TCMB’nin Döviz Dönüşüm Desteğinde Yeni Dönem Başlıyor

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), firmaların yurt dışından elde ettikleri döviz gelirlerini Türk lirasına çevirmesini teşvik eden döviz dönüşüm desteğinde yeni uygulamayı 1 Ekim itibarıyla hayata geçiriyor. Yeni düzenlemeyle destek mekanizmasının daha esnek, sade ve daha fazla firmayı kapsayacak şekilde uygulanması hedefleniyor.

Döviz Almama Taahhüdü Kaldırılıyor

Yeni uygulamanın en önemli değişikliklerinden biri, firmaların destekten yararlanırken vermek zorunda olduğu döviz almama taahhüdünün kaldırılması olacak. Bunun yerine firmaların döviz pozisyonları dikkate alınacak.

Destekten faydalanmak isteyen şirketlerin likit döviz varlıklarının, net satış hasılatı veya aktif büyüklüğüne oranını ifade eden döviz pozisyon oranının yüzde 10'u aşmaması gerekecek. Bu oran, firmanın elindeki kolayca nakde çevrilebilen döviz varlıklarının şirketin büyüklüğüne kıyasla seviyesini gösteriyor.

Firmalar söz konusu oranı, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir tarafından hazırlanacak "Döviz Pozisyonu Bildirim Formu" ile belgeleyecek. Belgenin geçerlilik süresi ise 15 gün olacak.

Destek Tutarına Katma Değer Sınırı

Yeni sistemde firmaların destek kapsamında satabileceği döviz miktarı, şirketin oluşturduğu katma değerle ilişkilendirilecek. Katma değer, kabaca işletmenin faaliyetleri sonucunda ekonomiye sağladığı ve üretim sürecinde oluşturduğu ilave ekonomik değeri ifade ediyor.

Firmanın yıllık döviz satış limiti, Gelir İdaresi Başkanlığından alınacak yıllık faaliyet karı ile Sosyal Güvenlik Kurumundan temin edilecek 12 aylık iş gücü maliyetinin toplamı üzerinden hesaplanacak katma değer kadar olacak. Ayrıca destek tutarına üst limit uygulanacak.

Tedarikçi Firmalara da Destek İmkanı

Düzenlemeyle aracılı ihracat yapan şirketlerin tedarikçileri açısından da destekten yararlanma süreci kolaylaştırılacak. İhracata yönelik ürün sağlayan tedarikçi firmalar, kendi döviz satış ve destek limitleri çerçevesinde doğrudan destek alabilecek.

Aracı ihracatçı üzerinden gerçekleştirilen döviz satışının Türk lirası karşılığı aracı firmaya aktarılırken, destek ödemesi doğrudan ürünü tedarik eden şirkete yapılabilecek. Böylece ihracata üretim ve tedarik yoluyla katkı sağlayan firmaların sisteme erişiminin genişletilmesi amaçlanıyor.

Bankaların Sorumluluğu Artacak

Yeni uygulamada aracı bankaların görev ve sorumlulukları da artırılacak. Destek mekanizmasının daha sağlıklı işletilmesi amacıyla denetim ve kontrol süreçleri güçlendirilecek.

Bankalar, firmalara sağlanan destek tutarı üzerinden en fazla yüzde 1 komisyon alabilecek. TCMB, bu değişikliklerle hem uygulamanın etkinliğini artırmayı hem de olası suistimallerin önüne geçmeyi hedefliyor.

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek de yeni düzenlemeyle desteğin daha kapsayıcı hale getirileceğini belirterek, üretim, istihdam ve katma değer yaratan reel sektörün desteklenmeye devam edileceğini ifade etti. Yeni uygulama 1 Ekim'de yürürlüğe girecek.