Trump'ın Grönland Hamlesi: Moskova Temkinli, Pekin İttifaktaki Çatlağı İzliyor

ABD Başkanı Donald Trump, Danimarka’ya bağlı yarı özerk bölge Grönland’ın ABD kontrolüne geçmesi gerektiğini savunarak dünya gündemine oturdu. Trump, bu hamlenin gerekçesi olarak Rusya ve Çin’in bölgeyi ele geçirme riskini gösterirken, "Onları Grönland'da komşu olarak görmek istemiyorum" ifadelerini kullandı.

Ancak uzmanlar, Trump’ın müttefiki Danimarka ve Avrupa’ya yönelik baskıcı tutumunun, Batı ittifakı içinde derin çatlaklar yarattığına dikkat çekiyor. Avrupa Politika Merkezi'nden Maria Martisiute, "Avrupalıların en güçlü müttefiki tarafından tehdit edilmesi Rusya ve Çin’in çıkarına" diyerek durumun vahametini vurguluyor.

Rusya: Tanıdık Söylemler, Soğukkanlı Tepkiler

Moskova, Trump’ın Grönland söylemini büyük bir dikkat ve stratejik bir sessizlikle takip ediyor. Analistler, Trump’ın "Grönland’ın geçmişte bir hediye olduğu" ve "stratejik gereklilik" iddialarının, Vladimir Putin’in Kırım’ın ilhakı sırasında kullandığı argümanlarla büyük benzerlik taşıdığını belirtiyor.

Lavrov’un Kıyası: Rusya Dışişleri Bakanı Sergei Lavrov, Grönland’ın ABD için önemini Kırım’ın Rusya için taşıdığı öneme benzetti ancak Trump’ın yöntemlerine açık bir destek vermedi.

Öngörülebilirlik Endişesi: Kremlin’in sessizliğinin arkasında Trump’ın "yıkıcı öngörülemezliği" yatıyor. Carnegie analisti Alexander Baunof’a göre, mevcut dünya düzeninin tamamen çökmesi, Rusya’nın kendi hamlelerini meşrulaştıracağı bir sistemin de yok olması anlamına gelebilir.

Çin: "Kutup İpek Yolu" ve Stratejik İkilem

Pekin yönetimi, resmi düzeyde Birleşmiş Milletler Sözleşmesi'ne atıfta bulunarak "toprak bütünlüğüne saygı" çağrısı yapsa da, medya kanalları üzerinden NATO’nun "fiilen çözüldüğü" mesajını yayıyor.

Stratejik ve Ekonomik Çıkarlar:

Kutup İpek Yolu: İklim değişikliğiyle açılan yeni rotaları kullanan Çin, 2025 itibarıyla bölge üzerinden Avrupa’ya ilk gemisini ulaştırdı.

Nadir Toprak Elementleri: Grönland; akıllı telefonlardan elektrikli araçlara kadar kritik teknolojilerde kullanılan madenler açısından oldukça zengin. Çin, bu maden yataklarında pay sahibi olmak istese de ABD ve Danimarka’nın diplomatik engelleriyle karşılaşıyor.

Böl ve Yönet: Uzman Jose-Ignacio Torreblanca'ya göre, Avrupa'nın hem Rusya'ya karşı kendini savunup hem de ABD'ye direnmesi, Avrupalıların Pasifik meselesinde ABD'nin arkasında durma isteğini kıracaktır.

Kazanan Kim?

Kaja Kallas gibi üst düzey Avrupalı yetkililer, müttefikler arasındaki bu gerginliğin "Rusya ve Çin’e bayram ettirdiğini" savunuyor. Trump’ın "güvenlik" gerekçesiyle başlattığı bu süreç, Avrupa’da ABD’ye olan güveni sarsarken, Ukrayna ve Tayvan gibi kriz bölgelerindeki "tek taraflı ilhak" söylemlerine de dolaylı bir meşruiyet zemini hazırlıyor.