ABD-İsrail ortak operasyonunun dördüncü haftasında, Körfez ülkeleri ekonomik bir darboğazla karşı karşıya. Hürmüz Boğazı’nın kapalı kalması, özellikle Asya pazarına bağımlı olan BAE, Katar, Kuveyt ve Suudi Arabistan ekonomilerinde milyarlarca dolarlık kayba yol açtı.
Finansal Piyasalar Alarma Geçti
Savaşın başlamasıyla birlikte bölge borsalarında sert düşüşler yaşanıyor. En çarpıcı veriler ise gayrimenkul ve finans sektöründen geldi:
Dubai Emlak Endeksi: Yaklaşık %26 değer kaybetti.
Dubai Finansal Market: %15 oranında geriledi.
Katar Emlak Endeksi: %7 düşüş kaydetti.
Suudi Arabistan borsası (Tadawul) ilk günlerdeki keskin düşüşün ardından toparlanmaya çalışsa da, bölgedeki jeopolitik riskler nedeniyle hala istikrarsız bir seyir izliyor.
Yeniden İhracat Merkezi Dubai Risk Altında
Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Erhan Akkaş, krizin merkezinde Dubai’nin yer aldığını vurguladı. Akkaş’a göre, Dubai’nin küresel bir "re-export" (yeniden ihracat) merkezi olması, lojistik ağların kesilmesinden doğrudan etkilenmesine neden oluyor.
"Küresel ekonomi büyük ölçüde Körfez petrolü ve doğal gazına bağlı. Enerji sektöründeki bir sorun, 'yayılma etkisi' ile otomotivden ambalaj sanayisine kadar her sektörde üretim maliyetlerini artırarak küresel enflasyonu körüklüyor."
Beyaz Yakalı Göçü Başladı mı?
Savaşın getirdiği güvensizlik ortamı, Körfez ülkelerinin yabancı iş gücüne dayalı üretim modelini de tehdit ediyor. Bölgedeki uzmanlar, beyaz yakalı çalışanlar arasında ciddi bir tedirginlik olduğunu belirtiyor.
Doç. Dr. Erhan Akkaş'ın analizine göre:
Beyaz Yakalılar: Batı ülkelerinden gelen mühendis ve yöneticiler, kendilerini güvensiz hissettikleri için ülkelerine dönmeyi veya daha güvenli bölgelere gitmeyi planlıyor.
Mavi Yakalılar: Bu ülkeleri hala bir fırsat kapısı olarak gören düşük gelirli çalışan grubunda ise geri dönüş oranları oldukça düşük seyrediyor.
Körfez’in İthalat Bağımlılığı ve Üretim Krizi
Bölge ülkeleri sadece enerji ihraç etmiyor; aynı zamanda yüksek katma değerli ürünlerin en büyük alıcıları konumunda. Ancak lojistik kriz, şu kalemlerin tedarikinde büyük aksamalara yol açıyor:
Kıymetli Taşlar ve Altın: İthalatta ilk sırada yer alıyor.
Makineler ve Mekanik Cihazlar: Üretim süreçleri durma noktasına gelebilir.
Elektronik ve Otomotiv: Telefon, bilgisayar ve yedek parça akışında ciddi kesintiler yaşanıyor.
