Trump Yönetiminden Yeni Tarife Düzenlemesi Hazırlığı
ABD'de Donald Trump yönetiminin, Yüksek Mahkeme'nin Uluslararası Acil Ekonomik Yetkiler Yasası'na (IEEPA) dayandırılan tarifeleri iptal etmesinin ardından yürürlüğe koyduğu geçici küresel tarifelerde süre daralıyor.
Yüksek Mahkeme'nin 20 Şubat'taki kararının ardından Trump, ödemeler dengesi sorunlarıyla mücadele amacıyla 150 günle sınırlı olan 122. Bölüm yetkisini devreye sokmuş ve 24 Şubat'tan itibaren neredeyse tüm ithal ürünlere yüzde 10 gümrük vergisi getirilmişti.
Sürenin dolmasıyla birlikte Trump yönetiminin, tarife rejimini kalıcı hale getirmek için 1974 Ticaret Yasası'nın 301. Bölümü başta olmak üzere farklı hukuki araçlara başvurması bekleniyor.
Yeni Soruşturmalar ve Vergiler Yolda
ABD Ticaret Temsilciliği (USTR), mart ayında Çin, Avrupa Birliği (AB), Türkiye ve Kanada'nın da aralarında bulunduğu 16 ekonomiyi imalat sektöründeki yapısal aşırı kapasite nedeniyle soruşturmaya açmıştı. Ardından "zorla çalıştırma" gerekçesiyle 60 ticaret ortağı hakkında başlatılan soruşturmalarda, bu ülkelerden ithal edilen ürünlere yüzde 10 ila yüzde 12,5 oranında ek gümrük vergisi getirilmesi önerilmişti.
ABD Ticaret Temsilcisi Jamieson Greer, 60 ülkeyi kapsayan bu soruşturmaya ilişkin yakın zamanda yeni adımlar atılacağının sinyalini verdi.
Kanada ve Brezilya'ya Yönelik Yeni Hamleler
Geçici küresel tarifenin süresi dolarken Trump yönetimi, korumacı ticaret politikalarını hedef odaklı kararlarla sürdürüyor:
Kanada: Trump, Kanada'nın orman yangınlarının yol açtığı hava kirliliğinden sorumlu olduğunu belirterek maliyetin gümrük vergilerine ekleneceğini duyurdu. Ayrıca Kanada'nın "ayrımcı" uygulamaları gerekçesiyle bu ülkenin belirli ürünlerine yüzde 50 ek gümrük vergisi öngören 3 başkanlık bildirisi imzalandı. Yeni tarifelerin 19 Ağustos'ta yürürlüğe girmesi bekleniyor.
Brezilya: 15 Temmuz'da "haksız uygulamalar" gerekçe gösterilerek 301. Bölüm uyarınca Brezilya'nın belirli mallarına yüzde 25 oranında gümrük vergisi uygulama kararı alındı.
Ekonomik Etkiler ve Hanehalkına Maliyeti
Yale Üniversitesi Bütçe Laboratuvarı (Budget Lab) verilerine göre, mevcut düzenlemelere dayalı tarife politikasının nihai tüketici fiyatları üzerindeki etkisi yaklaşık yüzde 0,4 düzeyinde bulunuyor.
Bölüm kapsamındaki ek vergilerin devreye girmesi halinde:
Tarifelerin hanehalkı üzerindeki yıllık maliyetinin 550 dolardan 1.100 dolara çıkabileceği öngörülüyor.
Gelecek 10 yılda mevcut yasalar kapsamındaki gümrük vergilerinin 1,3 trilyon dolar gelir sağlaması beklenirken, 301. Bölüm'ün uygulanması durumunda bu tutarın 2 trilyon dolara ulaşabileceği hesaplanıyor.