Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Fitch Ratings, Orta Doğu'da yaşanan ABD/İsrail-İran çatışmasının küresel ekonomi üzerindeki olası etkilerine dikkat çekerek, 2025 yılına ilişkin küresel ekonomi sektör görünümünü "nötr" seviyesinden "kötüleşiyor" seviyesine indirdi.
Kuruluşun yayımladığı değerlendirmede, savaşın ekonomik büyüme üzerinde baskı oluşturabileceği, enflasyonu artırabileceği ve finansal piyasalarda risk algısını yükseltebileceği belirtildi. Özellikle enerji fiyatlarındaki yükselişin hem gelişmiş hem de gelişmekte olan ekonomiler üzerinde olumsuz etkiler yaratabileceği ifade edildi.
Büyüme Yavaşlayabilir, Enflasyon Yükselebilir
Fitch'in analizine göre, çatışmanın devam etmesi halinde küresel ekonomik faaliyetlerde yavaşlama görülebilir. Artan enerji maliyetleri üretim ve ulaşım giderlerini yükselterek fiyat baskılarını artırabilir. Bu durum, merkez bankalarının enflasyonla mücadele sürecini zorlaştırırken tahvil getirilerinin de yükselmesine neden olabilir.
Bununla birlikte kurum, küresel ekonominin son yıllarda karşılaştığı çeşitli krizlere rağmen belirli bir dayanıklılık sergilediğini ve finansman koşullarının şu an için riskleri kısmen dengelediğini vurguladı.
Bölgesel Görünümlerde Aşağı Yönlü Revizyon
Fitch, çatışmanın küresel etkilerini dikkate alarak beş farklı bölgesel sektör görünümünü de "nötr" seviyeden "kötüleşiyor" seviyesine çekti. Bu revizyon, enerji maliyetleri, ticaret akışları ve yatırım ortamına ilişkin artan belirsizliklerin bir sonucu olarak değerlendiriliyor.
Raporda, jeopolitik risklerin özellikle enerji arzı ve küresel tedarik zincirleri üzerinde baskı oluşturabileceğine dikkat çekildi.
Çin Pozitif Ayrıştı
Değerlendirmede olumlu yönde revize edilen tek bölge Çin oldu. Fitch, ülkenin güçlü ihracat performansı sayesinde ekonomik büyümesini desteklemeyi sürdürdüğünü belirterek görünümünü "nötr" seviyeye yükseltti.
Çin'in yüksek petrol stokları, geniş rafineri kapasitesi ve farklı enerji kaynaklarına erişimi sayesinde enerji fiyatlarındaki olası şoklara karşı daha dirençli olduğu ifade edildi. Bu durumun, küresel enerji piyasalarındaki dalgalanmaların ülke ekonomisine etkisini sınırlayabileceği değerlendiriliyor.
Asya-Pasifik'te Yapay Zeka Desteği Var, Enerji Riski Sürüyor
Fitch, yapay zeka teknolojileriyle bağlantılı ürün ve hizmet ihracatının Asya-Pasifik bölgesindeki birçok ekonomiye önemli katkı sağladığını belirtti. Ancak bölge ülkelerinin enerji yoğun ekonomik yapıları nedeniyle dış şoklara açık olduğuna dikkat çekildi.
Özellikle petrol ve doğal gaz ithalatında Hürmüz Boğazı'na bağımlı olan ülkeler için enerji arzındaki olası aksaklıkların önemli bir risk unsuru oluşturduğu vurgulandı.
Körfez Ülkeleri Daha Güçlü Konumda
Raporda, Körfez İşbirliği Konseyi ülkelerinin mevcut koşullarda görece avantajlı bir konumda bulunduğu ifade edildi. Güçlü kamu maliyesi, alternatif ihracat rotaları ve gerektiğinde ek destek sağlama kapasitesi, bölge ülkelerinin öne çıkan avantajları arasında gösterildi.
Buna karşın, çatışmanın uzun sürmesi halinde güvenlik ortamı ve yatırım iklimi üzerinde kalıcı etkiler bırakabileceği uyarısında bulunuldu.
Avrupa'da Jeopolitik Riskler Devam Ediyor
Doğu Avrupa'da ise Rusya-Ukrayna savaşı ve NATO içerisindeki siyasi gerilimler nedeniyle belirsizliklerin sürdüğü belirtildi. Fitch, bölgedeki jeopolitik risklerin ekonomik görünüm üzerinde baskı yaratmaya devam ettiğini değerlendirdi.
Çatışmanın Seyri Belirleyici Olacak
Fitch Ratings'e göre, ABD/İsrail-İran hattındaki çatışmanın kısa sürede sona ermesi ve bölgesel bir krize dönüşmemesi durumunda küresel ekonomi görünümünün yeniden "nötr" seviyeye yükseltilmesi mümkün olabilir. Ancak mevcut koşullar altında enerji piyasaları, enflasyon ve ekonomik büyüme üzerindeki riskler yakından izlenmeye devam edecek.
