Washington ile Tahran arasında barış müzakerelerinde yaşanan tıkanıklık ve dünyanın en kritik enerji geçiş noktası olan Hürmüz Boğazı’nın kapalı kalmaya devam etmesi, Doğu Akdeniz ve Orta Doğu eksenli küresel riskleri tırmandırıyor.
Nisan ayında sağlanan kırılgan ateşkese rağmen gerilim düşmezken, ABD Başkanı Donald Trump’ın hafta sonu yaptığı açıklama fitili ateşledi.
Trump, kendisine ait Truth Social hesabından pazar günü yaptığı paylaşımda şu ifadeleri kullandı:
“İran için saat işliyor ve hızlı hareket etmeleri gerekiyor, aksi halde geriye hiçbir şey kalmayacak. ZAMAN ÇOK KRİTİK!”
İran'ın ABD'ye 5 Maddelik Şartı
Bu açıklama, piyasalarda iki ülke arasındaki diplomatik çıkmazın her an yeniden sıcak bir silahlı çatışmaya dönüşebileceği şeklinde yorumlandı. Sahada ise karşılıklı hamleler sürüyor; Tahran yönetimi Hürmüz Boğazı’nı büyük ölçüde kapalı tutmaya devam ederken, Trump yönetimi de İran limanlarına yönelik ağır ablukasını gevşetmiyor.
Ayın En Yüksek Seviyeleri Görüldü
Trump’ın sert retoriiği ve jeopolitik risk primi, pazartesi günü açılışla birlikte petrol kontratlarına doğrudan yansıdı:
Fiyat artışlarını tetikleyen tek unsur siyasi gerilim değil. Arz tarafındaki fiziksel daralma da krizin boyutunu büyütüyor.
Petrol Fiyatları Zirveye Tırmandı
Uluslararası Enerji Ajansı (UEA) tarafından yayımlanan son aylık raporda, Hürmüz Boğazı’ndaki tıkanıklık nedeniyle küresel petrol arzının sekteye uğradığı ve tampon stokların rekor hızla tükendiği uyarısı yapıldı.
Ajans, “Süregelen kesintiler ve hızla azalan stoklar, ilerleyen dönemde yeni fiyat sıçramalarının habercisi olabilir” değerlendirmesinde bulundu.
Finans dünyasından gelen veriler de bu karamsar tabloyu destekliyor. İsviçre merkezli yatırım bankası UBS’in raporuna göre, küresel petrol talebinin mevcut seviyesini koruması durumunda, dünya genelindeki ham petrol stokları mayıs ayı sonuna kadar 7,6 milyar varile gerileyerek tüm zamanların en düşük seviyelerine yaklaşmış olacak.
Uzmanlar, hem arzın fiziki olarak sıkışması hem de Beyaz Saray’dan gelen askeri hamle sinyallerinin, petrol fiyatlarında 110 dolar üzerindeki baskıyı kalıcı hale getirebileceğini belirtiyor.
