Rusya Arktik'ten yaptırımlar altında rekor petrol sevkiyatı yaptı
Rusya Devlet Nükleer Enerji Kuruluşu Rosatom, Kuzey Deniz Yolu üzerinden toplam yük taşımacılığının bu yıl 40 milyon tonu aşmasını bekliyor.

Rusya Devlet Nükleer Enerji Kuruluşu Rosatom, Kuzey Deniz Yolu üzerinden bu yıl toplam yük taşımacılığının 40 milyon tonu aşmasını bekliyor.
Rusya'nın Kuzey Deniz Yolu üzerinden Asya'ya petrol sevkiyatı, Batılı yaptırımlar ve geleneksel rotalardaki güvenlik sorunları nedeniyle bu yıl rekor düzeye ulaştı. Küresel ısınmanın etkisiyle Arktik buz örtüsünün azalması enerji ticaretini destekliyor.
S&P Global Commodities at Sea verilerine göre Rusya 2026 seyrüsefer sezonunda Kuzey Deniz Yolu üzerinden Asya'ya 13,2 milyon varil ham petrol ve petrol ürünü taşıdı. 2024'te 10,8 milyon varil, 2025'te ise 12,2 milyon varil sevkiyat gerçekleşmişti.
S&P Global'in 2 Kasım verileri sevkiyatların geçen yılın rekorunu yüzde 8 aştığını gösterdi. Rosneft'in Vostok Oil projesinden yapılan ilk sevkiyatlar artışa katkı sağladı.
Kuzey Deniz Yolu, Baltık limanlarından hareket eden tankerler için Avrupa ve Süveyş Kanalı rotasına alternatif oluşturuyor.
YAPTIRIMLAR RUS PETROLÜNÜN YÖNÜNÜ ASYA'YA ÇEVİRDİ
AB'nin Aralık 2022'de Rusya'dan deniz yoluyla ham petrol, Şubat 2023'te ise petrol ürünleri ithalatını yasaklaması ihracat yönünü değiştirdi. Tavan fiyat ve finansman kısıtlamaları Rus şirketlerini yeni pazarlara yöneltti.
Rusya Başbakan Yardımcısı Aleksandr Novak'ın ocak ayında Enerji Politikası dergisinde yayımlanan makalesine göre Asya ülkelerinin payı 2021'de yüzde 40 iken 2025'te yüzde 80'e yükseldi. Novak, geçen yıl 238 milyon ton petrol ihraç edildiğini, Avrupa'ya sevkiyatın 175 milyon tondan 25 milyon tona gerilediğini belirtti.
AB Konseyi temmuzda kabul ettiği 21'inci yaptırım paketiyle 41 gemi daha listeye eklendi ve kısıtlanan gemi sayısı 670'i aştı. Kızıldeniz ve Hürmüz Boğazı güvenlik sorunları ile yükselen navlun fiyatları kuzey rotasına ilgiyi artırdı.
S&P Global verilerine göre batı terminallerinden Doğu Asya'ya Süveyş üzerinden sevkiyat en az altı hafta sürerken Arktik rotada süre yüzde 40'a kadar kısalıyor. Mesafe avantajı yakıt ve kiralama giderlerini düşürse de buzkıran maliyeti ve sınırlı tanker sayısı tasarrufu azaltıyor.
KUZEY DENİZ YOLU'NDA 40 MİLYON TONLUK TAŞIMACILIK BEKLENTİSİ
Rosatom Genel Müdürü Aleksey Lihaçev 16 Ekim'de Kuzey Deniz Yolu üzerinden toplam yük taşımacılığının bu yıl 40 milyon tonu aşmasını beklediklerini açıkladı. Ekim ortası itibarıyla taşınan yük 35 milyon tonu geçti ve geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 20 artış gösterdi.
Rusya Uzak Doğu ve Arktik Kalkınma Bakanı Aleksey Çekunkov 11 Kasım'da transit taşımacılığın kasım başı itibarıyla 6 milyon tona ulaştığını ve geçen yılın aynı dönemine göre iki katına çıktığını belirtti. Rosatom verilerine göre 2025'te toplam 37,2 milyon ton yük taşındı. Güzergah petrol, LNG, maden cevheri ve konteyner taşımacılığında kullanılıyor.
VOSTOK OIL PROJESİYLE PETROL İHRACATININ ARTIRILMASI HEDEFLENİYOR
Vostok Oil projesi kapsamında ilk petrol sevkiyatı eylülde Devlet Başkanı Vladimir Putin'in katıldığı törenle yapıldı. Rosneft, Krasnoyarsk bölgesindeki sahaları Buhta Sever Limanı'na bağlayan 790 kilometrelik boru hattını devreye aldı ve ilk petrol Valentin Pikul tankerine yüklendi.
Rosneft Üst Yöneticisi İgor Seçin yıllık 100 milyon ton kapasiteli boru hattının petrolü uluslararası pazarlara ulaştıracağını açıkladı. Rosatom Arktik Direktörü Vladimir Panov 27 Ekim'de proje kapsamında altı sevkiyat yapıldığını bildirdi.
ARKTİK'TE BUZ ÖRTÜSÜ AZALIYOR
Küresel ısınma Arktik deniz buzlarını uzun vadede azaltarak yaz ve sonbahar aylarında taşımacılığa uygun koşullar yaratıyor. Rosgidromet'in 21 Eylül verilerine göre 16 Eylül itibarıyla buz alanı 4,73 milyon kilometrekareye geriledi ve geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 5 azaldı.
Petrol taşımacılığının genişlemesi çevresel riskleri gündeme getiriyor. S&P Global verilerine göre 2025-2026 döneminde Kuzey Deniz Yolu üzerinden Rus ham petrolü taşıyan 28 geminin tamamı en az bir Batılı yaptırım listesinde yer aldı. Gemilerin 7'sinin buz sınıfı kaydı bulunmaması kaza ve sızıntı endişelerini artırıyor.
RUSYA 2027'DE YIL BOYUNCA DÜZENLİ TAŞIMACILIK HEDEFLİYOR
Rosatom Arktik Direktörü Vladimir Panov 27 Ekim'de İnterfaks'a verdiği röportajda Asya yönündeki düzenli sevkiyatların 2027 başında yıl boyunca yapılabilmesini hedeflediklerini söyledi. Yeni nükleer buzkıran Çukotka'nın gelecek yılın başında hizmete girmesiyle filo sayısının 9'a yükseleceğini belirtti.
Rusya ile Çin arasında Kuzey Deniz Yolu yük taşımacılığının 2030'a kadar yıllık 20 milyon tona çıkarılmasını öngören yol haritası bulunuyor. Panov düzenli taşımacılık için seyir hızının artırılması ile arama kurtarma, iletişim ve sağlık altyapısının güçlendirilmesi gerektiğini ifade etti.