Merkez Bankası, piyasadaki likiditeyi kontrol altına almak ve kredi genişlemesini yavaşlatmak amacıyla bankaların "istisna" olarak kullandığı alanları daralttı.
Bankaların kredi büyüme hedeflerini tutturmak için bir tür "açık kapı" (loophole) olarak değerlendirdiği muafiyetler, artık çok daha sıkı şartlara bağlandı.
Deprem Bölgesi Kredilerine Muafiyet Sonu
Yeni düzenlemenin en dikkat çeken maddelerinden biri, Şubat 2023 depremlerinden etkilenen bölgelere yönelik kullandırılan kredilerde yaşandı. Bugüne kadar bankalara esneklik sağlayan ve zorunlu karşılıktan muaf tutulan bu krediler, artık muafiyet kapsamı dışında bırakıldı. Bu hamleyle, bölgeye yönelik kredi akışının maliyet yapısı diğer kredilerle eşitlenmiş oldu.
Ticari Kredilerde "KOBİ" Sınırı
TCMB, ticari kredilere yönelik genel muafiyetleri de önemli ölçüde kısıtladı. Yapılan değişiklikle birlikte:
Ticari kredi muafiyetleri yalnızca Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeler (KOBİ) ile sınırlandırıldı.
28 Mart itibarıyla kullandırılan diğer ticari krediler, bankalar için ek bir karşılık maliyeti doğuracak.
Hazine Garantili Krediler Kapsam Dışı
Düzenlemede stratejik bir istisna ise korundu. Hazine ve benzeri kredi garanti kurumlarının desteği altındaki nitelikli krediler için muafiyet uygulaması devam edecek. Bu kararın, özellikle katılım bankaları üzerinden dağıtılan devlet garantili fonların akışını korumayı hedeflediği belirtiliyor.
Goldman Sachs Uyarmıştı
Dünya devi Goldman Sachs analistleri, Mart ayı başında yayımladıkları raporda bu tabloya dikkat çekmişti. Analistler, mevcut muafiyetlerin kredi genişlemesinde "orantısız derecede büyük bir rol" oynadığını savunarak, Merkez Bankası'nın kredi büyüme kapasiteleri üzerinde daha sert bir sıkılaşmaya gitmesi gerektiği konusunda uyarılarda bulunmuştu.
Bankaların Kredi İştahı Azalacak mı?
Ekonomi çevreleri, bu hamlenin bankaların TCMB bünyesinde tutmak zorunda oldukları rezerv miktarını (zorunlu karşılıklar) artıracağını belirtiyor. Bu durum, bankalar için doğrudan bir maliyet artışı anlamına geldiği için, piyasadaki kredi faizlerine yukarı yönlü baskı yapması ve kredi verme iştahını azaltması bekleniyor.
