TCMB'den Hükümete Açık Mektup
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), 2025 yılında enflasyonun hedef aralığın üzerinde gerçekleşmesi nedeniyle Hükümet'e gönderdiği açık mektubu yayımladı.
1211 sayılı Merkez Bankası Kanunu’nun 42. maddesi gereğince, enflasyon hedefine ulaşılamadığı durumlarda nedenleri ve alınacak önlemleri açıklamakla yükümlü olan TCMB, 2025 yılına ilişkin değerlendirmelerini kamuoyuyla paylaştı.
Mektupta, 2024 yılının Haziran ayında başlayan düşüş eğiliminin 2025'te de devam ettiği, ancak bazı yapısal ve dönemsel faktörlerin dezenflasyonun hızını kestiği vurgulandı.
Enflasyonu Hedefin Üstünde Tutan 3 Temel Neden
Merkez Bankası, sapmanın arkasındaki ana unsurları şu başlıklarla sıraladı:
Tarımsal Arz Şokları: Yurt içinde yaşanan kuraklık ve don hadiseleri, özellikle bitkisel üretimde düşüşe neden oldu. Üçüncü çeyrekte gıda fiyatlarında yaşanan dalgalanmalar, beklentiler üzerinde bozucu etki yarattı.
Hizmet Sektöründeki Katılık: Kira ve eğitim gibi geçmiş enflasyona endeksleme eğiliminin güçlü olduğu kalemlerde fiyat artışları yüksek seyretti. Özellikle tavan fiyat uygulamaları sonrası gelen telafi edici ayarlamalar süreci zorlaştırdı.
Beklentilerdeki Uyumsuzluk: Enflasyon beklentileri yıl genelinde gerilese de Banka’nın hedeflerinin üzerinde kalmaya devam etti. Bu durum, fiyatlama davranışlarında katılığı beraberinde getirdi.
Mali Disiplin ve Talep Dengelenmesi
Mektupta, dezenflasyon sürecine en güçlü desteğin sıkı para politikası ve mali disiplinden geldiği ifade edildi. Bütçe açığının millî gelire oranının %2,9 seviyesinde gerçekleşmesi "güçlü eşgüdüm" olarak nitelendirildi. Talep koşullarının yıl genelinde dezenflasyonist düzeyde seyrettiği, ancak deprem sonrası konut inşaatı ve dayanıklı tüketim malı talebinin bu dengelenmeyi kademeli hale getirdiği not edildi.
2025 Para Politikası Trafiği: Faiz Kararları ve Sıkılaşma
TCMB, mektupta yıl boyunca izlediği dinamik faiz politikasının dökümünü de yaptı:
Yılın Başlangıcı: Ocak ve Mart aylarında politika faizi toplam 500 baz puan indirilerek %42,5’e çekildi.
Ara Müdahale: Mart ortasında risklerin artmasıyla gecelik borç verme faizi %46’ya çıkarılarak örtülü bir sıkılaşmaya gidildi.
Nisan Güncellemesi: Politika faizi %46’ya yükseltilirken, gecelik borç verme faizi %49 olarak belirlendi.
Yıl Sonu Görünümü: Haziran’daki sabit tutma kararının ardından kademeli indirimlerle faiz, 2025 Aralık itibarıyla %38’e, 2026 Ocak ayında ise %37’ye çekildi.
"Gerekirse Yeniden Sıkılaşma Yapılacak"
TCMB, temel amacın fiyat istikrarı olduğunu bir kez daha hatırlatarak, enflasyon görünümünde bir bozulma yaşanması durumunda para politikası duruşunun yeniden sıkılaştırılacağı mesajını verdi. Ayrıca Kur Korumalı Mevduat (KKM) hesaplarının sonlandırılması ve TL mevduat payının artırılmasına yönelik makroihtiyati adımların kararlılıkla sürdürüleceği belirtildi.
Banka, 2026 yılı hedeflerine ulaşmak için izlenecek detaylı yol haritasının "2026 Para Politikası" metni ve "2026 Enflasyon Raporu-I" ile kamuoyuna sunulduğunu ifade etti.