Trump ve Putin’in ‘zafer hesabı’ tutmadı
İran’a boyun eğdirmeyi hedefleyen ABD Başkanı Trump ile Ukrayna’yı dize getireceğini savunan Rus lider Putin, hayalini kurdukları zaferi bir türlü elde edemiyor. Washington Post yazarı Max Boot’a göre iki liderin de çıkış yolu, ulaşamadıkları hedeflerden taviz vermekten geçiyor.
ÜSTÜNLÜK YETMEDİ
Boot, önceki gün kaleme aldığı “Trump da Putin de yanılıyor: Savaşlarını kazanamazlar” başlıklı analizde iki kriz arasındaki “benzerliklere” dikkat çekti. Putin’in Ukrayna’nın, Trump’ın ise İran’ın “kendilerinden çok daha güçlü ordular karşısında birkaç gün içinde çökeceği hesabıyla savaşa girdiğini” belirten Boot, iki liderin de başlangıçtaki hedeflerine ulaşamadığını kaydetti. Rusya ve ABD’nin son aylarda sahada kısmen üstünlük sağladığını ancak bu kazanımların savaşın seyrini değiştirecek boyuta ulaşmadığını belirten Boot, iki savaşın sona ermesinin tek gerçekçi yolunun “diplomasi ve taviz” olduğunu savundu.
DİRENÇ KIRILAMADI
Rusya doğumlu Boot, analizinde Washington ve Moskova’yı tavize zorlayan tablonun “karşı tarafın direncinin kırılamaması” olduğuna dikkat çekti. Rusya, Ukrayna’nın zayıflayan hava savunmasından yararlanarak füze ve İHA saldırılarını artırsa da karada istediği ilerlemeyi sağlayamadı. Kiev ise yaklaşık dört yılda 500 bin askerini kaybeden Rusya’nın iç kesimlerindeki enerji tesislerini hedef alarak ülkede ciddi bir yakıt krizine yol açtı. ABD’nin İran’a uyguladığı “ekonomik abluka” nedeniyle gıda enflasyonu yüzde 128’e tırmanırken, Tahran’ın ABD üslerine saldırıları ile Husilerin Babülmendep’teki ilerleyişi Washington’ın üstünlüğünü “zafere” dönüştürmesine yetmedi.
TAVİZ ZORUNLU YOL
İki tarafın da oturmaya pek niyetli görünmediği diplomasi masasındaki tavizin Putin açısından Donbas’ın tamamını ele geçirmek yerine cephe hattında ateşkesi kabul etmek anlamına geleceğini belirten Boot, Trump’ın ise İran’ı ekonomik baskıyla koşulsuz teslimiyete sürükleme hesabını bir kenara bırakması gerektiğini savundu. Washington’ın, Tahran’ın Hürmüz Boğazı üzerindeki kontrolünü büyük ölçüde koruyacağı bir anlaşmaya razı olması gerektiğini belirten Boot, iki lider için de ağır olan bu senaryonun “sonuçsuz savaştan düşük bir bedel olacağını” kaydetti.
PENTAGON SAVAŞIN FATURASINI ÇIKARDI: 5 AYDA 33 MİLYAR DOLAR
ABD Savunma Bakanlığı (Pentagon) denetçisinin İran savaşıyla ilgili yayımladığı ilk resmi rapor, kullanılan mühimmatın ABD’nin stratejik stoklarında açık oluşturduğunu ve savunma sanayisinde üretim darboğazlarını ortaya çıkardı. 28 Şubat-30 Haziran dönemini kapsayan rapora göre, operasyon kapsamında 22.3 milyar dolarlık mühimmat harcandı, savaşın toplam maliyeti ise 33.4 milyar dolara ulaştı. Raporda, mühimmat tüketiminin “stratejik stok açıklarına” yol açtığı belirtilirken, Pentagon’un stokları yenilemek için tedarik süreçlerini hızlandırmaya çalıştığı kaydedildi. İran saldırılarında Kuveyt, Bahreyn, Katar, BAE, Suudi Arabistan, Irak, Umman ve Ürdün’deki ABD üslerinde yüzlerce bina ve yapı hasar görürken, en az 4 F-15, bir F-35, bir A-10 ve 30’dan fazla MQ-9 Reaper imha edildi veya ağır hasar gördü. Irak, Kuveyt, Suudi Arabistan ve BAE’deki ABD diplomatik tesislerinde 184 milyon dolar, toplamda ise 208 milyon dolarlık hasar oluştu.
ENERJİ ATEŞKESİ İLK GÜNDEN BOŞA ÇIKTI
ABD Başkanı Donald Trump’ın önceki gün yaptığı “Rusya ve Ukrayna birbirinin enerji altyapısına saldırmamayı kabul etti” açıklaması tarafların saldırılarıyla boşa çıktı. Rus ordusu Ukrayna’nın Odessa limanında gemileri hedef aldı, Ukrayna dronları da Rusya’nın Samara bölgesindeki “Sizran” petrol rafinerisini vurdu. Taraflarsa ateşkese yanaşmama konusunda birbirini suçladı. Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenski, enerji altyapısına yönelik ateşkese kendilerinin hazır olduğunu ancak Rusya’nın bombardımana devam ederek anlaşmaya yanaşmadığını vurguladı. Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov ise, “Trump’ın enerji ateşkesi iyi bir inisiyatif. Washington ile bu konuda temastayız ancak Ukrayna tarafı Rusya’daki enerji alt yapısını hedef almaya devam ediyor” açıklamasını yaptı. Rusya Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Mariya Zaharova da, enerji ateşkesi teklifinin somut adımlarla desteklenmesi gerektiğini belirtti.
AVRUPA RUSYA ARASINDA YÜKSEK GERİLİM
ABD Başkanı Donald Trump’ın sanal ateşkes ilanı tartışılırken Avrupa ile Rusya arasındaki gerilim de giderek tırmanıyor. Baltık Denizi’nde dün ilk kez bir Rus savaş gemisi ile Danimarka Hava Kuvvetleri arasında doğrudan temas yaşandı. Danimarka kıyılarındaki Getser Burnu yakınlarında Rus firkateynini izleyen Danimarka askeri helikopterine Rus savaş gemisinden işaret fişekleriyle ateş açıldı.
Başbakan Mette Frederiksen de Moskova’nın her geçen gün Avrupa’ya karşı daha düşmanca davrandığını, hibrit saldırıların dozunu artırarak Avrupa ülkeleriyle NATO’nun sabrını sınadığını söyledi. Dün de Litvanya hava sahasına giren patlayıcı yüklü bir dron NATO uçakları tarafından düşürüldü. Dronun menşei henüz doğrulanmazken, Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula Von der Leyen, “Danimarka ve Litvanya’da yaşananlar münferit olaylar değil” dedi ve olağan şüpheli olarak Rusya’yı işaret etti.
