlendirilecek. Örgüt üyeliğinden ceza alıp bunun yanında adam öldürme veya adli suçları bulunanlar, örgüt dosyası düşse dahi diğer suçları nedeniyle cezaevinde kalmaya devam edecek.
Sürecin denetlenmesi ve koordine edilmesi amacıyla Cumhurbaşkanı Yardımcısı başkanlığında özel bir kurul oluşturulacak. Kurulda Adalet Bakanı, İçişleri Bakanı, Dışişleri Bakanı, Millî Savunma Bakanı ve MİT Başkanı yer alacak. Bu kurul, başvuruların değerlendirilmesi ve siyasi yasakların kaldırılması süreçlerinde ana karar merci olacak.
Siyasiler ve Belediyelerle İlgili Durum Ne?
Düzenleme kapsamında, silahlı terör örgütüne üye olmak suçundan ceza alan veya yargılanan bazı eski ve mevcut belediye başkanları ile siyasi figürlerin durumları da dosyalarının ayrı ayrı incelenmesiyle netlik kazanacak:
- Belediye Başkanları: Esenyurt Belediye Başkanı Ahmet Özer, eski Diyarbakır Büyükşehir Belediye Başkanı Selçuk Mızraklı ve eski Van Büyükşehir Belediye Başkanı Bekir Kaya.
- Kobani Davası Sanıkları: Selahattin Demirtaş, Figen Yüksekdağ, Ahmet Türk, Sebahat Tuncel, Ayla Akat Ata ve Gültan Kışanak.
- Yurt Dışındakiler: Faysal Sarıyıldız, Tuğba Hezer Öztürk, Leyla Birlik, Osman Baydemir, Remzi Kartal ve Zübeyir Aydar gibi yurt dışında yaşayan isimler, Türkiye'nin dış temsilciliklerine başvurarak inceleme talep edebilecek.
Genel Kurul'daki görüşmeleri tüm kesimler tarafından büyük bir dikkatle izlenen teklifin, yasalaşma sürecinin ardından Türkiye’nin iç siyasetinde ve güvenlik mimarisinde yeni bir dönemi başlatması bekleniyor.