Küresel Piyasalarda Satış Baskısı Derinleşti: Gözler Merkez Bankalarının Faiz Kararlarında

Dünya genelinde borsalarda 1 trilyon doların üzerinde değer kaybı yaşanırken, yatırımcılar gelecek hafta ABD Merkez Bankası (Fed), Avrupa Merkez Bankası (ECB) ve Japonya Merkez Bankasının (BoJ) faiz kararlarına odaklandı. Yurt içinde ise Borsa İstanbul gerilerken, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) beş toplantının ardından ilk kez faiz indirimine gitti.

Jeopolitik riskler petrol fiyatlarını yükseltti

Orta Doğu’da çatışma riskinin yeniden artabileceğine yönelik beklentiler, küresel piyasalarda enflasyon endişelerini güçlendirdi. Enerji taşımacılığındaki maliyetlerin yüksek seyretmesiyle petrol fiyatları yükselirken, aralık vadeli Brent petrolün varil fiyatı haftayı yüzde 6,5 artışla 116,9 dolardan tamamladı.

Enerji fiyatlarındaki yükselişin enflasyonu yeniden hızlandırabileceği düşüncesi, merkez bankalarının faizleri uzun süre yüksek tutabileceği beklentisini de destekledi. Artan borçlanma maliyetlerinin ekonomik büyümeyi ve şirket yatırımlarını olumsuz etkileyebileceğine yönelik kaygılar, hisse senedi piyasalarında satış baskısını artırdı.

Özellikle yapay zeka yatırımlarının yüksek maliyetlerine karşın ne ölçüde ve ne zaman kâra dönüşeceğinin belirsiz olması, teknoloji şirketlerine yönelik risk algısını yükseltti. Yarı iletken, veri merkezi ve bulut bilişim alanlarında faaliyet gösteren şirketlerin hisselerinde görülen düşüşler, küresel piyasalardaki kayıplarda etkili oldu.

Altın 4 bin doların altına geriledi

Güvenli liman arayışına rağmen altın fiyatları, yüksek faiz beklentileri ve enerji kaynaklı enflasyon baskısının etkisiyle geriledi. Altının ons fiyatı yaklaşık üç ay sonra ilk kez 4 bin dolar seviyesinin altına inerken, haftayı yüzde 4,1 kayıpla 3 bin 995 dolardan kapattı.

ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi ise haftalık bazda 8 baz puan gerileyerek yüzde 5 seviyesinde gerçekleşti. Dolar endeksi haftayı önemli bir değişim göstermeden 101,8 seviyesinde tamamladı.

ABD Başkanı Donald Trump’ın 3 Kasım’daki seçimlerin ardından İran’a yönelik askeri baskıyı artırabileceği yönündeki endişeler de piyasalarda yakından izlenen gelişmeler arasında yer aldı.

ABD borsalarında teknoloji hisseleri geriledi

New York borsasında haftalık performans endeksler arasında farklılık gösterdi. S&P 500 yüzde 0,47, Nasdaq yüzde 0,71 değer kaybederken Dow Jones yüzde 0,41 yükseldi.

Şirket bilançolarında ise farklı sonuçlar öne çıktı. Meta’nın 2026’nın üçüncü çeyreğinde geliri geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 26 artarak 64,6 milyar dolara ulaştı. Şirketin net kârı da yüzde 264 yükselişle 9,9 milyar dolar olarak açıklandı.

Tesla’da ise daha zayıf bir görünüm ortaya çıktı. Şirketin üçüncü çeyrek net kârı yıllık bazda yüzde 43 düşerek 787 milyon dolara geriledi. Tesla’nın geliri ise 28 milyar dolarda kaldı.

Gelecek hafta ABD’de Fed’in faiz kararı ve Fed Başkanı Kevin Warsh’ın açıklamaları piyasaların odağında olacak. Ayrıca kişisel tüketim harcamaları (PCE) fiyat endeksi, büyüme verileri ve Amazon, Microsoft ile Alphabet’in finansal sonuçları takip edilecek. Piyasalarda Fed’in politika faizini sabit tutması bekleniyor.

Avrupa borsaları haftayı kayıpla kapattı

Avrupa piyasalarında jeopolitik risklerin yanı sıra Fransa’daki siyasi ve toplumsal gelişmeler de yatırımcıların gündeminde yer aldı. Sokak olaylarının kamu maliyesi üzerindeki etkilerine ilişkin kaygılar, Fransız devlet tahvillerinde satışları artırdı. Fransa’nın 10 yıllık tahvil faizi yüzde 5,07’ye yükselerek 2002’den bu yana en yüksek seviyesini gördü. Böylece faiz, 2013’ten sonra ilk kez ABD’nin 10 yıllık tahvil faizinin üzerine çıktı.

