Eşel Mobil Sistemi 1 Ekim'de Kaldırılıyor! Benzin Zammı Olacak mı?

Eşel mobil sistemi, 1 Ekim itibarıyla tamamen kaldırılıyor. Akaryakıt ürünlerinde fiyat artışlarının ÖTV üzerinden dengelenmesini sağlayan sistemin sona ermesiyle benzin ve motorin fiyatlarında zam riski ortaya çıkıyor.

ÖTV farkı ve pompaya yansıması

Rafineri fiyatlarında düşüş yaşanması halinde indirimin tamamı kadar ÖTV artırılacağı belirtilmişti. Sistemin herhangi bir ek koşul aranmaksızın 1 Ekim'de yürürlükten kaldırılacağı duyurulmuştu. Mevcut durumda benzinin litresinden alınan ÖTV tutarı 4,43 TL seviyesinde bulunuyor. Sistem sona erdiğinde bu tutar yasal sınır olan 14,83 TL'ye yükselecek. ÖTV farkından kaynaklanan 10,40 TL'lik artışa yüzde 20'lik KDV payı eklendiğinde benzinin pompaya yansıyacak toplam zam tutarı 12,48 TL'yi bulabilir.

Artışın kademeli olması ihtimali

Sektör temsilcileri ve ekonomi uzmanları, benzindeki 12,48 TL'lik artışın aylara yayılabileceğini veya mevcut tutarın tek seferde pompaya yansıyabileceğini değerlendiriyor. Akaryakıt fiyatlarında jeopolitik gelişmelerden kaynaklı artışın önüne geçilmesi için Mart 2026'da geçici olarak eşel mobil sistemi devreye alınmıştı.

Bakan Şimşek'in açıklamaları

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, jeopolitik gelişmelerin ekonomiye etkisini sınırlamak amacıyla kamu maliyesi olarak dezenflasyonu önceliklendiren önemli bir adım attıklarını belirtti. Geçici olduğunu değerlendirdikleri petrol fiyat şokunun etkisini azaltmak için eşel mobil sistemini geçici olarak devreye aldıklarını ve akaryakıttaki fiyat artışlarının yüzde 75'e kadar olan kısmını vergilerden karşıladıklarını ifade etti. Mali disiplinden taviz vermeden dezenflasyonu desteklemeye devam edeceklerini söyledi.

Sistemin bütçeye maliyeti

Şimşek, Mayıs 2026'da eşel mobil uygulamasının bütçeye etkisine ilişkin değerlendirmelerde bulundu. İlk iki ayda maliyeti 90 milyar lira, yani 2 milyar dolar olarak açıkladı. Yılın tamamında benzer durum devam ederse etkinin yaklaşık 600 milyar lira, bugünkü fiyatlarla 13-14 milyar dolar civarında olacağını belirtti. Bütçede disiplini tesis etmeleri, kamuda tasarruf yapmaları ve gelirleri artırma çabası sayesinde bu sistemi devreye alma imkanına kavuştuklarını vurguladı.