Putin’den savaşa Kiev’siz çözüm önerisi: ‘Büyük güçler karar versin’
Kremlin’in, Ukrayna savaşını ele almak üzere ABD, Rusya ve Çin liderlerini bir araya getirmeyi önerdiği öne sürüldü. İddiaya göre Putin, böylece Kiev yönetiminin doğrudan katılımı olmadan savaşın çözümünü büyük güçler düzeyinde müzakere etmeyi amaçlıyor.
Ukrayna savaşını bitirme yolunda ABD yönetiminin Rus tezlerine yakın bir pozisyon aldığı dönemde Kremlin’in çatışma çözümünü Kiev’i dışarıda bırakan bir formülle aramak için girişimde bulunduğu iddia edildi. Amerikan Wall Street Journal gazetesinin haberine göre Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, 18-19 Kasım’da Çin’in Shenzhen kentinde düzenlenecek Asya-Pasifik Ekonomi İşbirliği (APEC) zirvesinde ABD-Çin-Rusya liderler zirvesi önerisinde bulundu.
ÜÇLÜ ZİRVE TEKLİFİ
İddiaya göre Putin öneriyi 9 Ekim’de ABD Başkanı Donald Trump ile yaptığı telefon görüşmesinde gündeme getirdi. WSJ’ye konuşan Dmitriy Peskov söz konusu zirveyle ilgili görüşmelerin sürdüğünü doğrularken Çin ve ABD tarafından herhangi bir açıklama gelmedi. Önerinin Moskova tarafından Pekin yönetimine iletildiği ve Çin lideri Şi Cinping’in ABD ve Rusya arasında uzlaşı sağlanması halinde zirveye sıcak baktığı aktarılıyor. Gazeteye konuşan ABD’li bir yetkili ise Trump’ın toplantı teklifini kabul etmediğini kaydetti. Putin Ukrayna savaşının çözümü için Kiev yönetimi ve Avrupa’yı baypas ederek konuyu büyük güçler masasında çözme teklifini daha önce de yapmıştı. Uzmanlara göre Trump’ın 3 Kasım ara seçimleri öncesi akaryakıt fiyatlarını düşürme amacıyla Rus dizeline ithalat muafiyeti verdiği ve Kiev yönetimine yüklendiği bu dönemi Rusya fırsat penceresi olarak görüyor.
‘TESLİM OLALIM İSTİYOR’
Ukrayna lideri Volodimir Zelenski de Washington yönetiminin adımlarını eleştirmeyi sürdürüyor. Amerikan Bloomberg’e konuşan Zelenski “Ukrayna’yı teslim olmaya ikna etmek için adımlar atıldığına inanıyorum” dedi. “Amerikalı ortaklarımızın Rusya’ya karşı savaşın Ukrayna pahasına sona erdirilebileceğine inandıklarını düşünmek istemiyorum. Ancak görünüşe göre durum böyle” diyen Zelenski Washington yönetiminin tutumunu ABD’deki ara seçim sürecine bağladı. “Seçim dönemlerinde siyaset çok saldırgan oluyor” diyen Zelenski seçim sonrasında Washington-Kiev ilişkilerinin iyileşeceğine inandığını söyledi.
‘YİNE UYARILMADIK’
Bloomberg röportajında Ukrayna ordusunun kullandığı SpaceX’e ait uydu terminallerine hız sınırı getirilmesiyle ilgili de konuşan Zelenski kısıtlama kararının Beyaz Saray tarafından verildiği yönünde bilgi aldıklarını aktardı. Zelenski dün de Rus balistik füze saldırılarıyla ilgili yine erken uyarı almadıklarını açıkladı. Kiev yönetimi yetkilileri son günlerde ABD’nin Ukrayna ordusu ile istihbarat paylaşımını duraklattığını açıklamıştı. ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ise bu iddiaları reddetti.
KARADENİZ’DE ÜÇ ÜLKEYE DOKUNULMAZLIK FORMÜLÜ
Ukrayna lideri Volodimir Zelenski Karadeniz’deki ticari gemilerin korunmasına yönelik bir formülden de bahsetti. Zelenski Türkiye, Mısır ve Hindistan’ın kendi bayraklarını taşıyan gemiler için güvenli seyrüsefer önerisinde bulunduğunu bu gemilerin hem Ukrayna hem de Rusya limanlarına girerek gıda taşımasını öngördüklerini söyledi. Ukrayna lideri bu üç ülkeden Karadeniz’de düzenli çağrılar gelmesine rağmen Rusya’nın plana karşı çıktığını savundu. Karadeniz’de saldırılar nedeniyle deniz ticareti durma noktasına geldi. Dışişleri Bakanı Hakan Fidan da Karadeniz’de ateşkes yapılması için taraflarla temas halinde olduklarını söylemişti.