ABD'den yapay zeka çiplerine yeni kısıtlama: 5 ülke için lisans şartı
ABD, gelişmiş yapay zeka çiplerine ve sunucularına uzaktan erişim yoluyla ihracat kısıtlamalarının aşılmasını önlemek için yeni düzenleme getirdi. Endonezya, Malezya, Singapur, Tayland ve Brezilya'ya yönelik çip sevkiyatlarında da lisans zorunluluğu genişletildi.

ABD Ticaret Bakanlığı, gelişmiş yapay zeka çiplerine ve sunucularına uzaktan erişimle mevcut ihracat kısıtlamalarını aşmayı engellemek amacıyla yeni bir düzenleme yayımladı.
Uzaktan erişim denetimleri sıkılaşıyor
Bakanlığa bağlı Sanayi ve Güvenlik Bürosu (BIS), Hazine Bakanlığı ve Ulusal Güvenlik Konseyi talimatıyla hazırlanan geçici nihai kural, üçüncü ülkelerdeki veri merkezleri üzerinden gelişmiş Amerikan teknolojisine erişimi daha sıkı denetime tabi tutmayı hedefliyor. BIS açıklamasında bulut bilişim ve yapay zeka altyapısındaki gelişmelerin, ihracat kısıtlamalarına tabi olmayan ülkelerdeki veri merkezleri aracılığıyla gelişmiş çiplere uzaktan erişim imkanı sağladığına dikkat çekildi.
5 ülkeye çip ihracatında lisans şartı
Yeni kuralla ABD'nin savunma ihracatı kısıtlamalarına tabi D:5 Ülke Grubu veya Makao merkezli şirketlere uzaktan yüksek hacimli bilgi işlem kapasitesi sağlayan denizaşırı veri merkezlerine yönelik ihracat, yeniden ihracat ve ülke içi transferlere yeni kısıtlamalar getirildi. Veri merkezleri, yabancı çip üretim tesisleri ve çip ihracatçılarının müşterileri hakkında daha kapsamlı inceleme yapması gerekecek. Bu inceleme D:5 ülkeleri veya Makao'daki kişi ve kuruluşların doğrudan ya da dolaylı mülkiyet ve kontrol ilişkilerini de kapsayacak.
Düzenlemeyle ayrıca Endonezya, Malezya, Singapur, Tayland ve Brezilya'ya gelişmiş çip ihracatı için lisans zorunluluğu getirildi. Belirli raporlama şartlarının karşılanması halinde ABD merkezli şirketlere gönderilecek yarı iletkenler bu zorunluluğun dışında tutulacak. Çevrim içi perakendeciler ve sosyal medya platformlarında kullanılan ticari öneri sistemleri ise ulusal güvenlik açısından aynı riski taşımadıkları gerekçesiyle düzenleme kapsamına alınmadı.
İhlallere yaptırım uygulanabilecek
ABD yönetimi, düzenlemenin ihlal edilmesine göz yuman ülkeleri de yakından izleyecek. Bu ülkelere yönelik ithalat kısıtlamaları, yeni lisans zorunlulukları ve ihracat yasakları gibi yaptırımlar gündeme gelebilecek.
Biden döneminin yapay zeka düzenlemesi kaldırıldı
Yeni kural, gelişmiş mantık çiplerinin üretimi ve paketlenmesine ilişkin ihracat kontrollerinde de değişiklikler içeriyor. Böylece yapay zeka çipleri için lisans şartı bulunan ülkelerdeki çip tasarımcılarının mevcut kısıtlamaları aşabileceği yolların daraltılması hedefleniyor. Düzenlemeyle eski ABD Başkanı Joe Biden döneminde yapay zeka teknolojisinin yayılımını kontrol etmek amacıyla hazırlanan kural da resmen yürürlükten kaldırıldı. Ticaret Bakanlığı söz konusu düzenlemeyi kaldıracağını Mayıs 2025'te duyurmuştu.