Polonya'da yargı krizi: Başbakan Donald Tusk 'geri adım atmayacak'

Polonya Başbakanı Donald Tusk, Anayasa Mahkemesi’nin yapısı ve işleyişi konusunda kararlı olduğunu ve geri adım atmayacağını belirtti.

Tusk, Anayasa Mahkemesi Başkanı Bogdan Swieczkowski ile Başkan Yardımcısı Bartlomiej Sochanski’nin görevlerinden uzaklaştırılmasının ardından başlayan kriz üzerine sosyal medya üzerinden video mesaj yayınladı.

Anayasa Mahkemesi binası önünde önceki gün utanç verici olayların yaşandığını ifade eden Tusk, Polonya’da benzer sahnelerin bir daha görülmemesini istediğini ancak hukuksuzluk ve şiddete karşı geri adım atmanın huzuru sağlamayacağını vurguladı.

Tusk, muhalefetteki Hukuk ve Adalet Partisi’nin (PiS), eski Cumhurbaşkanı Andrzej Duda ve mevcut Cumhurbaşkanı Karol Nawrocki’nin hukukun üstünlüğünü yok etmeye çalıştığını, son aşamada Anayasa Mahkemesi ve yargıçlarına saldırdıklarını savundu.

Hükümetin parlamentodaki çoğunlukla mahkemeyi düzeltme girişimlerinin cumhurbaşkanı ve PiS tarafından engellendiğini belirten Tusk, demokrasi ve hukukun üstünlüğünü yok etmek isteyen güçlerin Rusya yanlısı kesimlerden destek aldığını ve internetteki Rus bot ordularından yararlandığını iddia etti.

Tusk, “Bağımsız ve demokratik Polonya gibi bir hazineyi elde etmek için çok uzun süre bekledik, korkup geri adım atmayacağız. Güçlü bir devlet inşa etmeyi biz Polonyalılar olarak çok iyi başardık, onu teslim etmeyeceğiz” dedi.

Cumhurbaşkanı Nawrocki ise Anayasa Mahkemesinde anayasal düzenin ihlal edildiğini ve devletin anayasal organının zorla ele geçirildiğini öne sürerek siyasi istikrarı sağlamak amacıyla parlamentodaki partilerin temsilcileriyle görüşmeler yapıyor.

Anayasa Mahkemesi krizi

Polonya Anayasa Mahkemesi 30 Ekim’de Başkanı Swieczkowski ve Başkan Yardımcısı Sochanski’nin görevden alındığını duyurdu.

Bu gelişme üzerine muhalefetteki PiS Genel Başkanı Jaroslaw Kaczynski, eski Başbakan Mateusz Morawiecki ve eski Anayasa Mahkemesi Başkanı Julia Przylebska’nın da bulunduğu çok sayıda kişi mahkeme binası önünde toplandı; polis binayı ablukaya aldı.

Polis, bazı göstericilerin çitleri aşması ve polis memurlarına cisim atması üzerine üç kişiyi gözaltına aldı.

Senegal’e gitmek üzere kalkan Cumhurbaşkanı Nawrocki’nin uçağı olaylar nedeniyle İspanya üzerinden geri döndü; Flightradar24 verilerine göre dönüş uçuşunu 1 milyondan fazla kişi izledi.

Nawrocki’nin mahkeme binasına girmeye çalıştığı sırada üyelerle arbede yaşandı.

Polonya’nın Pekin Büyükelçisi Jakub Kumoch ve Bükreş Büyükelçisi Pawel Soloch, yaşanan anayasa krizine tepki olarak istifa etti.

Mahkeme binası çevresindeki polis ablukası devam ediyor.

Muhalefet, hükümeti güven oylamasıyla düşürmek istiyor

Eski Başbakan ve Rozwoj Plus lideri Mateusz Morawiecki, Tusk hükümetine karşı güvensizlik önergesi vereceklerini açıkladı.

Polonya Parlamentosu alt kanadı Sejm’de 460 sandalye bulunuyor; muhalefetin hükümeti düşürmek için 231 oy gerekiyor.

Tusk koalisyonunun Sejm’de 239 sandalyesi olduğundan muhalefetin güvensizlik için beş partili koalisyondan en az bir partiyi ikna etmesi gerekiyor.