Halide Edip Adıvar Kurtuluş Savaşı'nda kalemiyle mücadele etti

Halide Edip Adıvar, Kurtuluş Savaşı döneminde kalemiyle ve eylemleriyle Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluş sürecine katkı sağlayan önde gelen kadınlardan biridir.

Halide Edip, İzmir'in işgaline kadar tanınan bir yazardı; milli mücadeledeki yeri ise İzmir'in işgaliyle öne çıktı.

İzmir'in işgalinden birkaç gün sonra Türk Ocağı'ndan Ferid Bey, Halide Edip'i protesto mitingleri için aradı. Halide Edip, Fatih'te düzenlenecek ilk mitingde konuşma yapabileceğini belirtti.

Bu, bir kadının açık alanda kalabalık önünde konuşacağı ilk durumdu.

19 Mayıs 1919'da Mustafa Kemal Bandırma Vapuru ile Samsun'a çıkarken İstanbul'da işgal protestoları başlamıştı. Halide Edip konuşmasında halkın gözlerindeki ışıltıdan ilham aldığını ifade etti.

200 bin kişinin katıldığı Sultanahmet mitingi sembolik hale geldi ve bu konuşmanın ardından Halide Edip ülke çapında tanındı.

Halide Edip 1884'te İstanbul'da doğdu. 1901'de Amerikan Kız Koleji'nden mezun oldu ve aynı yıl Salih Zeki Bey ile evlendi; bu evlilikten iki oğlu oldu.

Tanin gazetesinde Halide Salih imzasıyla yazılar kaleme aldı. Tehditler nedeniyle 31 Mart olayları sırasında Mısır'a gitti, 1909'da döndü ve 1910'da Salih Zeki'den boşandı.

Birkaç yıl sonra Dr. Adnan ile evlendi. İngilizler 16 Mart 1920'de İstanbul'u işgal edince Halide Edip ve eşi hakkında idam kararı çıktı; çift Anadolu'ya geçerek Milli Mücadele'ye katıldı.

İstanbul'dan ayrılan Halide Edip ve eşi zorlu bir yolculukla Ankara'ya ulaştı; Anadolu Ajansı fikri bu yolculuk sırasında doğdu.

ONBAŞI RÜTBESİ VERİLDİ

Kurtuluş Savaşı'nda cepheleri dolaşarak savaş notlarını halka ve dünyaya aktardı. Kendisine onbaşı rütbesi verildi. Sakarya Meydan Muharebesi'nde en ön safta yer aldı; Mustafa Kemal onu "Gelin hanımefendi harbediyoruz" diyerek sipere davet etti.

Halide Edip 1964'te 80 yaşında hayatını kaybetti ve geride çok sayıda eser bıraktı.