Doğal sit alanlarında enerji yatırımlarına yeni düzenleme
Resmî Gazete’de yayımlanan kararla nitelikli doğal koruma alanlarındaki RES projelerinde 50 MW kurulu güç sınırı kaldırıldı. HES yatırımlarına ekosistem raporu şartı getirilirken tarım, altyapı ve ulaşım faaliyetlerinin izin süreçleri de yeniden düzenlendi.
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının doğal sit alanlarında gerçekleştirilecek faaliyetlere ilişkin ilke kararları Resmî Gazete’de yayımlandı. Düzenlemeyle yenilenebilir enerji yatırımları, mevcut teknik altyapı tesisleri, tarımsal faaliyetler, mera kullanımı ve ulaşım projelerine ilişkin yeni esaslar belirlendi.
RES projelerinde 50 MW sınırı kaldırıldı
Nitelikli doğal koruma alanlarında rüzgâr enerjisi santrallerine (RES) yönelik 50 MW kurulu güç sınırı kaldırıldı. Önceki düzenlemede yer alan “türbin sayısı 20 adeti ve kurulu gücü 50 MW’ı geçmemek kaydıyla” ifadesi yürürlükten kaldırıldı. Yeni karara göre bu alanlarda türbin sayısı 18’i aşmayan RES projelerine ilgili mevzuat hükümleri saklı kalmak şartıyla izin verilebilecek. Projeler değerlendirilirken alanın doğal kaynak değerleri ve ekolojik bütünlüğü dikkate alınacak.
Çevresel etkileri önlemek veya en aza indirmek için alınacak tedbirlerin yeterliliği ve yatırımın kamu yararı açısından gerekliliği incelenecek. İzinler koruma amaçlı imar planları doğrultusunda Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Komisyonunun değerlendirmesi sonucunda verilebilecek.
HES yatırımlarına ekosistem raporu zorunluluğu
Nitelikli doğal koruma alanlarında yapılacak HES projeleri için üniversitelerin ilgili bölümlerince ekosistem değerlendirme raporu hazırlanması gerekecek. Yatırımların doğaya olası olumsuz etkilerinin önlenmesi amacıyla hazırlanacak raporda belirtilen tedbirlerin yatırımcı idare tarafından uygulanacağına ilişkin taahhüt alınacak. HES projelerine Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Komisyonunun değerlendirmesi ve koruma amaçlı imar planları doğrultusunda izin verilebilecek.
Sürdürülebilir koruma ve kontrollü kullanım alanlarında gerçekleştirilecek HES yatırımlarında da ekosistem değerlendirme raporu hazırlanması ve rapordaki tedbirlerin uygulanacağının taahhüt edilmesi şartı aranacak.
Mevcut altyapı tesislerinde izin süreçleri değişti
Kesin korunacak hassas alanlar dışındaki doğal sit alanlarında bulunan mevcut teknik altyapı tesislerinin bakım, onarım, iyileştirme ve izin süresi uzatma işlemlerine ilişkin yeni esaslar getirildi. Daha önce ilgili koruma kurullarınca uygun bulunarak tamamlanan tesislerde doğal sit statüsünün değişmemesi, ilave hat veya yapı yapılmaması ve önceki kurul kararındaki koşullara uyulması halinde yeniden koruma komisyonu kararı alınması gerekmeyecek. İşlemler ilgili Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğünün görüşü alınarak yetkili idareler tarafından sonuçlandırılabilecek.
Tarımsal faaliyetlerde izin kolaylığı
Doğal sit alanlarındaki tarım arazilerinde ağaç dikimine ilişkin uygulamalar yeniden düzenlendi. Kesin korunacak hassas alanlar ve birinci derece doğal sit alanları dışında kalan, mekânsal planlarda tarım alanı olarak belirlenmiş arazilerde topografyanın bozulmaması ve uygun ağaç türlerinin kullanılması şartıyla ağaç dikim çukuru açmak için koruma komisyonu kararı aranmayacak. Sulama sistemi kurulması, tel çit veya duvar yapılması gibi fiziki müdahaleler ise komisyonun değerlendirmesine tabi olacak.
Mera alanlarında otlatmaya teknik rapor şartı
Doğal sit alanı olarak tescil edilmeden önce mera niteliği taşıyan arazilerde otlatma faaliyetlerine ilişkin koşullar belirlendi. Bu alanlarda otlatmaya izin verilebilmesi için ekolojik özelliklere zarar verilmeyeceğinin teknik raporla ortaya konulması ve koruma-kullanma dengesinin ilgili komisyon tarafından uygun bulunması gerekecek. Belirlenen şartlara aykırı faaliyetlerin tespit edilmesi halinde otlatma durdurulabilecek.
Teleferik, telesiyej ve sportif parkurlara yeni kurallar
Doğal sit alanlarında ulaşım amaçlı havai hat projelerinin koşulları düzenlendi. Coğrafi yapısı nedeniyle başka bir güzergâhtan geçirilmesi mümkün olmayan teleferik ve telesiyej gibi tesislere koruma amaçlı imar planları veya geçiş dönemi koruma esasları doğrultusunda yapılacak değerlendirme sonucunda izin verilebilecek. Kesin korunacak hassas alanlar dışındaki doğal sit alanlarında fiziki veya inşai müdahale içermeyen sportif parkurlar ilgili il müdürlüğünün görüşü alınarak ayrıca koruma komisyonu kararı gerekmeksizin ilan edilebilecek. Parkur kapsamında malzeme deposu, güvenlik kulübesi ve tabela gibi fiziki müdahaleler yapılması durumunda komisyon değerlendirmesi gerekecek.
Mezarlık ve şehitlik alanları için başvuru koşulları
Nitelikli doğal koruma alanlarında şehitlik ve mezarlık yapılmasına ilişkin başvurularda alternatif yer bulunup bulunmadığı, toplam yüzölçümü ve defin kapasitesi gibi unsurlar dikkate alınacak. Gerekli değerlendirmelerin ardından ilgili koruma komisyonunun uygun görüşüyle izin verilebilecek.