COP31'de Erdoğan'ın diplomasi trafiği: Antalya'da peş peşe kritik görüşmeler

Türkiye'nin ev sahipliğinde düzenlenen Birleşmiş Milletler (BM) İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31), uluslararası diplomasi açısından da önemli buluşmalara sahne oldu. Dünyanın en önemli iklim organizasyonlarından biri olarak kabul edilen zirve kapsamında Antalya, 100'den fazla devlet ve hükümet liderini bir araya getirdi. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan da zirve süresince yoğun bir diplomasi programı gerçekleştirerek farklı ülkelerin liderleriyle ikili temaslarda bulundu.

10-12 Kasım tarihlerini kapsayan görüşmelerde Türkiye'nin bölgesel barışa yönelik girişimleri, uluslararası krizler, ekonomik ilişkiler, enerji yatırımları, savunma sanayisi ve ticaret gibi pek çok başlık ele alındı.

Guterres ile küresel krizler masaya yatırıldı

Cumhurbaşkanı Erdoğan, 10 Kasım'daki diplomasi programına Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres ile yaptığı görüşmeyle başladı. Görüşmede İran-ABD arasındaki gerilimin azaltılması ve bölgedeki sorunların diplomatik yollarla çözülmesi gerektiği üzerinde duruldu.

Türkiye'nin bölge ülkeleriyle birlikte tansiyonu düşürmek için çalışmalarını sürdürdüğünü belirten Erdoğan, Ukrayna-Rusya Savaşı'nın sona erdirilmesi konusunda da yeni bir diyalog sürecine destek vermeye hazır olduklarını ifade etti. Görüşmenin gündeminde ayrıca Gazze, Kıbrıs ve Libya'daki son gelişmeler yer aldı.

Brezilya ile iklim diplomasisinde işbirliği mesajı

Erdoğan, Guterres'in ardından Brezilya Devlet Başkanı Lula da Silva ile bir araya geldi. Bu görüşme, Lula da Silva'nın yeniden göreve seçilmesinden sonra gerçekleştirdiği ilk yüz yüze uluslararası resmi temas olması bakımından dikkat çekti.

Türkiye-Brezilya ilişkilerinin yanı sıra küresel gelişmelerin değerlendirildiği görüşmede COP31'in öncelikleri de konuşuldu. Erdoğan, Brezilya'nın COP30 Başkanlığı döneminde iklim müzakerelerinde elde ettiği ilerlemeyi Türkiye olarak daha ileriye taşımayı hedeflediklerini belirtti. COP31'in yalnızca kararların alındığı değil, alınan kararların hayata geçirilmesine odaklanan bir zirve olarak planlandığını vurguladı.

Afrika ve Asya ülkeleriyle ilişkiler güçlendiriliyor

Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın 10 Kasım'daki temasları Etiyopya, Bangladeş, Suudi Arabistan ve Türkmenistan temsilcileriyle devam etti.

Etiyopya Başbakanı Abiy Ahmed ile yapılan görüşmede ticaret, yatırım ve bölgesel istikrar konuları ele alındı. Erdoğan, Etiyopya'nın COP32'ye ev sahipliği yapacak olması dolayısıyla Başbakan Ahmed'i tebrik etti ve iki ülke arasındaki işbirliğinin geliştirilmesine yönelik mesajlar verdi.

Bangladeş Başbakanı Tarık Rahman ile görüşmesinde ise ticaret ve savunma sanayisi alanlarında ortak çalışmaların artırılması gerektiğine dikkat çekti. Erdoğan ayrıca Cox's Bazar bölgesindeki insani durumun uluslararası toplumun gündeminde tutulması için Türkiye'nin çabalarını sürdüreceğini belirtti.

Suudi Arabistan Enerji Bakanı Abdulaziz bin Salman Al Saud ile gerçekleştirilen kabulün ardından iki ülke arasında elektrik projelerinde işbirliğini öngören mutabakat zaptı imzalandı. Türkmenistan Milli Lideri Gurbangulu Berdimuhammedov ile yapılan görüşmede de enerji, ticaret, savunma sanayisi ve yatırımlar gündeme geldi.

Avustralya, Bosna Hersek ve Ermenistan ile kritik temaslar

COP31 Liderler Zirvesi'nin ilk günü olan 11 Kasım'da Erdoğan, Avustralya Başbakanı Anthony Albanese ile görüştü. İki ülke arasındaki ticaret potansiyelinin daha etkin değerlendirilmesi ve farklı alanlarda yeni işbirliği fırsatlarının oluşturulması gerektiği ifade edildi.

