Avrupa'nın en büyük petrol ithalatçıları belli oldu: Hangi ülkeler daha kırılgan?
Brent petrolün varil fiyatı Hürmüz Boğazı çevresindeki gerilimin etkisiyle 100 doların üzerine çıkarken, Avrupa'nın yüksek petrol ithalat bağımlılığı yeniden gündeme geldi.
CNBCE.COM'u öncelikli haber kaynağınız olarak ekleyin Ekonomi, iş dünyası, piyasalar ile ilgili en güvenilir ve en detaylı haberlere en hızlı şekilde ulaşın.
+ Ekle Petrol fiyatı yaklaşık yedi aydır, şubat ortasından bu yana 70 doların üzerinde seyrediyor.
Fiyat, 2025 yılının sonunda kaydedilen 60,85 dolarlık seviyeye kıyasla yüzde 65,7 arttı.Euronews'in haberine göre yaşananlar artık yalnızca enerji piyasalarını ilgilendiren bir gelişme olmaktan çıktı.Daha pahalı ham petrol, motorin, benzin ve jet yakıtının maliyetini artırıyor.
Bu artışlar daha sonra taşımacılık ağlarına ve tedarik zincirlerine yansırken, nihayetinde tüketici fiyatlarını da yükseltiyor.
Avrupa açısından zamanlama da son derece kritik.Euro Bölgesi'nde enflasyon ağustosta yüzde 3,3'e yükselerek Eylül 2023'ten bu yana en yüksek seviyeye çıktı.
Enerji fiyatları ise yıllık bazda yüzde 14,3 arttı.Bu nedenle Avrupa Merkez Bankasının perşembe günü mevduat faizini 25 baz puan artırarak yüzde 2,50'ye yükseltmesinin beklendiği belirtildi.
ABD'de ise vadeli piyasalar, Federal Rezervin 16 Eylül'de faiz artırma ihtimalini yaklaşık yüzde 60 olarak fiyatladı.Peki Avrupa'da hangi ülkeler petrol fiyatlarındaki şoka en fazla maruz kalıyor?Avrupa'nın fosil yakıtlara karşı temel kırılganlığı verilerde açıkça görülüyor.
Avrupa Birliği, 2024 yılında 471,3 milyon ton ham petrol ithal ederken, yurt içinde yalnızca 15,5 milyon ton üretim gerçekleştirdi.Eurostat verilerine göre AB'nin toplam petrol ithalat bağımlılığı yüzde 96,6'ya ulaştı.ABD, Kazakistan ve Norveç AB'nin en büyük üç petrol tedarikçisi oldu.
Bu ülkelerin her biri ithalatın yüzde 12 ila 15'ini karşıladı.Libya yüzde 9'un üzerinde payla onları takip ederken, Suudi Arabistan yüzde 6,8, Nijerya ve Irak ise yüzde 5,8'er pay aldı.Avrupa Birliği Konseyi verilerine göre, 2025 yılında AB'nin ham petrol ithalatının yalnızca yaklaşık yüzde 7'si Körfez İşbirliği Konseyi ülkelerinden geldi.Bu nedenle Avrupa'nın Körfez ülkelerine doğrudan bağımlılığının birçok Asya ekonomisine kıyasla daha düşük olduğu değerlendirildi.
Ancak petrol küresel bir piyasada işlem görüyor.Hürmüz Boğazı'nda yaşanan bir aksama, Orta Doğu kaynaklı petrolün yanı sıra ABD veya Norveç petrolünün fiyatını da yükseltiyor.En fazla petrol ithal eden Avrupa ülkeleri hangileri?Hacim açısından Hollanda, diğer Avrupa ülkelerine kıyasla açık ara en fazla petrol ithal eden ülke oldu.
Eurostat'ın 2024 yılına ilişkin, mevcut en güncel tam yıl verilerine göre Hollanda 138,3 milyon ton petrol ve petrol ürünü ithal etti.Hollanda'yı 117,8 milyon tonla Almanya, 85,8 milyon tonla İspanya, 82,4 milyon tonla Fransa, 73,3 milyon tonla İtalya ve 56,7 milyon tonla Belçika izledi.Veri Kaynağı: Eurostat, 2024Ancak habere göre bu rakamların değerlendirilmesinde bazı noktaların dikkate alınması gerekiyor.Rotterdam, dünyanın en büyük enerji merkezlerinden biri konumunda bulunuyor.
Hollanda limanlarına giren ham petrolün önemli bir bölümü diğer Avrupa ülkelerine gönderilmek üzere rafine ediliyor veya taşınıyor.Hollanda, ithal ettiği 138,3 milyon ton petrolün 101,1 milyon tonunu yeniden ihraç etti.
Belçika da ithalatının yarısından fazlasını yeniden ihraç etti.Sanayi ekonomisinin, ulaşım ağının ve rafineri sektörünün büyüklüğü nedeniyle Almanya'nın gerçek anlamda en büyük ithalatçı olduğu değerlendirildi.İspanya, Fransa ve İtalya da iç tüketim ve büyük rafinerilerinin ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla önemli miktarda petrol ithal ediyor.Eurostat verilerine göre Almanya, 2024 yılında AB'nin nihai petrol ve petrol ürünleri tüketiminin yüzde 20,1'ini gerçekleştirdi.
Almanya'yı yüzde 15,3 ile Fransa, yüzde 11,1'er payla İtalya ve İspanya izledi.Bu dört büyük ekonomi, AB'nin toplam petrol ve petrol ürünü tüketiminin yaklaşık yüzde 58'ini oluşturdu.Küçük ekonomiler göreceli olarak daha büyük şok yaşayabilirİthalat hacimleri, en fazla petrolü hangi ülkelerin satın aldığını gösteriyor.
Ancak hangi ekonomilerin en büyük darbeyi alacağını tek başına ortaya koymuyor.Kırılganlığı ölçmek için net enerji ithalatının ülke ekonomisinin büyüklüğüne ve yapısına kıyasla değerlendirilmesinin daha anlamlı olduğu belirtildi.Eurostat, enerji ürünlerindeki net ticaret dengesini gayrisafi yurt içi hasılanın (GSYH) payı olarak takip ediyor.
Malta, 2025 yılında GSYH'sinin yüzde 5,4'üne denk gelen açıkla AB'deki en yüksek enerji ticareti açığını kaydetti.Malta'yı yüzde 3,5 ile Bulgaristan, yüzde 3,4 ile Hırvatistan, yüzde 2,9 ile Macaristan, yüzde 2,6 ile Belçika, yüzde 2,5 ile Lüksemburg ve yüzde 2,4 ile Kıbrıs izledi.Büyük ekonomiler ise sıralamanın ortalarında yer aldı.
İtalya'nın enerji ticareti açığı GSYH'sinin yüzde 1,9'una denk gelirken, İtalya'yı yüzde 1,7 ile İspanya ve Polonya izledi.