Ya savaş ya taviz! Suudiler Yemen’de sıkıştı
Husilerin Yemen’deki ilerleyişi ve Suudi Arabistan’a yönelik saldırıları Riyad’ı kritik bir tercihle karşı karşıya bıraktı. Husilere karşı askeri operasyon İran’la doğrudan çatışma riski anlamına gelirken harekete geçilmemesi halinde ise Husiler stratejik kazanımlarını pekiştirebilir.
İKİ CEPHEDEN BASKI
İran savaşı nedeniyle Hürmüz Boğazı’nın fiilen kapanmasının ardından Suudi Arabistan, petrol ihracatında Basra Körfezi’ne alternatif oluşturan Doğu-Batı boru hattına yönelmişti ama Yemen’deki gelişmeler sonrası Riyad, enerji ihracatı açısından iki stratejik cephede baskı altına girdi. Bir tarafta Hürmüz Boğazı’ndaki kriz, diğer tarafta Husilerin ilerlediği Babülmendep bulunuyor. Günlük yaklaşık 5 milyon varil petrolün alternatif güzergâhlara yönlendirilmesine imkân sağlayan hat, Husilerin dışında onlarla koordinasyon halinde hareket eden Iraklı milislerin saldırılarının da sık sık hedefi oluyor. Ülkenin Kızıldeniz limanlarından ham petrol ihracatı temmuzda günlük 4.6 milyon varilken ağustosta yaklaşık 2.5 milyon varile geriledi. Yemen krizinin bu rakamı daha da düşürmesi bekleniyor.
KOLAY LOKMA DEĞİLLER
Operasyon seçeneğinin Suudi Arabistan açısından ciddi sonuçları bulunuyor. Riyad, 2015 yılında Husilere karşı geniş çaplı bir askeri operasyon başlatmış fakat yıllarca süren hava saldırılarına rağmen örgütü ortadan kaldıramamıştı. Uzmanlar ayrıca Husilerin, zaman içinde küçümsenen bir milis gücünden çok daha farklı bir yapıya kavuştuğunu, balistik füze, İHA ve gelişmiş saldırı taktikleriyle hem bölgedeki askeri hedefleri hem de Kızıldeniz’deki deniz trafiğini tehdit edebilecek kapasiteye ulaştığını vurguluyor.
RİYAD-TAHRAN GERİLEBİLİR
CNN’e konuşan Avrupa Dış İlişkiler Konseyi uzmanı Cinzia Bianco’ya göre Riyad’ın seçenekleri oldukça sınırlı. Suudi Arabistan’ın Husilere karşı “ya hep ya hiç” yaklaşımıyla kapsamlı bir askeri operasyon başlatması halinde çatışmanın yeniden uzun süreli bir savaşa dönüşebileceğini belirten Bianco, bunun yalnızca Yemen’le sınırlı kalmayabileceği uyarısında bulundu. Husilere karşı kapsamlı bir Suudi operasyonu, İran’ın da çatışmaya dahil olma ihtimalini artırabilir.
ABD DAHİL OLMAK İSTEMİYOR
Riyad’ın en önemli açmazlarından biri olarak ise ABD’nin tutumu gösteriliyor. CNN’e konuşan bir kaynağa göre Suudi Veliaht Prensi Muhammed bin Selman, geçen hafta ABD Başkanı Donald Trump’la iki kez görüştü ve Husilerin Kızıldeniz’e doğru ilerleyişine karşı Washington’ın hava saldırısı düzenlemesini istedi ancak Trump bu talebi reddetti. Washington’ın yeni bir cepheye doğrudan müdahil olmaktan kaçındığı, Suudi Arabistan’a istihbarat desteği amacıyla yaklaşık 100 askeri danışman gönderdiği bildirildi. Öte yandan İngiltere Başbakanı Andy Burnham’ın Husilerin saldırılarına karşı Suudi Arabistan’a yardım edip etmemeyi değerlendirdiği öğrenildi. Konuya yakın kaynaklara göre Başbakan, Suudi Arabistan’dan çeşitli diplomatik ve askeri destek talepleri aldı.