Bosna Hersek Devlet Başkanlığı Konseyi üyeleri Denis Becirovic ve Zeljko Komsic ile yapılan görüşmede Türkiye'nin ülkenin toprak bütünlüğüne, egemenliğine ve anayasal düzenine desteğinin süreceği vurgulandı.

Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan ile gerçekleştirilen görüşmede ise iki ülke arasındaki normalleşme süreci değerlendirildi. Erdoğan, yapıcı adımlarla ilerleyen süreçte bazı sembolik ancak önemli gelişmeler yaşandığını belirterek Türkiye'nin Azerbaycan-Ermenistan barış sürecini de yakından takip ettiğini ve desteklediğini söyledi.

Çin Devlet Başkan Yardımcısı Han Zheng ile yapılan görüşmede ticaret, enerji, turizm ve yatırımların yanı sıra ulaşım projeleri ele alındı. Erdoğan, Orta Koridor ile Çin'in Kuşak ve Yol Girişimi'nin uyumlu hale getirilmesinin önemli fırsatlar oluşturabileceğine dikkat çekti. Kalkınma Yolu Projesi'nin de bu işbirliğine katkı sağlayabileceğini ifade etti.

İran ve Afrika ülkeleriyle barış ve istikrar gündemi

12 Kasım'da gerçekleştirilen görüşmelerin ilk adresi İran oldu. Cumhurbaşkanı Erdoğan, İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ile bir araya gelerek iki ülke ilişkilerini ve bölgesel gelişmeleri değerlendirdi.

İran-ABD arasındaki çatışmaların sona ermesi gerektiğini belirten Erdoğan, kalıcı barış için diplomasiye fırsat verilmesinin ve müzakere masasının yeniden kurulmasının önemini vurguladı.

Günün devamında Kongo Demokratik Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Felix Antoine Tshisekedi, Sudan Egemenlik Konseyi Başkanı Abdulfettah el-Burhan ve Libya Başbakanı Dibeybe ile görüşmeler gerçekleştirildi. Bu temaslarda ticaret, ulaştırma, enerji, savunma sanayisi ve yatırımların geliştirilmesi öne çıktı. Erdoğan ayrıca Sudan'ın birliği ve toprak bütünlüğüne destek mesajı verirken Libya'da halkın benimsemediği girişimlerin kalıcı sonuç oluşturamayacağını ifade etti.

Pakistan, Somali ve Irak ile stratejik işbirliği

Erdoğan'ın ikinci gün programında Gürcistan, Pakistan, Somali, Kongo Cumhuriyeti, Irak ve Tanzanya liderleriyle görüşmeler de yer aldı.

Gürcistan Cumhurbaşkanı Mikheil Kavelashvili ile Türkiye-Gürcistan-Azerbaycan işbirliği mekanizmalarının daha etkin kullanılması değerlendirildi. Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif ile savunma sanayisi, ulaştırma ve bölgesel güvenlik konuları konuşuldu. Erdoğan, iki ülke arasındaki dayanışmanın güçlendirilmesi gerektiğini belirtti.

Somali Cumhurbaşkanı Hasan Şeyh Mahmud ile savunma ve enerji alanlarında işbirliğinin geliştirilmesi ele alınırken ülkenin huzur ve istikrarının Türkiye açısından önem taşıdığı ifade edildi. Kongo Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Denis Sassou Nguesso ile ticaret ve yatırımlar, Irak Cumhurbaşkanı Nizar Amedi ile ise Kalkınma Yolu Projesi ve enerji işbirliği gündeme geldi.

Tanzanya Cumhurbaşkanı Samia Suluhu Hassan ile yapılan görüşmede de karşılıklı ticaret hacminin artırılması ve farklı sektörlerde ortak kazanımlar sağlayacak projelerin geliştirilmesi üzerinde duruldu.

COP31 yalnızca iklim zirvesi olmadı

Antalya'da iki gün boyunca gerçekleştirilen yoğun görüşmeler, COP31'in iklim değişikliğiyle mücadele gündeminin yanı sıra Türkiye'nin uluslararası ilişkileri açısından da önemli bir platform olduğunu ortaya koydu. Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın farklı kıtalardan çok sayıda liderle gerçekleştirdiği temaslarda barış, güvenlik, ekonomik kalkınma ve stratejik ortaklıklar ön plana çıktı.

Türkiye, ev sahipliği yaptığı zirve aracılığıyla iklim politikalarındaki uluslararası işbirliğini geliştirmeyi hedeflerken aynı zamanda ticaret, enerji, savunma ve diplomasi alanlarında yeni işbirliği fırsatlarını değerlendirme imkânı buldu.