Emeklilik Sisteminde "Tek Formül" Devrimi: Maaş Hesaplama Yöntemi Sil Baştan Değişiyor!
Yeni yıl zamlarının hesaplara yatmasıyla birlikte milyonlarca emeklinin gözü kulağı Ankara'dan gelen "sistem değişikliği" haberlerine çevrildi.
Hükümetin, 1999 öncesi, 2000-2008 arası ve 2008 sonrası olmak üzere üç ayrı döneme bölünen karmaşık maaş hesaplama sistemini sadeleştirmek ve daha sürdürülebilir bir model oluşturmak için düğmeye bastığı iddia ediliyor.
İşte emekli, dul ve yetim aylıklarını kökten değiştirecek yeni modelin detayları:
En Düşük Maaş 20 Bin TL Oldu
Yılın ilk yarısı için yapılan düzenlemeyle SSK ve Bağ-Kur emeklilerine %12,19, memur emeklilerine ise %18,60 oranında zam yapıldı.
En Düşük SSK/Bağ-Kur: 20.000 TL
En Düşük Memur Emeklisi: 27.889 TL
Dul ve Yetim Aylıkları: 20 bin TL taban maaş üzerinden hisse oranına göre (yüzde 25, 50, 75) yeniden hesaplanarak yatırılmaya başlandı.
Yeni Modelde "Üçlü Yapı" Tarih Oluyor
Mevcut sistemde emekli maaşları, çalışılan dönemlere göre farklı katsayılarla hesaplanıyor. Bu durum, aynı prim günü ve kazanca sahip emekliler arasında maaş farkı doğurabiliyor. Teknik komisyonun üzerinde çalıştığı yeni nesil emeklilik modeli şu başlıkları içeriyor:
Üç ayrı dönem katsayısı yerine, yatırılan prim esaslı, sabit ve sadeleştirilmiş tek bir aylık bağlama oranı (ABO) üzerinde duruluyor.
SSK, Bağ-Kur ve Emekli Sandığı ayrımı yapılmaksızın tüm emeklilere ortak bir artış modeli ya da aylık enflasyona endeksli otomatik zam sistemi değerlendiriliyor.
Her yıl değişen büyüme ve enflasyon verilerine bağlı belirsizliği gidermek için katsayı hesaplamasının sabit bir modele oturtulması hedefleniyor.
Bağ-Kur’lular için Prim Gün Sayısı Eşitleniyor
Reform çalışmaları kapsamında sadece maaşlar değil, emeklilik şartları da masada. Özellikle esnafın uzun süredir beklediği "prim eşitleme" konusu öncelikli başlıklar arasında:
Bağ-Kur’daki 9 bin gün prim şartının, SSK ile uyumlu hale getirilerek 7 bin 200 güne düşürülmesi planlanıyor.
SSK ve Bağ-Kur aylık bağlama sistemlerinin tamamen eşitlenerek standart bir yapıya kavuşturulması hedefleniyor.
Taban Maaş ve Kademeli Artış
2019’dan bu yana uygulanan taban maaş sistemi, düşük gelirli emeklileri korumaya devam edecek. Ancak "kök maaşı" taban fiyatın altında kalan emekliler için adaletsizliği önlemek adına kademeli artış formülleri gündemde. Bu sayede daha fazla prim ödeyenin daha yüksek maaş alması teşvik edilecek.