52 Yıllık Türkiye-Irak Petrol Boru Hattı Anlaşması Sona Eriyor: Yeni Dönem Başlıyor

Türkiye ile Irak arasında 27 Ağustos 1973’te imzalanan ve 1976’da devreye giren Ham Petrol Boru Hattı Anlaşması, 27 Temmuz 2026 itibarıyla yürürlükten kalkacak. Konuya ilişkin Cumhurbaşkanı Kararı Resmi Gazete’de yayımlandı.

52 yıldır yürürlükte olan anlaşmanın süresinin dolmasıyla birlikte, hattın yeniden işlerlik kazanabilmesi için iki ülke arasında günümüz koşullarına uygun yeni bir anlaşma yapılması planlanıyor.

25 Mart 2023’ten bu yana petrol akışı durdurulan boru hattı, Erbil ve Bağdat yönetimleri arasında petrol gelirlerinin paylaşımına dair yaşanan anlaşmazlıklar nedeniyle devre dışı kaldı. Hattın tekrar devreye alınabilmesi için, 1970’lerin koşullarına göre hazırlanmış mevcut anlaşmanın güncel ekonomik ve siyasi şartlara göre revize edilmesi gerekiyor.

17 Temmuz 2025’te Irak merkezi hükümeti ile Irak Kürt Bölgesel Yönetimi (IKBY) arasında sağlanan mutabakat, boru hattının yeniden işler hale gelmesi için önemli bir adım oldu. Anlaşmaya göre IKBY, günlük ürettiği en az 230 bin varil petrolü Irak Devlet Petrol Pazarlama Şirketi (SOMO) aracılığıyla Bağdat’a teslim edecek.

Teslim edilen her bir varil için IKBY’ye 16 dolar avans ödenmesi kararlaştırıldı. Bu uzlaşı, iki taraf arasındaki gelir paylaşımı krizini kısmen çözerken, Türkiye’nin de yeni bir enerji diplomasisi yürütmesine zemin hazırladı.

Türkiye, yeni süreçte hem Irak merkezi hükümetiyle hem de IKBY ile ilişkilerini yeniden tanımlayarak, 1.4 milyon varil günlük kapasiteye sahip boru hattının tekrar faaliyete geçmesini hedefliyor.

Hattın devre dışı kaldığı Mart 2023’ten bu yana Irak’ın toplam zararının 25 milyar dolar olduğu tahmin ediliyor. Bu nedenle yeni anlaşmanın sadece taraflar arasındaki ticari ilişkileri değil, bölgesel enerji dengelerini de etkilemesi bekleniyor.

1973’te imzalanan ve ilk fazı 1976’da faaliyete geçen boru hattı anlaşması, 2010’da yapılan ek protokolle 15 yıl daha uzatılmıştı. Ancak, günümüz enerji ticareti ve siyasi dengeleri dikkate alındığında, mevcut metnin güncellenmesi kaçınılmaz hale geldi.

2026’da devreye girmesi beklenen yeni anlaşma, hem Türkiye hem Irak için stratejik bir enerji köprüsü oluşturacak.