Rus Basınından F-35 ve S-400 Çıkmazı Analizi: Moskova’nın Gözü Ankara’nın Formülünde
Türkiye’nin F-35 savaş uçaklarını yeniden envanterine katabilmek için S-400 hava savunma sistemleri konusunda izleyeceği strateji, Washington’ın yanı sıra Moskova’da da yakından takip ediliyor.
Rusya’nın köklü gazetelerinden Kommersant, Ankara’nın elindeki S-400’lerin geleceğini ve olası formülleri kapsamlı bir analizle mercek altına aldı.
Veronika Vişnyakova imzalı değerlendirmede, Türkiye ile Rusya arasındaki sözleşme hükümlerine dikkat çekilerek, Ankara’nın sistemleri veya kritik bileşenlerini Moskova’nın izni olmadan üçüncü bir ülkeye devredemeyeceği hatırlatıldı.
Kremlin İçin "Hassas" Süreç ve BAE İhtimali
Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov’un konuyu "son derece hassas" olarak nitelendirdiğini hatırlatan gazete, Moskova ile Ankara arasındaki temasların sürdüğünü belirtti. Analizde en dikkat çekici detay ise Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) formülü oldu:
Moskova Onay Verebilir mi?: Kommersant, Türkiye’nin BAE ile bir anlaşmaya varması halinde Rusya’nın bu satışa engel olmasının pek olası olmadığını savundu.
Gerekçe Ne?: BAE’nin NATO üyesi olmaması ve Moskova ile Abu Dabi arasında siyasi bir gerilim bulunmaması, Rusya açısından bu ihtimali "yüksek riskli" olmaktan çıkarıyor.
Ancak gazete, bu değerlendirmenin bir analiz niteliği taşıdığını ve henüz Moskova tarafından verilmiş resmi bir onay anlamına gelmediğini vurguladı.
ABD Kanadında Yaşanan Tıkanıklık
Haberde, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın kısa süre önce Al Jazeera’ya yaptığı açıklamalara da yer verildi. Erdoğan’ın "Sayın Trump’ın F-35 savaş uçakları konusundaki verdiği sözü yerine getirmesini bekliyoruz" ifadelerini hatırlatan Kommersant, ABD Başkanı Donald Trump’ın temmuz ayındaki NATO Zirvesi'nde Türkiye'yi F-35 programına dahil etmeye hazır olduğunu söylediğini aktardı.
Ancak Trump’ın bu açıklamasının üzerinden bir aydan fazla zaman geçmesine rağmen somut bir adım atılamadı. Gazeteye göre sürecin tıkanmasındaki temel etken, ABD Dışişleri Bakanlığı’nın S-400 konusundaki katı tutumu ve Türkiye'nin sistemden tamamen vazgeçmesini şart koşan pozisyonu.
ABD’ye Devir Senaryosu Neden Zor?
Ankara ile Washington arasında S-400’lerin devre dışı bırakılması veya kritik bileşenlerin ABD’de depolanması gibi alternatiflerin de masada konuşulduğu bilinirken, Kommersant bu ihtimallerin savunma sanayisi gerçekleriyle çeliştiğini belirtti:
"Silah üreticileri teknolojilerinin açığa çıkmaması konusunda son derece hassastır. Gelişmiş silah sistemlerini yalnızca çok sıkı belirlenmiş sözleşmeler çerçevesinde teslim ederler."
Bu bağlamda, S-400’lerin doğrudan ABD’ye devredilmesi veya Amerikan kontrolüne bırakılması Moskova açısından en sorunlu ve kabul edilemez senaryo olarak değerlendiriliyor.
Türkiye’nin F-35 programına dönüş yolunda S-400 düğümünü nasıl çözeceği ve taraflar arasında hangi formülün üzerinde uzlaşılacağı önümüzdeki dönemde uluslararası diplomasinin en sıcak başlıklarından biri olmaya devam edecek.