ABD ile İran arasında Şubat ayında başlayan ve Nisan başından bu yana kırılgan bir ateşkesle durulan savaşta diplomasi trafiği hızlandı. İran’ın sunduğu 14 maddelik kapsamlı çözüm teklifine karşılık, ABD Başkanı Donald Trump’tan sert bir "veto" sinyali geldi.
Trump: "İnsanlığa Verdikleri Zararın Bedeli Ödenmedi"
Trump, Truth Social üzerinden yaptığı açıklamada, Tahran’ın sunduğu yeni planın detaylarını kısa süre içinde değerlendireceğini belirtirken, teklifin kabul edilebilirliğine dair şüphelerini gizlemedi. Trump, paylaşımında şu ifadeleri kullandı:
"İran’ın bize gönderdiği planı yakında inceleyeceğim ancak kabul edilebilir olacağını hayal edemiyorum. Çünkü son 47 yılda insanlığa ve dünyaya yaptıkları için henüz yeterince büyük bir bedel ödemediler."
Tahran'dan 14 Maddelik Kapsamlı Çözüm Paketi
İran devlet medyası Tasnim ve IRNA, Tahran yönetiminin Pakistanlı aracılar vasıtasıyla Washington’a 14 maddelik bir yanıt ilettiğini duyurdu. ABD’nin daha önce sunduğu 9 maddelik "geçici ateşkes" odaklı önerisine karşı hazırlanan bu paket, savaşın sadece dondurulmasını değil, tamamen bitirilmesini hedefliyor.
İran'ın teklifinde öne çıkan kritik maddeler şunlar:
Topyekûn Barış: Lübnan dahil tüm cephelerde savaşın derhal sona erdirilmesi.
Zaman Sınırı: ABD'nin 2 aylık ateşkes önerisine karşılık, sorunların 30 gün içinde kalıcı olarak çözülmesi talebi.
Bölgesel Çekilme: ABD askeri güçlerinin İran'ı çevreleyen bölgelerden çekilmesi.
Ekonomik Şartlar: Dondurulmuş varlıkların iadesi ve tüm yaptırımların kaldırılması.
Hürmüz Mekanizması: Dünya enerji trafiğinin kalbi olan Hürmüz Boğazı için güvenlik ve enerji akışını güvence altına alacak "yeni bir uluslararası mekanizma" kurulması.
"Top ABD’nin Sahasında"
İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazem Gharibabadi, Tahran'da diplomatlara yaptığı açıklamada net bir mesaj verdi: "Şimdi top Amerika Birleşik Devletleri’nin sahasında. Ya diplomasi yolunu seçecekler ya da çatışmacı yaklaşımı sürdürdecekler. İran her iki yola da hazırdır."
ABD’de Kongre’nin savaş yetkileri konusundaki 60 günlük süresi (War Powers Resolution) 1 Mayıs itibarıyla dolarken, Trump yönetimi operasyonların "sonlandırıldığını" iddia ederek yasal süreci bypass etmeye çalışıyor.
Ancak bölgedeki askeri varlık ve Hürmüz Boğazı'ndaki abluka devam ederken, 14 maddelik bu planın reddedilmesi durumunda çatışmaların yeniden alevlenmesinden endişe ediliyor.