Haftalık bazda İngiltere FTSE 100 yüzde 1,76, Almanya DAX yüzde 1,84, Fransa CAC 40 yüzde 2,19 ve İtalya MIB 30 yüzde 2,60 geriledi.

Almanya’da üretici fiyatları eylülde aylık yüzde 1,9, yıllık yüzde 6,7 artarak beklentilerin üzerinde gerçekleşti. Avrupa teknoloji sektörünün önde gelen şirketlerinden SAP ise üçüncü çeyrek sonuçlarıyla beklentileri aştı ve yıllık gelir tahminini 36,3 milyar ile 36,8 milyar avro aralığında açıkladı.

Gelecek hafta ECB’nin faiz kararı, Başkan Christine Lagarde’ın açıklamaları, Avro Bölgesi büyüme verileri ve Almanya’nın enflasyon rakamları izlenecek. ECB’nin faizleri sabit tutması beklenirken, yükselen enerji maliyetleri nedeniyle ilerleyen toplantılarda faiz artırımı ihtimali de gündemde bulunuyor.

Asya piyasalarında yarı iletken satışları etkili oldu

Asya borsaları, küresel teknoloji hisselerindeki düşüş ve artan enerji maliyetlerinin etkisiyle haftayı ekside tamamladı. Petrol fiyatlarındaki yükseliş, enerji ithalatına bağımlı bölge ekonomilerinde enflasyon ve büyüme endişelerini artırdı.

Haftalık bazda Hong Kong Hang Seng endeksi yüzde 4,52, Japonya Nikkei 225 yüzde 4,03, Güney Kore Kospi yüzde 2,08 ve Çin Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,69 değer kaybetti.

Japonya’da eylül ayı enflasyonu yıllık yüzde 2,1 ile beklentilere paralel gerçekleşirken, çekirdek enflasyon dokuz ay sonra ilk kez yüzde 2’nin üzerine çıktı. Ülkenin ihracatı ise eylülde yıllık yüzde 16,7 artmasına rağmen beklentilerin altında kaldı.

Gelecek hafta BoJ’un faiz kararı ve Tokyo Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) verileri takip edilecek. Piyasalarda Japonya Merkez Bankasının politika faizini değiştirmemesi bekleniyor.

Borsa İstanbul yüzde 5,16 değer kaybetti

Yurt içi piyasalarda satış ağırlıklı bir seyir izlendi. BIST 100 endeksi haftalık bazda yüzde 5,16 gerileyerek 11.116,99 puandan kapanış yaptı.

TCMB Para Politikası Kurulu, politika faizini 100 baz puan düşürerek yüzde 36’ya indirdi. Böylece ocak ayındaki toplantıdan sonra beş toplantı boyunca değişmeyen politika faizinde yeniden indirime gidilmiş oldu.

Merkez Bankası ayrıca gecelik vadede borç verme faizini yüzde 40’tan yüzde 39’a, borçlanma faizini ise yüzde 35,5’ten yüzde 34,5’e çekti.

Dolar/TL haftayı önceki haftalık kapanışına göre yüzde 0,4 yükselişle 49,6940 seviyesinde tamamladı.

Öte yandan, tasfiyesine karar verilen bazı yatırım fonlarına ilişkin düzenlemeleri içeren kanun teklifi TBMM Genel Kurulunda kabul edildi. Düzenleme kapsamında, ilgili soruşturmalarda mal varlıklarına el konulabilmesi ve yatırımcıların zararlarının belirlenen usuller çerçevesinde karşılanmasına yönelik hükümler yer aldı.

Gelecek hafta yurt içinde işsizlik oranı ve dış ticaret dengesi verileri izlenecek. Borsa İstanbul, 28 Ekim Çarşamba günü yarım gün işlem görecek; 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı nedeniyle perşembe günü kapalı olacak.

Piyasaların yeni haftadaki gündemi yoğun

Küresel piyasalarda yeni haftanın yönünü merkez bankalarının faiz kararları, enerji fiyatları, şirket bilançoları ve ekonomik büyüme verilerinin belirlemesi bekleniyor. Orta Doğu’daki gelişmelerin petrol fiyatları üzerinden enflasyon beklentilerini etkilemesi de yatırımcıların odağında kalacak.

Özellikle Fed, ECB ve BoJ’un para politikası mesajları, faizlerin gelecekteki seyrine ilişkin beklentiler açısından belirleyici olacak. Yapay zeka yatırımlarının sürdürülebilirliği ve teknoloji şirketlerinin kârlılık performansı ise küresel hisse senedi piyasalarının yönü üzerinde etkili olmaya devam edecek.