Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne (TBMM) sunulan "Millî Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi", PKK/KCK'nın silahlı faaliyetlerine son vermesi halinde uygulanacak hukuki süreci düzenlemeyi amaçlıyor. Toplam 12 maddeden oluşan teklif, örgütün tüm silah ve mühimmatını teslim ederek faaliyetlerini tamamen sonlandırması durumunda izlenecek usul ve esasları belirliyor.
MGK Teyidi Esas Alınacak
Teklife göre, PKK/KCK'nın tüm örgütsel yapılarıyla fiilen dağıldığı ve silahsızlandığı öncelikle güvenlik kurumları tarafından tespit edilecek. Bu tespitin resmiyet kazanabilmesi için ise Milli Güvenlik Kurulu'nun (MGK) onayı gerekecek. Böylece örgütün silah bırakma sürecinin tamamlandığına ilişkin nihai değerlendirme MGK tarafından yapılacak.
Hangi Suçlar Kapsama Giriyor?
Kanun teklifi; örgütü kurma veya yönetme, örgüt üyeliği, örgüte bilerek yardım etme, propaganda yapma ve örgütün faaliyetleri kapsamında işlenen suçların yanı sıra, Terörizmin Finansmanının Önlenmesi Hakkında Kanun kapsamındaki örgüt lehine işlenen suçları da içeriyor.
Bununla birlikte, örgüt faaliyeti kapsamında işlenen kasten öldürme suçları ile 1 Haziran 2005 tarihinden önce işlenmiş ve ağırlaştırılmış müebbet ya da müebbet hapis cezasını gerektiren bazı suçlar teklif kapsamı dışında bırakılıyor.
Başvurular ve Erteleme Süreleri
Kanundan yararlanmak isteyen kişiler, bulundukları yerdeki Cumhuriyet başsavcılıklarına veya yetkilendirilecek kurumlara başvurabilecek. Dosyalar ise mevcut soruşturma veya kovuşturmayı yürüten adli merciler tarafından değerlendirilecek.
Teklifte, üst sınırı 15 yıl veya daha az hapis cezasını gerektiren suçlarda soruşturma ve kovuşturmaların 5 yıl, 15 yıldan fazla hapis ya da müebbet ve ağırlaştırılmış müebbet gerektiren suçlarda ise 10 yıl süreyle ertelenmesi öngörülüyor. Erteleme kararlarına karşı iki hafta içinde itiraz edilebilecek. Erteleme kararı verilen dosyalarda, gerekli şartların oluşması halinde tutuklama ve adli kontrol tedbirleri de kaldırılabilecek.
Erteleme Sonunda Dava Düşebilecek
Kanun yolu incelemesindeki dosyalarda bozma kararı verilmesi halinde ilk derece mahkemeleri erteleme kararı verecek. Erteleme süresi boyunca yeni bir suç işlenmemesi halinde soruşturmalarda kovuşturmaya yer olmadığına, davalarda ise düşme kararı verilmesi öngörülüyor.
Kesinleşmiş mahkûmiyetlerde ise toplam ceza miktarına göre infaz 5 veya 10 yıl süreyle ertelenebilecek. Bu sürenin sorunsuz tamamlanması halinde ceza infaz edilmiş kabul edilecek. Ayrıca erteleme dönemlerinde dava ve ceza zamanaşımı süreleri işlemeyecek.
Kurul Süreci İzleyecek
Teklif kapsamında oluşturulacak kurul, erteleme kararlarını belirli aralıklarla değerlendirecek. Gerekli görülmesi halinde soruşturma, kovuşturma veya mahkûmiyet nedeniyle doğan hak yoksunluklarının kaldırılması için ilgili mahkemeler veya infaz hâkimliklerine başvurabilecek. Bunun için 5 yıllık ertelemelerde en az 2 yıl, 10 yıllık ertelemelerde ise en az 3 yılın geçmiş olması şartı aranacak.
Kurul; Cumhurbaşkanı Yardımcısı başkanlığında Adalet, Dışişleri, İçişleri ve Milli Savunma bakanları, Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri, Milli İstihbarat Teşkilatı Başkanı ile MGK Genel Sekreteri'nden oluşacak. Kurulun koordinasyonu Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği tarafından yürütülecek.
TBMM'de İzleme Komisyonu Kurulacak
Teklif kapsamında ayrıca 17 üyeden oluşacak bir TBMM İzleme Komisyonu kurulması planlanıyor. Komisyon, kanunun uygulanmasını ve yürütülen faaliyetleri takip edecek. Silahların kayıt altına alınmasına ilişkin usuller ise güvenlik kurumlarının görüşü doğrultusunda Milli Savunma Bakanlığı ile İçişleri Bakanlığı tarafından ortak hazırlanacak genelgeyle belirlenecek.
Kanundan yararlanmak isteyenlerin, MGK kararının Resmî Gazete'de yayımlanmasının ardından altı ay içinde yazılı başvuruda bulunmaları gerekecek.
