Sırbistan genel seçimini Öğrenci Listesi kazandı

Sırbistan’da 1 Kasım 2024’te Novi Sad’daki tren istasyonunda beton sundurmanın çökmesi sonucu 16 kişinin ölmesinin ardından başlayan öğrenci protestolarının gölgesinde yapılan genel seçimi Öğrenci Listesi kazandı.

Seçim, yaklaşık iki yıldır süren öğrenci protestolarının etkisi altında gerçekleşti. Cumhurbaşkanı Aleksandar Vucic eylülde parlamentonun feshine ilişkin kararı imzalayarak erken seçim sürecini başlatmıştı.

Vucic yenilgiyi kabul etti

Ülkede 6,4 milyondan fazla seçmen, 250 sandalyeli Sırbistan Ulusal Meclisinin yeni üyelerini belirlemek için yerel saatle 20:00’ye kadar oy kullandı. Seçmenlerin yüzde 67,6’sı sandığa gitti. Bu oran, Yugoslavya’nın 1992’deki dağılışından bu yana kaydedilen en yüksek katılım oldu.

Sırp İlerleme Partisi (SNS) öncülüğündeki ‘Aleksandar Vucic-Birleşmiş Sırbistan’ listesinin başbakan adayı olan Vucic, “Elimizdeki onaylı verilere göre bu seçimi kaybettik. Öğrenci Listesi kazandı. Onların parlamentoda bizden daha fazla milletvekili olacak” dedi.

Vucic, “Çok beklemeyin diye önden çıkıp söylemek istedim. Muhalefet olarak üzerimize düşeni yapacağız” diye konuştu.

Öğrenci Listesi nasıl kazandı?

Novi Sad tren istasyonu faciası öğrenciler arasında protestolara yol açmıştı. İstasyonun inşaatı sırasında kurallara uyulmaması, yolsuzluk ve usulsüzlüklerin çöküşe neden olduğunu gösteren deliller ortaya çıktıkça eylemler geniş çaplı bir hükümet karşıtı harekete dönüştü.

Guardian’ın aktardığına göre 12 yıllık iktidarının son döneminde giderek daha otoriter bir tutum sergileyen Vucic, öğrencilerin artan baskısıyla mücadele ederken ülkeyi erken seçime götürme kararı alarak cumhurbaşkanlığından istifa etmişti.

Muhalefet de tepkili öğrenciler bu fırsatı değerlendirerek hareketi siyasi güce dönüştürdü. Sırbistan ekonomisini ve demokrasiyi yeniden inşa etme çağrısı yapan öğrenciler, akademisyenlerden sporculara ve çiftçilere kadar uzanan bir yelpazede 250 sandalyeli parlamento için 250 adaylık bir liste açıkladı.

Yürütülen kampanya, onları Vucic’in partisinin devasa siyasi gücüyle karşı karşıya getirdi. Televizyon kanallarının neredeyse tamamını ele geçirmiş; bakanlıkları ve diğer devlet kurumlarını siyasi birer araç olarak kullanan iktidar partisine karşı çetin bir mücadele verdiler.

Vucic öğrencileri yabancı güçlerin piyonu olmakla suçladı, öğrencilerse bu suçlamayı reddetti.

Emekli maaşlarını ve kamu sektörü maaşlarını artırma sözü veren Vucic, kendisini ülkenin Batı, Rusya ve Çin’le bağları arasında diplomatik bir hassasiyetle denge kurabilecek bir lider olarak sunmaya çalıştı.

Öğrenciler sokaklara dökülerek mitingler düzenledi, uzun süredir Vucic’in ‘kale’si olan kırsal bölgelerde boy gösterdi, kendilerini sistem karşıtı adaylar olarak tanıtıp seçmenleri “Sırbistan mı, Mafya mı?” sloganı etrafında toplamak amacıyla kapı kapı dolaştı.

Sonuçlar henüz resmi olarak açıklanmadı. Vucic parlamentoda partisinin 105 milletvekilliği kazanacağını, Öğrenci Listesi’ninse çoğunluğu sağlayabileceğini söyledi.